08/03/2026
#ქრონოტოპისიცოცხლისგეომეტრია
™️
🔜 https://www.facebook.com/share/1AdfXTRmt8/?mibextid=wwXIfr
პროექტის ფარგლებში, კვლევის მიმართულება - ქართული და ეგვიპტური ისტორიული სამოსი: კონსტრუქცია, ფორმა და ისტორიული ნარატივი
▪️ავტორი და შესრულება: Lenora Lea (ელენე ბეთლემიშვილი)
▪️მოდის-ინსტალაციური ობიექტი: მდინარის მცველი
პორტფოლიო: https://shorturl.at/96dpv
„მდინარის მცველი“ - იკვლევს დროსა და სივრცის დინამიურ ურთიერთქმედებას/ორი უძველეს ცივილიზაციას ძველი ეგვიპტეს და კოლხეთს საერთო ქრონოტოპში.
„მდინარის მცველი“ - დიზაინერულ ინტერპრეტაციაა, სადაც ,,მდინარე, ოქრო, ქალი და გზა’’ ერთიან სისტემურ სტრუქტურად ყალიბდება და აანალიზებს ელემენტებს, როგორც დროისა და სივრცის ურთიერთქმედების ვიზუალურ კოდებს, რომლებიც მატერიალიზდება ფორმაში, კონსტრუქციასა და ერთიან სისტემურ კომპოზიციაში
▪️ კონცეფციის თეორიული საფუძველი ეფუძნება მოვლენების, გამოცდილებისა და ემოციური პროცესების ორგანიზებას, რომელიც მატერიალიზდება მდინარის არქეტიპში - დინებად სტრუქტურაში, რომელიც, აერთიანებს ბუნებრივ რესურსებს, კულტურულ მეხსიერებას და მითოლოგიურ ცნობიერებას.
▪️ მდინარე - როგორც გეოგრაფიული ელემენტი, დროის მატარებელი და სივრცული ღერძი, წარმოადგენს ბუნებრივ სტრუქტურას, განსაზღვრავს დასახლებათა ფორმირებას, ეკონომიკურ აქტივობას, კულტურულ განვითარებას. მდინარე არ არის მხოლოდ ფიზიკური ლანდშაფტის ნაწილი, ის, ასევე, აგროვებს/ინახავს დროის - ისტორიულ გამოცდილებას, მეხსიერებას და ცივილიზაციის კვალს.
• ნილე (ეგვიპტე) - ქმნიდა სიცოცხლის არხს უდაბნოში, განსაზღვრავდა დასახლებათა სტრუქტურას, რელიგიურ რიტუალებს და სოციალურ იერარქიას.
• რიონი (ისტორიული ფაზისი) კოლხეთში - აყალიბებდა სავაჭრო და მეტალურგიულ ქსელს, რომელიც რეგიონულ და საერთაშორისო ცირკულაციაში იყო ჩართული.
▪️ ორივე კულტურაში
მდინარე - ასრულებს სამ ძირითად ფუნქციას:
1. სიცოცხლისა და მოძრაობის მატარებელი
2. მეხსიერების არქივი
3. გზის, ვაჭრობისა და ცოდნის - არქიტექტორი
ოქრო - როგორც მატერიალიზებული დრო, ორივე ცივილიზაციაში ატარებს სიმბოლურ და ეკონომიკურ მნიშვნელობას:
• კოლხეთში ოქრო - მეტალურგიულ ტრადიცია და სიმდიდრე
• ძველ ეგვიპტეში ოქრო - ღვთაებრივი, უკვდავება და დინასტიურ ძალაუფლება
მდინარე ამ კონტექსტში მოქმედებს, როგორც გამწმენდი და შემნახველი არხი - ოქრო იწმინდება ნაკადში და გროვდება კალაპოტში, ინახავს დროს როგორც მატერიალურ მეხსიერებას.
ოქრო, როგორც:
• ძალაუფლების რეზიდუალი
• არქეოლოგიური კვალი
• გზა - კულტურული კომუნიკაციის ქსელი.
▪️მდინარის მცველი“ / ქალი - როგორც, დროის და ცოდნის მატარებელი:
• „მცველი ქალი’’- ჰატშეფსუტი (ძვ.წ.XV ს.)
ძველი ეგვიპტის ქალი ფარაონის არქეტიპი, მოიპოვა პოლიტიკური ძალაუფლება და მოახდინა ეპოქის სტრუქტურირება სახელმწიფო სტაბილურობის, სავაჭრო გზების გაძლიერებისა და არქიტექტურული პროექტების მეშვეობით. მისი მმართველობა შეიძლება განვიხილოთ როგორც დროის ორგანიზების აქტი - გააზრებული პოლიტიკური ჟესტი, რომელმაც სახელმწიფოს ისტორიული კურსი ჩამოაყალიბა და მმართველობის ახალი მოდელი შექმნა.
• „მცველი ქალი“ - თამარ მეფე (XII–XIII ს.)
საქართველოში „მცველი ქალის“ არქეტიპი ისტორიულ განზომილებაში განასახიერა თამარ მეფე/მმართველმა, რომელიც ფლობდა სრულ პოლიტიკურ ძალაუფლებას და ქმნიდა საქართველოს სახელმწიფოებრივ ჩარჩოს, სადაც ერთიანდებოდა სამხედრო სტრატეგია, სამართლებრივი წესრიგი, კულტურული აღმავლობა და რელიგიური ლეგიტიმაცია. თამარ მეფის მმართველობა უზრუნველყოფდა სტაბილურობის, სამართლებრივი და ადმინისტრაციული სისტემების კონსოლიდაციას, აძლიერებდა ქვეყნის საერთაშორისო ავტორიტეტს და ხელს უწყობდა კულტურული, რელიგიური და ეკონომიკური დინამიკის განვითარებას.
▪️ ქალის არქეტიპი, როგორც
• გზის მცველი - სულიერი, სოციალურ და კულტურულ წესრიგში პასუხისმგებელია სივრცის დაცვასა და ცვლილებების სტრუქტურის ორგანიზებაზე
• დროის გადამცემი - ატარებს ისტორიულ და კულტურულ ცოდნას, უზრუნველყოფს წარსულის, აწმყოს და მომავლის ურთიერთდაკავშირებას
• ლეგიტიმაციის წყარო - ავლენს უფლებამოსილებას, რომლის მეშვეობითაც ხდება პოლიტიკური, სოციალური და რელიგიური სისტემების ლეგიტიმაცია, განსაზღვრავს უფლებამოსილების, ძალაუფლების და კულტურული წესრიგის კანონზომიერებას.
▪️ კვლევის პროცესი:
- ისტორიული, არქეოლოგიური და მითოლოგიური მასალის ანალიზი და ინტეგრირება დიზაინში
- მდინარის, ოქროსა და ქალის სიმბოლიზმის იდენტიფიცირება ორივე კულტურაში.
სიმბოლური ელემენტები დიზაინში:
• მდინარე - ხაზოვანი, მრუდე, ფენოვანი კონსტრუქცია
• ოქრო - მეტალის დეტალი
• მცველი - ცენტრალური, ვერტიკალური, სტრუქტურულად გამყარებული ფორმა-ობიექტი.
• ფორმა-ობიექტი - აგებულია არქიტექტურულ სილუეტზე, სადაც სხეული აღიქმება როგორც მდინარის არხი.
• ტექსტურა - გამოიყენება, როგორც პლეტის ზედაპირების შეპირისპირება (წყლისა და ქვის დიალოგი
• მეტალის ელემენტები - ქმნის ისტორიული კვალის ეფექტს.
ფერი:
• შავი - მდინარის სიღრმე და დროის ფენა
• ოქრო - მემკვიდრეობა და უკვდავება
სინათლე - ობიექტზე ქმნის ცვალებად ჩრდილოვან სტრუქტურებს, რაც დროის ფიქსაციის ვიზუალურ მეტაფორად იქცევა.
დიზაინერული ობიექტი: მოდელი 2, ციფრული ვიდეო 2
ტექნოლოგია: პლეტის ქსოვილები (ხელნაკეთი)
