01/01/2026
🎓 ដំណើរវិវត្តន៍នៃគោលគំនិតអប់រំ៖ ពីផលិតធនធានមនុស្សក្នុងទម្រង់ជា "រោងចក្រ" មកជា "វេទិកានៃការចេះដឹង" 📚
តើអ្នកដឹងទេថា ប្រព័ន្ធអប់រំដែលយើងកំពុងប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃ បានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរធំៗចំនួន ៤ ដំណាក់កាល?
១. យុគសម័យបច្ចេកទេស (មុនឆ្នាំ ១៩០០ - ១៩៦០)៖ "ការអប់រំបែបរោងចក្រ" 🏭
នៅសម័យនោះ ការអប់រំត្រូវបានគេមើលឃើញថាដូចជាខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មក្នុងរោងចក្រ។
គេប្រើប្រាស់ "ការគ្រប់គ្រងបែបវិទ្យាសាស្ត្រ" ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលកម្លាំងពលកម្មឱ្យមានស្តង់ដារតែមួយ សម្រាប់បម្រើដល់យុគសម័យឧស្សាហកម្ម។
២. ការផ្លាស់ប្តូរមកផ្ដោតលើបទពិសោធន៍របស់អ្នកសិក្សា 🧑🎓
ដឹកនាំដោយលោក John Dewey ចលនាវឌ្ឍនភាពនិយមបានបង្វែរការអប់រំមកផ្ដោតលើការអង្កេត ការស្រាវជ្រាវ និងការសហការគ្នារបស់សិស្សវិញ។
ទន្ទឹមនឹងនោះ ការបង្ហោះផ្កាយរណប Sputnik ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៧ បានធ្វើឱ្យមានការភ្ញាក់រលឹក និងងាកមកពង្រឹងមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ និងគណិតវិទ្យាយ៉ាងខ្លាំង។
៣. យុគសម័យនៃការរិះគន់ (ឆ្នាំ ១៩៧០ - បច្ចុប្បន្ន)៖ "ការចោទសួរលើប្រព័ន្ធ" 🧐
តើកម្មវិធីសិក្សានេះបម្រើដល់អ្នកណា? ចលនា Reconceptualist ចាប់ផ្តើមវិភាគថា កម្មវិធីសិក្សាអាចបង្កប់នូវនិន្នាការនយោបាយ ពូជសាសន៍ និងយេនឌ័រ។
កម្មវិធីសិក្សាដែលលាក់កំបាំង (Hidden Curriculum)៖ សិស្សមិនត្រឹមតែរៀនតាមសៀវភៅទេ ប៉ុន្តែពួកគេក៏រៀនពីតម្លៃ និងមេរៀនដែលបង្កប់តាមរយៈបរិយាកាសសាលា ដូចជា ការប្រកួតប្រជែង និងច្បាប់ទម្លាប់ផ្សេងៗ។
៤. ភាពតានតឹងនៃទំនួលខុសត្រូវក្នុងសម័យឌីជីថល ⚖️
បច្ចុប្បន្ន មានការប៉ះទង្គិចគ្នារវាង "ការប្រឡងវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពតាមស្តង់ដារ" ជាមួយនឹង "តម្រូវការចម្រុះនៃសង្គមឌីជីថលសកល"។
សន្និដ្ឋាន៖ ការអប់រំមិនមែនគ្រាន់តែជាការចងចាំមេរៀនដើម្បីប្រឡងជាប់នោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការស្វែងយល់ពីពិភពលោក និងការរៀបចំខ្លួនឱ្យទាន់ការវិវត្តនៃសង្គមទំនើប។