06/07/2026
🎯🎯🎯🎯🎯මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සිද්ධියත් එක්ක අද මුළු රටම කතා වෙන්නේ බන්ධනාගාරයේ සිදුවූ ඒ අවාසනාවන්ත සිදුවීම ගැන. හැබැයි ඒ හැම ප්රවෘත්තියක්ම අස්සේ අපේ බලධාරීන්තවත් මගහැරුණ දෙයක් තියෙනවා. අපි රටේ ඒක අමු අමුවේ උල්ලංඝනය වුනාට, පිටරටවල් අපරාධ විද්යාවේ (Criminology) තියෙන මේ භයානක රීතිය අකුරටම පිළිපදිනවා.
ඔබත් හිතාගෙන ඉන්නේ හිරගෙයක් ඇතුළට ගියාම හැමෝම එකයි කියලද ? වැරදිකාරයෝ වගේම සැකකාරයෝ ඔක්කොම ඉන්නේ එකම වහලක් යට.
හැබැයි ලෝකයේ පිළිගත් අපරාධ විද්යා නීති පද්ධතීන් මේක දකින්නේ බරපතල වැරද්දක් විදියට.
තව විදිහකින් කිව්වොත්, රිමාන්ඩ් සැකකරුවන් (Remandees) සහ දඬුවම් ලැබූ සිරකරුවන් (Convicts) එකම තැනක කලවම් කිරීම කියන්නේ හරියට එක ළඟ තියන්නම හොඳ නැති රසායනික ද්රව්ය දෙකක් එකම බෝතලයකට දැම්මා වගේ වැඩක්.
මතක තියාගන්න මේක නිකන්ම නිකන් නීතියක් නෙවෙයි, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පවා සිරකරුවන් වෙනුවෙන් පනවා තිබෙන "මැන්ඩෙලා රීති" (Nelson Mandela Rules) වල තියෙන ස්වර්ණමය රීතියක්.
ලංකාවේ මේ නීතිය අකුරටම උල්ලංඝනය වෙනවා.
මීගමුවේ විතරක් නෙවෙයි, අපේ බොහෝ බන්ධනාගාර ඇතුළේ වෙන්නේ මේ කලවම් කිරීමයි. ඇත්තටම මේකෙන් වෙන්නේ මොකක්ද?
සරලවම කිව්වොත්, පොඩි හොරකමකට හෝ සැකපිට අහුවෙලා සති දෙකකට රිමාන්ඩ් වෙන සාමාන්ය මනුස්සයෙක්ව අපි මේ දාන්නේ මහා පරිමාණ අපරාධකාරයෝ, මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කාරයෝ ඉන්න සිරකුටියකටමයි.
එතකොට අර අලුත් මනුස්සයා හිරගෙයින් එළියට එන්නේ තවත් දරුණු අපරාධකාරයෙක් වෙලා. මේකට අපරාධ විද්යාවේ කියන්නේ "බන්ධනාගාරය අපරාධ පිළිබඳ විශ්වවිද්යාලයක් වීම" (University of Crime) කියලා.
සැකකරුවෙක් කියන්නේ තවමත් නීතියෙන් වැරදිකරුවෙක් කරපු කෙනෙක් නෙවෙයි. ඔහු නිර්දෝෂී වෙන්නත් පුළුවන්.
හැබැයි ඔහුව දරුණු අපරාධකරුවන් එක්ක එකට තැබීමෙන් වෙන්නේ ඔහුගේ මානසිකත්වයත් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වීම.
ලංකාවේ මේ දේ කරනවා කිව්වම මට විශ්වාස කරන්නත් අමාරුයි. මේ කලවම් කිරීම නිසා බන්ධනාගාර ඇතුළේ පාලනය කළ නොහැකි "උප-සංස්කෘතීන්" (Prison Sub-cultures) නිර්මාණය වෙනවා.
ප්රතිවාදී කල්ලි තමන්ගේ බලය පතුරවන්න හදන්නේ මේ පරිසරය ඇතුළේ.
මීගමුවේදී සිද්ධ වුණෙත් ඒකමයි. රිමාන්ඩ් එකේ ඉන්න කණ්ඩායමකුයි, දඬුවම් ලැබූ කණ්ඩායමකුයි අතර තමයි මත්ද්රව්ය ප්රශ්නයක් මුල් කරගෙන මේ දරුණු ගැටුම ඇති වෙලා තියෙන්නේ.
ලෝකයේ දියුණු රටවල්, උදාහරණයක් විදිහට නෝර්වේ හෝ සිංගප්පූරුව වගේ රටවල් මේ කාණ්ඩ දෙක නඩත්තු කරන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ආයතන දෙකක් විදිහට.
ඔවුන් දන්නවා මේ දෙගොල්ලෝ එකතු වුණොත් බන්ධනාගාරය ඇතුළේ කළු ආර්ථිකයක් සහ සන්නද්ධ කල්ලි හැදෙන බව.
අපේ රටේ බන්ධනාගාරවල පවතින අධික තදබදය (Overcrowding) නිසා මේ වෙන් කිරීම කරන්න අමාරුයි කියලා බලධාරීන් කියන්න පුළුවන්. මීගමුවෙත් 1800ක් විතර ඉන්නවා කියනවනේ.
හැබැයි ඉඩකඩ නැතිකමට වඩා මේක පද්ධතියේ තියෙන බරපතළ දෝෂයක් (Systemic Failure).
නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතන මේ රීතිය දිගින් දිගටම අමතක කිරීමේ අවසාන ප්රතිඵලය තමයි මෙන්න මේ වගේ ලේ වැගිරීම් වලින් කෙළවර වෙන්නේ.
මේක නිකන්ම රැඳවියන් 25 දෙනෙක් සහ බන්ධනාගාර නිලධාරීන් 8 දෙනෙකු අවසන් ගමන්යාමේ සිද්ධියක් විදිහට විතරක් ලඝු කරන්න බෑ.
ඒක අපේ රටේ සමස්ත බන්ධනාගාර පද්ධතියේම කඩා වැටීම පෙන්වන කැඩපතක්.
අපි හිතන්නේ හිරගෙවල් කියන්නේ දඬුවම් දෙන තැන් කියලා. හැබැයි නීතියේ සැබෑ අරමුණ පුනරුත්ථාපනය (Rehabilitation).
වැරදිකරුවන් සහ සැකකරුවන් එකම තැනක ගාල් කරලා තබන තාක් කල්, පුනරුත්ථාපනය කියන නමට විතරක් තියෙන දෙයක් වේවි.
මේ සිදුවීම දිහා බලලා අපි තේරුම් ගත යුතු ඇත්ත මොකක්ද?
නීතියේ තියෙන මූලිකම රීතීන් උල්ලංඝනය කරලා, මිනිස්සුන්ව සැමන් ටින් වගේ ගබඩා කරලා තිබ්බම, කවදා හරි දවසක ඒක පුපුරා යන්නේ මෙන්න මේ වගේ අතිශය ම්ලේච්ඡ සහ බිහිසුණු විදිහටයි.
ඉදිරියටවත් මේ ක්රමය මේ විදියටම පවත්වාගෙන ගියොත්, නොසිතුපු වෙලාවක ගිනිකන්දක් පුපුරලා යනවා වගේ මෙවැනි ප්රචණ්ඩ සංසිද්ධි ඇතිවීම කිසිසේත්ම නතර කරන්න බැහැ.
ඇත්තටම මේ ව්යුහාත්මක වැරැද්ද නිවැරදි නොකර, හමුදාව හෝ STF එක දාලා විතරක් හිරගෙවල් ඇතුළේ සාමය ඇති කරන්න පුළුවන් කියලා ඔබ හිතනවාද?
අපි පුරවැසියන් විදියට මේ ගැන සාකච්චා කරමු. අපේ අදහස් බෙදාගමු. ඒ අදහස් වලින් අපි අපේ රටේ පද්ධති වල තියෙන මෙවැනි දුර්වල තැන් සකස් කරගෙන රටක් විදියට ඉදිරියට යමු.
