31/05/2025
Tết Đoan Ngọ là ngày giỗ ông nội mình.
Nên với mình, ngày 5/5 không chỉ là Tết “diệt sâu bọ”, mà là một ngày rất riêng, rất yên lặng trong tim.
Cả sáng nay, hình ảnh ông cứ chảy về trong tâm trí – ấm như lửa bếp, nhưng cũng se sắt như gió giữa mùa hè.
Ông nghỉ hưu sớm, nên gần như là người “giữ bếp” của cả gia đình.
Mình còn nhỏ, hay ngồi lặng lẽ quan sát ông nhóm bếp, đôi vai ấy luôn thường trực cái khăn, bóng lưng ấy như mới ngày hôm qua. Căn bếp ngày đó đơn sơ, nhưng có lẽ chính những khoảnh khắc ấy đã in vào mình hình ảnh không thể nào phai:
Người đàn ông lặng lẽ nấu cơm cho cả nhà – và không bao giờ nói nhiều.
Ngoài bếp, ông khéo tay lắm làm đủ thứ như làm mộc. Từng chiếc tủ chiếc bàn, chiếc ghế trong nhà đều in dấu tay ông.
Sau này, khi gia đình mình ra ở riêng, ông vẫn đạp xe qua lại giữa các nhà - lặng lẽ như một sợi chỉ không ai để ý,
nhưng chính là thứ giữ cả tấm vải lớn mang tên “gia đình” lại với nhau.
Rồi một ngày, khi cuộc sống bắt đầu khấm khá hơn… ông lại ốm.
Gan là bộ phận không có dây thần kinh – không đau, không biểu hiện.
Cả nhà không ai biết. Cho đến khi bố đưa ông đi khám – và chính bố là người ngất xỉu trong bệnh viện khi bác sĩ đọc chẩn đoán.
Cả nhà như vỡ ra. Không ai nghĩ. Không ai chuẩn bị.
Từ đó trở đi, mỗi lần đến ngày này,
mình không nghĩ nhiều về “sâu bọ” nữa,
mà chỉ nhớ đến mùi bếp, bàn tay gỗ, và chiếc xe đạp ông vẫn đạp về thăm.
Ở góc nhìn trị liệu hiện đại, Tết Đoan Ngọ là một “ritual detox” – một nghi lễ thanh lọc thân tâm giữa những ngày hè oi bức.
Với mình, nó cũng là dịp để giải tỏa những điều còn đọng trong lòng, để dừng lại, thở sâu, và nhớ về những người mình từng nương nhờ hơi ấm mà lớn lên.
Có lẽ, ông chính là “mùa hè âm thầm” của tuổi thơ mình – nơi có bếp lửa, có tiếng xe đạp, có những chiếc ghế gỗ cũ kỹ nhưng vững chắc như tình thương ông dành cho con cháu.
Có người đi qua đời mình bằng hành động, không cần lời.
Có người dạy mình yêu thương – không bằng dạy bảo, mà bằng cách lặng lẽ làm tất cả.
Và có lẽ, điều duy nhất mình có thể làm hôm nay – là tiếp tục giữ căn bếp ấm như ông từng làm, tiếp tục truyền lại cho con mình sự tỉ mỉ, quan sát, và tình yêu với những điều nhỏ – như cách ông đã truyền cho mình.
Một buổi sáng chậm lại để nhớ.
Và một lời thì thầm rất khẽ:
Cháu vẫn đang học làm người, như ông từng dạy – bằng im lặng.
Tối nay, như mọi năm một nén nhang cho ông! cả đại gia đình lại tụ họp, quây quần bên mâm cơm giỗ ông.
Dù mỗi người mỗi nơi, mỗi nhịp sống một khác, nhưng có ba ngày trong năm cả nhà luôn dành cho nhau: mùng 1 Tết, giỗ ông, và giỗ bà.
Không cần phải nói ra, nhưng ai cũng hiểu – những ngày ấy không chỉ là gặp mặt, mà là kéo ký ức trở về, là giữ lửa truyền đời qua từng món ăn, từng câu chuyện cũ lặp lại nhưng không bao giờ nhàm.
Mình tin rằng ông vẫn ở đó – trong ánh mắt lặng lẽ của bố khi bưng mâm cơm,
trong tiếng cười con trẻ chạy quanh mâm, và trong khoảnh khắc rất ngắn nhưng đủ đầy:
khi cả đại gia đình cùng ngồi xuống – và thuộc về nhau 💛
