05/07/2026
Hôm nay mình ghi lại 1 trong những hoa văn mình đã nghiên cứu trong suốt thời gian làm bộ sưu tập not Trầm tại Huế .
Có lẽ 1 trong những hoa văn mà mình yêu thích đó chính là họa tiết bát bửu được hiện diện rất nhiều ở trong cung đình Huế , đây cũng là 1 trong những họa tiết mà mình yêu thích và nghiên cứu cũng đã nhiều năm nhưng lần này với bộ sưu tập nốt trầm thì mình sẽ hệ thống lại và tìm hiểu thêm kỹ hơn
Hệ thống họa tiết Bát Bửu (Tám món bảo vật) có nguồn gốc lịch sử và văn hóa như sau:
1. Nguồn gốc lịch sử và tôn giáo
Bát Bửu là một tổ hợp trang trí có nguồn gốc từ Trung Hoa cổ đại, gắn liền với các tư tưởng tôn giáo và triết lý lớn của phương Đông, bao gồm:
Đạo giáo (lớn nhất): Gắn liền với thần thoại về Bát Tiên (8 vị tiên bất tử). Thay vì vẽ hình người, người ta vẽ 8 món pháp khí cầm tay của họ (gọi là Ám Bát Tiên) để tượng trưng cho quyền năng, sự trường sinh và phép thuật trừ tà.
Phật giáo: Xuất phát từ Ấn Độ và Tây Tạng, biểu thị cho các món vật báu mang lại cát tường, may mắn xuất hiện khi Đức Phật giáng thế (như hoa sen, bánh xe pháp, tù và...).
Nho giáo & Tầng lớp Trí thức: Biến thể thành bộ Cổ đồ (vật dụng cổ) nhằm tôn vinh học vấn, học thức và thú chơi tao nhã của người quân tử.
2. Con đường du nhập và định hình tại Việt Nam
Họa tiết này theo dòng chảy văn hóa du nhập vào Việt Nam từ nhiều thế kỷ trước, nhưng phải đến thời nhà Nguyễn (thế kỷ XIX - XX) tại Huế, Bát Bửu mới thực sự đạt đến đỉnh cao về nghệ thuật tạo hình và được quy định chặt chẽ trong điển chế cung đình.
Người nghệ nhân Huế đã "Việt hóa" hoàn toàn các biểu tượng này. Họ lược bỏ những yếu tố rườm rà mang tính thần thoại Trung Hoa, thay vào đó là những nét chạm khắc mềm mại, uyển chuyển, kết hợp với các dải ruy-băng (dải lụa) uốn lượn đặc trưng của mỹ thuật cung đình Huế.
3. Ý nghĩa cốt lõi của tên gọi
Bát (八): Nghĩa là số 8. Trong phong thủy phương Đông, số 8 tượng trưng cho sự phát triển, toàn vẹn và vững chãi (bát quái, bát âm, bát hướng).
Bửu / Bảo (寶): Nghĩa là báu vật, những thứ quý giá nhất.
Vì vậy, nguồn gốc cốt lõi của Bát Bửu chính là sự đúc kết các biểu tượng thiêng liêng từ tôn giáo để biến thành một ngôn ngữ nghệ thuật trang trí, mang ước vọng về một cuộc sống thái bình, thịnh vượng, giàu sang và trường thọ.
Mình đã cảm nhận những họa tiết này rất phù hợp để có thể trở thành điểm nhấn trong những bộ trang phục và đặc biệt trong bộ sưu tập Nốt trầm
Các họa tiết hoa mẫu đơn đại diện cho phú quý giàu sang kết hợp cùng dải lụa và những chiếc lá thân thiện trong đời sống thường nhật, đã cho mình cảm nhận được tư duy thẩm mỹ tinh tế coi trọng sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người của nghệ nhân xứ Huế.
