26/04/2026
කලිසම යනු අද වන විට ස්ත්රී පුරුෂ භේදයකින් තොරව ලොව පුරා ප්රචලිතම ඇඳුම වුවත්, එහි ආරම්භය සහ ඉතිහාසය වසර දහස් ගණනක් ඈතට දිව යයි. කලිසමේ පරිණාමය පිළිබඳ රසවත් තොරතුරු කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
ආරම්භය සහ අශ්වාරෝහක සංස්කෘතිය
කලිසමේ මුල්ම සාක්ෂි හමුවන්නේ මධ්යම ආසියාවෙනි. පුරාවිද්යාඥයන්ට අනුව, දැනට සොයාගෙන ඇති පැරණිතම කලිසම වසර 3,000කට වඩා පැරණිය (චීනයේ යැන්හායි සොහොන් ගැබ් වලින් හමුවූ ලොම් කලිසම්).
මෙහි ආරම්භයට ප්රධානතම හේතුව වූයේ
අශ්වයන් පැදීමයි:
සායවල් හෝ රෙදි පටලවාගෙන අශ්වයන් පිට යාම අපහසු වූ බැවින්, දෙපා වෙන්වන සේ මැසූ කලිසම අශ්වාරෝහක ගෝත්රිකයන් (උදා: සිතියන්වරු) අතර ඉතා ජනප්රිය විය.
යුරෝපීය ආකල්ප සහ වෙනස්වීම්
පුරාණ ග්රීකයන් සහ රෝමවරුන් මුල් කාලයේදී කලිසම සැලකුවේ "ම්ලේච්ඡයන්ගේ" ඇඳුමක් ලෙසයි. ඔවුන් වඩාත් ප්රිය කළේ ටියුනික් (Tunics) සහ ටෝගා (Togas) වැනි ඇඳුම් වලටයි.
කෙසේ වෙතත්, රෝම අධිරාජ්යය උතුරු දෙසට ව්යාප්ත වන විට, අධික ශීතලෙන් ආරක්ෂා වීමට ඔවුන්ට ද කලිසම් ඇඳීමට සිදු විය.
මධ්යතන යුගයේ සිට නූතනයට
කාලයත් සමඟ කලිසම විවිධ හැඩතල ගත්තේය:
Breeches:
16 වන සියවසේ සිට 19 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා යුරෝපීය පිරිමින් දණහිස දක්වා වූ 'බ්රීචස්' නම් කලිසම් වර්ගයක් ඇන්ඳාහ.
නූතන කලිසම:
අප අද අඳින දිගු කලිසම් (Trousers) විලාසිතාව වඩාත් ප්රචලිත වූයේ 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදීය. මෙහිදී බ්රිතාන්යයේ බියු බ්රමෙල් (Beau Brummell) නම් පුද්ගලයා ප්රධාන භූමිකාවක් ඉටු කළ අතර ඔහු නවීන පන්නයේ මනාව සැකසූ කලිසම් විලාසිතාව හඳුන්වා දුන්නේය.
ජීන්ස් (Jeans) පැමිණීම:
1873 දී ලෙවී ස්ට්රෝස් (Levi Strauss) විසින් ශක්තිමත් රෙද්දකින් නිපදවූ "ඩෙනිම්" කලිසම් හඳුන්වා දීම කලිසම් ඉතිහාසයේ දැවැන්ත පෙරළියක් විය.
කාන්තා විලාසිතාවක් ලෙස ප්රචලිත වීම
20 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වාම කලිසම සැලකුවේ පිරිමින්ට පමණක් වෙන් වූ ඇඳුමක් ලෙසයි. ලෝක යුද්ධ සමයේදී කාන්තාවන්ට කර්මාන්තශාලා වල සේවය කිරීමට සිදු වූ බැවින් ආරක්ෂාව සහ පහසුව සඳහා ඔවුන් කලිසම් ඇඳීමට හුරු විය.
පසුව කොකෝ චැනල් (Coco Chanel) වැනි විලාසිතා නිර්මාණකාරිනියන්ගේ බලපෑමෙන් කලිසම කාන්තාවන් අතරද ඉහළ පිළිගැනීමක් ලැබීය.
අද වන විට කලිසම යනු ලෝකයේ වඩාත්ම ප්රායෝගික, සුවපහසු සහ විවිධත්වයෙන් යුත් ඇඳුම බවට පත්ව තිබේ.