27/11/2022
มากเกินไปก็ไม่ดี
สุดท้ายแล้ว ความพอดีนั้น ลงตัวที่สุดแล้ว
#เหตุเกิดเพราะตามใจมากเกินไป
เวลาที่เราอวยพรวันเกิด อวยพรปีใหม่ หรือเวลาขอพรจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ คำอวยพรหรือคำขอนั้นส่วนใหญ่ก็จะไม่แตกต่างกัน ก็คือ “อยากให้สมปรารถนา คิดหวังสิ่งใดขอให้สมดังใจ”
แต่ในชีวิตจริงนั้น จะมีสักกี่คนที่สมหวังไปหมดทุกเรื่อง หรือไม่เคยผิดหวังอะไรเลยในชีวิต คงจะเป็นไปไม่ได้
คนที่มีความสุข ประสบความสำเร็จในชีวิตทุกคนล้วนแล้วแต่เคยเผชิญกับความทุกข์ อุปสรรค ไม่มากก็น้อย
พ่อแม่ทุกคนรักลูก นั่นเป็นความจริงสากลที่ไม่มีใครปฏิเสธ แต่พ่อแม่บางคนถึงกับทนไม่ได้ที่เห็นลูกไม่พอใจ ไม่อยากให้ลูกไม่ชอบ บางคนสงสารลูกที่จะผิดหวังหากไม่ได้ดังที่ต้องการ หรือกลัวลูกจะไม่รักถ้าขัดใจ
บางคนคิดว่าถ้าเราอยากเป็นพ่อแม่ที่ดี ต้องตามใจตอบสนองความต้องการของลูกเสมอ อยากได้อะไรหามาให้ถึงที่เดี๋ยวนั้น ได้เห็นลูกยิ้มหัวเราะมีความสุขก็รู้สึกดีไปด้วย
นอกจากพ่อแม่ที่ตามใจลูก ที่พบมากก็คือญาติผู้ใหญ่ ปู่ย่าตายายตามใจหลานมากๆ
การเลี้ยงดูลูกหลานแบบไม่อยากขัดใจ ไม่อยากให้ผิดหวัง เลยทำให้ทุกอย่าง คืออยากได้อะไรได้หมดถ้าทำได้ การเลี้ยงดูแบบตามใจมากเกินไปเช่นนี้ หรือภาษาอังกฤษเรียกว่า overindulgent เป็นสิ่งที่พบได้บ่อยๆ ในพ่อแม่ ญาติผู้ใหญ่ในปัจจุบัน
ขอยกตัวอย่างครอบครัวสมมติหนึ่ง คุณแม่พาลูกชายอายุ 7 ขวบมาหาหมอ ด้วยอาการชอบโวยวายร้องกรี๊ด ลงไปนอนดิ้นเวลาที่อยากได้อะไร
ทุกครั้งทุกคนในบ้านก็จะยอมตามที่เด็กต้องการ คุณพ่อบอกว่า ทนไม่ได้ที่เห็นลูกร้องไห้ เห็นน้ำตาลูกแล้วสงสาร เลยต้องให้ของที่ลูกอยากได้ทุกครั้ง
แต่ของบางอย่าง คุณพ่อก็ไม่สามารถหามาให้ได้ เช่น ของเล่นบางชิ้นราคาแพงมาก หรือขายหมดแล้ว เด็กก็จะมีอาการรุนแรงขึ้น
ซึ่งถ้าคุณพ่อตามใจให้ทุกอย่างที่เด็กต้องการแบบนี้ไปเรื่อยๆ ถ้าเด็กคนนี้โตขึ้นก็จะกลายเป็นเด็กที่ไม่รู้จักความผิดหวัง เพราะได้มาตลอด
ทั้งที่ความเป็นจริง ยิ่งเด็กโตขึ้น ความปรารถนาของเขาก็จะไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสิ่งของ ซึ่งพ่อแม่คงไม่สามารถหามาให้เขาได้ทุกอย่าง
อีกครอบครัวสมมติหนึ่งเป็นเด็กวัยรุ่นผู้หญิง อายุ 15 ปี มาหาด้วยเรื่องไม่ยอมไปโรงเรียน
พ่อแม่ตามใจมาตลอด อยากได้อะไรก็ได้ ไม่เคยต้องทำอะไรเอง มีหน้าที่อย่างเดียวคือเรียนหนังสือ ที่ผ่านมาเรียนดีพอสมควร
แต่เมื่อขึ้นชั้นม.4 เธอเลือกเรียนสายวิทย์คณิต ซึ่งต้องปรับตัวมาก ผ่านเทอมแรกไป เธอสอบได้เกรด 2.9
เธอบอกหมอว่าครั้งนี้ถือเป็นความผิดหวังครั้งแรกซึ่งเธอรู้สึกรับไม่ได้ เธอบอกว่าเธอจะไม่เรียนแล้ว การเรียนลำบากและเหนื่อย
“การเรียนมันยากเกินไป เดี๋ยวนี้ขายของออนไลน์ก็ได้เงินเยอะ ไม่ต้องเรียนมากก็รวยได้ หนูว่าจะดรอปออกมาก่อน มันเหนื่อยไป”
การเลี้ยงดูที่ตามใจทุกเรื่อง ไม่เคยขัดใจให้เด็กต้องผิดหวัง อาจทำให้เด็กมีแต่รอยยิ้มสดใส แทบไม่มีใบหน้าที่มีน้ำตาก็จริง
แต่สุดท้ายการเลี้ยงดูเช่นนี้โดยไม่มีกฎเกณฑ์และข้อจำกัด ไม่เคยปลูกฝังให้เด็กควบคุมตัวเอง ว่าเมื่อไหร่ที่เด็กควรจะได้ หรือเมื่อไหร่ที่ยังไม่ถึงเวลาที่ควรจะได้ จะทำให้เด็กกลายเป็นเด็กเอาแต่ใจ ยึดตัวเองเป็นศูนย์กลาง (แบบเด็กชายคนแรก) หรือ เป็นเด็กที่ไม่เคยชินกับความผิดหวัง ผิดหวังแล้ว มีอารมณ์ความรู้สึกมาก ปรับตัวกับความผิดหวังไม่ได้ (แบบเด็กคนที่สอง)
ถ้าเป็นเด็กเล็กๆ ก็โวยวายอาละวาด แต่เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่ ก็จะเป็นคนที่เข้ากับคนอื่นลำบาก ถ้าตัวเองไม่ได้ในสิ่งที่ต้องการก็จะหงุดหงิด เครียดง่าย ทนต่อความผิดหวังได้ต่ำ ไม่รู้จักการรอคอย จะเอาอะไรต้องได้เดี๋ยวนั้นตอนนั้น เหตุก็เพราะว่าไม่เคยรู้จักความผิดหวัง
พอยิ่งโตขึ้นๆ สิ่งที่พ่อแม่หามาให้ก็ยิ่งยากขึ้น ถ้าเป็นเด็กๆอยากได้ของเล่น ถ้ามีเงินพ่อแม่ก็ซื้อมาได้ แต่พอโตแล้วบางอย่างเงินแลกมาไม่ได้ เช่น อยากเรียนคณะนั้น อยากทำอาชีพนี้ หรือสมมติว่าอยากมีแฟนเป็นคนนี้แต่เค้าไม่รักตัว
เรื่องเหล่านี้พ่อแม่คงซื้อมาให้ไม่ได้ ก็กลายเป็นผิดหวังช้ำใจ บางคนทำร้ายตัวเอง หรือทนไม่ได้ที่จะไม่ได้ในสิ่งที่ต้องการจนไปทำร้ายคนอื่นที่ขัดขวางตัวเอง
ดังนั้นพ่อแม่ผู้ปกครองควรตั้งสติ ในความรักที่มีให้กับลูก รักลูกและอย่าลืมที่จะมีเหตุผลด้วย
นอกจากความรัก ต้องสอนให้ลูกควบคุมตัวเอง รู้ว่าอะไรควรหรือไม่ควรทำ เรียนรู้กฎกติกา ข้อจำกัดในการกระทำ ความต้องการของเด็ก
เช่น สอนให้เด็กเรียนรู้ที่จะรอคอยอย่างเหมาะสมในเวลาที่เด็กมีความต้องการอยากได้สิ่งต่างๆ (ภาษาอังกฤษเรียกว่า delay gratification) เพื่อที่เด็กจะได้รู้จักการรอ อดทนที่จะได้มา
ไม่จำเป็นต้องให้ในสิ่งที่เด็กต้องการทุกอย่างหากไม่มีเหตุผลสมควร เช่น ของเล่น เด็กบางคนอยากได้เกือบทุกๆวัน พ่อแม่ควรสอนให้เด็กรู้จักเหตุผลว่า เราจะได้เมื่อไหร่ เช่น วันเกิด โอกาสพิเศษ ไม่ใช่ว่าได้เมื่ออยากได้ ถ้าขอแล้วได้ตลอดตรงนั้นเด็กจะไม่รู้จักเรียนรู้ที่จะรอ และไม่มีเหตุผล
การที่เด็กมีความอดทน รู้จักรอคอย ควบคุมตัวเองได้ เด็กจะเติบโตไปอย่างมีความสุข ปรับตัวกับสถานการณ์ต่างๆ ในชีวิต ที่สิ่งต่างๆ ไม่เป็นดังใจได้มากกว่าเด็กที่ถูกตามใจ ทำทุกเรื่องอย่างที่ตัวเองต้องการ ยึดตัวเองเป็นที่ตั้งและไม่เคยผิดหวังอะไรเลย
#หมอมินบานเย็น
