29/08/2026
මරණය තත්පර කිහිපයක පරතරයකින් පස්සෙන් ලුහුබඳිද්දී, සොබාදහමේ අනුකම්පා විරහිත මහා විනාශය හමුවේ අදහාගත නොහැකියම් ලෙස ජීවිතය ජයගත් මිනිසුන්ගේ අඳෝනාවෙන් නේපාලයේ භෝටේකොෂි සහ ත්රිශූලී නිම්නයන් තවමත් කම්පිත වෙමින් පවතී. හිමකර කඳුපාමුල සාමකාමීව ගලාගිය භෝටේකොෂි නදිය, ක්ෂණයකින් අඩි ගණනාවක් උසට උතුරා යමින් කළු පැහැති මඩ සහ පස් සහිත මහා ජල කඳක් බවට පත්වූයේ නිමේෂයකිනි.
රසුයි හි ටිමූරේ සහ ස්යාෆ්රූබේසී ඇතුළු සුන්දර ජනාවාස මෙන්ම වෙළෙඳපොළවල් පිටින්ම බිලිගත් මෙම හදිසි ගංවතුර සහ නායයෑම් මාලාව, සිය ගණනකගේ සිහින හා ජීවිත පස් යට සඟවා තබද්දී, කිහිප දෙනෙකුට පමණක් ඒ මහා මරණයේ මුවින් පැන යන්නට හැකියාව ලැබුණි. නමුත්, ඒ අනුනමයෙන් ගැලවුණු මිනිසුන් අද මුහුණ දී සිටින්නේ තමන්ගේ ඇස් අබියසම නෑදෑයන් සහ සගයන් අතුරුදහන් වී යාමේ අසීමිත වේදනාවටයි.
ත්රිශූලී අසල මඩින් ලතැවුණු සිරුරින්, හිස් දෙපයින්, බියෙන් තැතිගත් දෑසින් යුතුව ඉලක්කයකින් තොරව ඇවිද යන 36 හැවිරිදි රාම්බච්චන් සාහ්ගේ රූපරාමු අද බොහෝ දෙනෙකුගේ හදවත් සලිත කරවයි. රෞතහට් හි වැසියෙකු වන රාම්බච්චන් පසුගිය වසර 15 පුරාවට ත්රිශූලී බදාදා දින උදෑසන ද වෙනදා මෙන්ම රසකැවිලි සදමින් සිටියේය. හදිසියේම කන්ද දෙසින් ආ මහා ගොරවන හඬත් සමග කළු පැහැති සැඩ පහර වෙළෙඳසැල තුළට කඩා වැදුණි. කිසිවක් සිතාගැනීමටවත් වේලාවක් නොතබා මහා වතුර පහර රාම්බච්චන්ව ගසාගෙන ගියේය. ජීවිතයත් මරණයත් අතර දෝලනය වූ ඒ බිහිසුණු මොහොතේ, ඔහුගේ අතට අහම්බයෙන් මෙන් විදුලි රැහැනක් හසුවිය. උතුරා ගලන ජල කඳට ඉහළින් විදුලි රැහැනේ එල්ලී සිටි ඔහු, තත්පරයෙන් තත්පරය මරණය සමග පොරබැදුවේය. අඩි පහළින් ගලන මහා ජල කඳින් බේරීමට අඩ පැයකට ආසන්න කාලයක් ඒ විදුලි රැහැනේ එල්ලී සිටි ඔහුට අවසානයේ දිවි ගැලවුණද, ඔහු සේවය කළ පසැලේ හිමිකාරිනිය වන සංගීතා, ඇගේ පුතු රාහුල් සහ සගයා වූ විනෝද් මහා වතුර පහරට බිලි වී අතුරුදහන් වූහ. සිරුරේ තැවරුණු මඩ පහව ගියද, ඒ බිහිසුණු උදෑසන මනසේ ඇති කළ බිය කිසිදා පහව නොයන බව රාම්බච්චන් පවසයි.
තවත් පසෙකින් ජාපා හි සචින් ඛාති නැමැති තරුණයාගේ කතාව හදවත පසාරු කරගෙන යන සුලුය. සචින් සිය මාමා වන 33 හැවිරිදි රාජ්කුමාර් දියා ලී, නැන්දා වන ශ්රීති සහ අවුරුදු හතරක පුංචි මස්සිනා වන ශ්රීරාජ් සමග ස්යාෆ්රූබේසී හි රන් රිදී වෙළෙඳසැලක සේවය කළේය. බදාදා දින උදෑසන රාජ්කුමාර් මාමා විසින් සචින්ව හදිසි රාජකාරියක් සඳහා චිලිමේ ප්රදේශයට යවන ලදී. එම පිටත් කර යැවීම සචින්ගේ ජීවිතය බේරාගැනීමේ දේව ධර්මතාවයක් විය. ගංවතුර පැමිණි පුවත අසා සචින් හුස්ම අල්ලමින් ආපසු පැමිණෙන විට, ඔහු ජීවත් වූ මුළු ගම්මානයම භෝටේකොෂි නදියේ සැඩ පහරින් සතුටින් සේදී ගොස් තිබුණි. තමාට ජීවිතය දුන් මාමාත්, පුංචි පවුලත් සිටි නිවස තිබූ තැන අද ඇත්තේ මහ මඩ ගොඩක් පමණි. සිරුර හමුනොවුණත් අවසන් කටයුතු කරන්නවත් මෘතදේහයක් හමුවේවා යැයි සචින්ගේ ඥාතීන් හඬා වැටෙද්දී, සචින් අද යුද හමුදා ආරක්ෂාව යටතේ රැකවරණ ලබයි.
භෝටේකොෂියේ බිහිසුණු නායයෑම හමුවේ වාහනයක් පදවාගෙන මරණයෙන් බේරී ආ 36 හැවිරිදි රාජ්කුමාර් කාර්කිගේ අත්දැකීම ත්රාසජනක චිත්රපටයක දර්ශනයක් බඳුය. කන්ටේනර් රථ ධාවකයෙකු වන රාජ්කුමාර්, අඟහරුවාදා රාත්රියේ බෙත්රාවතී හි හෝටලයක නතර වී සිටියේය. උදෑසන ටිමූරේ දෙසට යන්නට සූදානම් වෙද්දී ගංවතුර එන බවට මහා හඬින් කෑගසන ශබ්දය ඇසුණි. වහාම තමන්ගේ කන්ටේනර් රථය ගල්ඡී දෙසට හරවාගත් ඔහු, කන්ද උඩින් මහා රළ පහරක් ලෙස ඇදී එන ගංවතුර දැක වාහනයේ වේගය උපරිම කළේය. පාරේ ඇති වලගොඩැලි කිසිවක් නොබලා, අතුරු කණ්ණාඩියෙන් පස්සෙන් ලුහුබඳින මහා ජල රාක්ෂයා දෙස බලමින් ඔහු රථය පදවාගෙන ගියේය. ඔහුගේ රථයට පිටුපසින් තිබූ කන්ටේනර් රථ 9ක්, ඒ තුළ සිටි ධාවකයන් ද සමගින්ම ඇස් පනාපිටම ගංවතුරට බිලි වී යන අයුරු රාජ්කුමාර් දුටුවේය. අවසානයේ ත්රිශූලී හි ඩුංගේබසාර් කන්දට රථය පදවාගෙන යාමට හැකිවීමෙන් රාජ්කුමාර් සහ ඔහුගේ රථය බේරුණි. අවුරුදු 20ක් තිස්සේ රිය පදවන රාජ්කුමාර් සිය පවුලේ අය වෙත ආපසු පැමිණියද, පිටුපසින් තම සගයන් ගිලගත් ඒ බිහිසුණු රළ පහරේ ඡායාව තවමත් ඔහුගේ හදවත තිගස්වයි.
සල්යාන් හි 40 හැවිරිදි ගඨේ කාමීගේ ජීවිතය බේරුණේ කුඩා කල ලබා තිබූ ගැමි අත්දැකීම් නිසාය. රසුයි හි ඉහළ ත්රිශූලී-1 ජලවිදුලි ව්යාපෘතියේ සේවය කරමින් සිටි ගඨේ, නදියට මීටර් 50ක් ඉහළින් වූ පාරේ වැඩ කරමින් සිටියදී මහා පර්වත කැබලි කඩාවටෙන ශබ්දය ඇසුණි. ඒ සමගම ගඟ පිටාර ගලමින් ආ අතර, ඔහු වහාම සගයන්ට කෑගසා පවසා කැලෑව දෙසට දිව ගියේය. මීටර් 500ක් පමණ උසැති ඝන කැලෑ සහිත කඳුකරය දෙසට ඔහු කොතරම් වේගයෙන් දිව්වාද යත්, කන්ද මුදුනට ළඟා වූ සැණින් ඔහු සිහිසුන්ව ඇදවැටුණි. සිහිය පැමිණි පසු පහළ බලද්දී ඔහු දුටුවේ තමා සේවය කළ මුළු නගරයම පස්වලින් වැසී ඇති අයුරු සහ වනන්තරය දෙසට කෑගසමින් දිව එන මිනිසුන්ගේ අඳෝනාවයි. කුඩා කල ගමේදී කඳුපල්ලම්වල එළුවන් පස්සෙන් දිව ගිය පළපුරුද්ද නැතහොත් එදින තමා මරණයට බිලිවන බව ගඨේ පවසයි.
ටිමූරේ රේගු කාර්යාලයේ සේවය කළ රාජු බුධාතොකි සහ ප්රකාශ ගෞතම් මුහුණ දුන්නේද මරණීය බියකටයි. උදෑසන 8.45ට පමණ මුළු කන්දම භූමිකම්පාවකින් මෙන් කම්පනය වෙද්දී කාමරවලින් එළියට දිව ආ ඔවුන් දුටුවේ, පොලිස් ස්ථානයේ නිලධාරීන් පවා ජීවිතය බේරාගැනීමට දිව යන අයුරුයි. පොලිස් නිවාඩු කම්බි අතරින් පැන යද්දී රාජුගේ අත තුවාල විය. ටිමූරේ බුද්ධිමත් වෙළෙඳ නගරයේ ගොඩනැගිලි තත්පර ගණනක් ඇතුළත ත්රිශූලී නදියට කඩාවටෙන අයුරු උඩ සිටි ඔවුන් දුටුවේ අදහගන්නටත් නොහැකිවයි. වනන්තරයේ මීටර් සිය ගණනක් ඉහළට ගිය ඔවුන්, බ්රහස්පතින්දා උදෑසන හමුදා හෙලිකොප්ටර් යානාවලින් කෑම පාසල් හෙළන තෙක් මුළු රාත්රියම නිරාහාරව, මඩ අතරේ ගත කළහ. ප්රකාශ ගෞතම් පවසන්නේ හෙලිකොප්ටරයට ගොඩවූ පසුව තමන් නැවත උපන් බව දැනුණු බවයි.
දොලඛා හි තුල්සිබහදූර් භණ්ඩාරි මහතාට ජීවිතය ලැබුණේ ප්රාතිහාර්යයකිනි. කළු පැහැති මඩ සහිත මහා රළ පහරක් ඔහු දෙසට කඩා වැදුණු අතර, ඒ සැඩ රළ පහරින් ඔහුව පසෙකට තල්ලු කර දමන ලදී. එම රළ පහරින් ඔහුව ඉවුරේ පාෂාණ තලාවකට විසි නොවුණා නම්, ඔහු අද ජීවතුන් අතර නැත. මෙවැනි ආශ්චර්යමත් ගැලවීම් රැසක් අතරතුර, තවමත් ජාපා, රෞතහට් ඇතුළු විවිධ ප්රදේශවලින් පැමිණි සිය ගණනක් පිරිස් අතුරුදහන්ව සිටිති. උදව් ඉල්ලා කෑගසන හඬවල්, පස් යට යටවුණු නිවාස සහ ත්රිශූලී නදියේ පා කරගෙන යන මෘතදේහ අද ඒ ප්රදේශයේ ශේෂ වී ඇති එකම දසුනයි.
තුවාල ලැබූවන් නුවාකොට් හි විදුර් සහ කත්මණ්ඩු රෝහල්වල ප්රතිකාර ලබමින් සිටියද, ඔවුන්ගේ සිරුරුවල තුවාලවලට වඩා ගඹුරු තුවාල හදවත්වල ඉතිරිව ඇත. ජීවිතය සහ මරණය අතර වූ ඒ තත්පර කිහිපයේ වෙනස විසින් ඇතැමුන්ට ජීවිතය ඉතිරි කර දුන්නද, ඒ ජීවිතය පුරාම තැවෙන්නට ආදරණීයයන්ගේ මතකයන් සහ නොසඳෙන ශෝකය උරුම කර දී තිබේ.
මරණයේ අනුකම්පාවෙන් නැවත ජීවිතය ලත් ඒ අතළොස්සට, අහිමි වූ නෑසියන්ගේ සේයාවක් හෝ නැවත හමුවන තෙක් මේ උදාවූ අලුත් ජීවිතයද අසහනකාරී බරකි.
