28/03/2026
Ուրարտու
Զգեստը ստեղծվել և մշակվել է մի փոքրիկի համար, ում արմատները սերում են ուրարտական էլար-Դարանի հնագույն քաղաքից:
Զգեստն ունի երկու շերտ՝ առաջինը կաթնագույն ատլասի և վուշի համադրությամբ է և կարելի է հագնել նաև առանց վերնահագուստի: Ձևվածքը վերցված է Վանի թագավորության դիցարանի գերագույն և ռազմի աստված Խալդիի կին, պտղաբերության աստվածուհի՝ Արուբաինիի հագուստից (հիշատակվում է նաև Արուբանի, Ուարուբանի, Բարբարտու անվանումներով):
Զգեստի երկրորդ շերտի ատլասե կտորին տպագրված է «Էրեբունի» ամրոցի կենտրոնական հատվածում գտնվող Խալդի աստծո տաճարի պատի որմնանկարից վերցված և վերամշակված պատկերը: Գունային այս լուծումները Արարատյան թագավորների դրոշի գույներց են վերցված:
Արուբանիի զգեստի ձևվածքի մասին պատկերացում կազմում ենք Վանի Դարաբեյ ամրոցի տարածքից գտնված բրոնզե արձանիկից, որտեղ տեսնում ենք ուրարտական բարձր դասի կնոջ տարազը:
Հագուստի պարանոցը ոճավորված է Վանի թագավորության մ.թ.ա. VIII-VII դդ.
զարդարվեստի նմուշներից մահիկաձև զարդերի, կամ լուսնազարդերի մոտիվներով: Լուսնազարդերը, սովորաբար, կրել են լուսնի «եղջյուրները» դեպի վեր ուղղված դիրքով՝ կախելով պարանոցից, կամ կարվել են հագուստին՝ կրծքավանդակի հատվածում: Ծիսական կրծքազարդը առյուծների պատկերով է, որը վերցված է «Էրեբունի» ամրոցի դղյակի պատին պահպանված որմնանկար-զինանշանից: Այստեղ մետաղին փոխարինում է ոսկեթելով ասեղնագործված ատլասե կտորը: Քառակուսու ներսում կողային եզրերից սկսվող շրջանակ է, որի վրա պատկերված է 16 ճառագայթից բաղկացած արև: Արև-հավերժության երկու կողմերում պատկերված են գլխով դեպի արևը շրջված վեհատես արու առյուծներ: Պատկերված են քայլ անելու դիրքով: Բաց երախը, դեպի վեր տնկված պոչերը, հրացայտ աչքերը, եղրևանանախշի միջոցով իրականացված, ցցված ելուստներով բաշերը խորհրդանշում են առյուծների հզորությունն ու ուժը՝ արև-հավերժություն-երկիր հայրենին պահելու վճռականությունը: Խալդիի կերպարը նույնպես նույնացվում է առյուծի հետ:
Զգեստի փեշին նույնպես տպագրված է Խալդի աստծո տաճարի որմնանկարի եզրազարդի վերակազմությունը:
Ի ՎԱՅԵԼՈւՄՆ ԼՈւՍԵԻ