ရွှေဖယုံ

17/04/2023

28/02/2023

ကလေးများချောင်းဆိုးခြင်း

ချောင်းဆိုးခြင်းဆိုတာ လည်ချောင်းနဲ့ရင်ခေါင်းမှာရှိတဲ့ အရည်တွေကို ပြန်ရှင်းထုတ်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုပါ။ လည်ပြွန်မှာရှိတဲ့ အာရုံကြောလေးတွေကို သွားဆွလိုက်သလိုဖြစ်ရင် ချောင်းဆိုးခြင်းဆိုတဲ့ ဖြစ်စဉ်ဖြစ်လာပါတယ်​။ ကလေးငယ်တစ်ဦးချောင်းဆိုးနေတယ်ဆိုတာ သူ့ကိုယ်ခန္ဓာက သူလုပ်ရမယ့်တာဝန်တစ်ခုကိုထမ်းဆောင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

ချောင်းဆိုးခြင်းဆိုတာ ရောဂါတစ်ခုခုရဲ့ လက္ခဏာဖြစ်ပါတယ်။ ရိုးရိုးအအေးမိပြီးဖျားတာကြောင့်လည်း ချောင်းဆိုးနိုင်သလို ၊ ခုလိုမိုးရာသီမှာဖြစ်တတ်တဲ့ တုပ်ကွေးရောဂါကြောင့်လည်း ချောင်းဆိုးနိုင်ပါတယ်​​။ တုပ်ကွေးက Virus ကြောင့်ဖြစ်တာမို့ တုပ်ကွေးကြောင့်ချောင်းဆိုးရင် ပိုးသတ်ဆေးတွေက သိပ်အကူအညီဖြစ်စေမှာမဟုတ်ပါဘူး​။ Virus ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ဖျားနာမှုတွေဟာ ကိုယ်ခံအားကပြန်တိုက်နိုင်သွားရင် နေပြန်ကောင်းသွားပါတယ်။

ကလေးငယ် ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ အောက်ပါအချက်တွေကို ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်ရပါမယ်။

ချောင်းဆိုးခြင်းနဲ့အတူ
▪️နှာပိတ်ခြင်း
▪️နှာရည်ယိုခြင်း အစရှိတာတွေတွဲဖက်နေရင် အအေးမိတာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

တကယ်လို့
ချောင်းဆိုးခြင်းနဲ့အတူ အပေါ်ကလက္ခဏာတွေအပြင်
▪️ဖျားနာခြင်း
▪️ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲခြင်း
▪️လည်ချောင်းနာခြင်း စတာတွေ တွဲဖက်နေရင်တော့ တုပ်ကွေးကြောင့်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ကလေးငယ်တွေမှာ ချောင်းဆိုးရတဲ့ အခြားအကြောင်းရင်းတွေလည်းရှိပါသေးတယ်။ အဲဒါတွေကတော့

▪️နွေဦးနဲ့ ဆောင်းဦးမှာ အဖြစ်များတဲ့ ဓာတ်မတည့်မှုတွေကြောင့် ချောင်းဆိုးခြင်း (Allergy)
▪️ကြက်ညှာချောင်းဆိုးရောဂါ
▪️ပန်းနာရင်ကြပ်ရောဂါ
▪️အဆုတ်ရောင်ရောဂါ
စတာတွေကြောင့်လည်းချောင်းဆိုးနိုင်ပါတယ်​။ ကလေးငယ်ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ သာမန်မဟုတ်တဲ့ ချောင်းဆိုးသံမျိုးကြားရမယ်...အဖျားတာရှည်မယ်ဆိုရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ သွားရောက်ပြသရပါမယ်။

ချောင်းဆိုးတာဘယ်လောက်ကြာတတ်သလဲ?

ကလေးချောင်းဆိုးတာ ဘယ်တော့ပျောက်မလဲဆိုတဲ့မေးခွန်းက မိဘတွေအမြဲမေးတတ်တဲ့မေးခွန်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကတော့ကလေးငယ်ရဲ့ ကိုယ်ခံအား၊ ဖြစ်တဲ့ရောဂါပေါ်မူတည်ပါတယ်။

ရိုးရိုးအအေးမိဖျားနာလို့ ချောင်းဆိုးတာဆိုရင် တစ်ပတ်ကနေ နှစ်ပတ်အတွင်းပျောက်ကင်းတာများပါတယ်။ ကလေးငယ်တစ်ဦးဟာ ၄ပတ်ထက်ပိုပြီးချောင်းဆိုးနေရင်တော့ ဒါကို နာတာရှည်ချောင်းဆိုးခြင်း ( chronic cough ) လို့သတ်မှတ်ပြီး အခြားစမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ရပါမယ်။

​ကလေးကိုချောင်းဆိုးသက်သာအောင် ဘယ်လိုပြုစုမလဲ?

▪️ဆေးတိုက်ခြင်း

ကလေးများစိတ်ချစွာသောက်သုံးနိုင်တဲ့ ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေး ဆေးရည် သို့်မဟုတ် ဆေးဝါးများကို တိုက်နိုင်ပါတယ်။ ဆရာဝန်ကိုမေးပြီးမှ တိုက်ရင်ပိုကောင်းပါတယ်။ ကလေးရဲ့ အသက်အရွယ်၊ ကိုယ်အလေးချိန်ပေါ်မူတည်ပြီး တိုက်သင့်တဲ့ပမာဏအညွှန်းအတိုင်း တိတိကျကျ တိုက်ပေးရင် ချောင်းဆိုးသက်သာလာနိုင်ပါတယ်။

▪️ရေနွေးငွေ့ပေးခြင်း

Steam လို့ခေါ်တဲ့ရေနွေးငွေ့ကို ရှူရှိုက်ခိုင်းရင်လည်း ချောင်းဆိုး၊နှာပိတ်နေတဲ့ကလေးအတွက် နေရသက်သာစေပါတယ်​။

▪️လေထုစိုထိုင်းဆညီမျှအောင်ပြုလုပ်ပေးခြင်း

ကလေးများကို လေအေးပေးစက်တပ်တဲ့အခန်းမှာ အမြဲထားရင် လေထုထဲမှာအစိုဓာတ်ရအောင် Humidifier ထားပေးသင့်ပါတယ်။ ကလေးငယ်များ ရှူရှိုက်ရတဲ့လေ အမြဲအေးစက်ခြောက်သွေ့နေရင် ချောင်းဆိုး၊ နှာစေး၊နှာပိတ်ပိုဆိုးတတ်ပါတယ်။

▪️အရည်များများတိုက်ခြင်း

ရေ၊ ဓာတ်ဆားရည်၊ အသီးဖျော်ရည် စတဲ့ အရည်များများ ဝင်အောင်တိုက်ခြင်းဟာ ချောင်းဆိုးနေတဲ့ကလေးရဲ့ လည်ချောင်းထဲက ချွဲတွေကို ပါးစေပြီး ချောင်းဆိုးရင် ဟပ်ထုတ်ဖို့ပိုမိုလွယ်ကူစေပါတယ်။

ချောင်းဆိုးနေတဲ့ကလေးငယ်ကို အထက်ပါအတိုင်းပြုစုပေးမယ်ဆိုရင် ဝေဒနာလက္ခဏာတွေဟာ တဖြည်းဖြည်းလျော့ပါးပြီး ပျောက်ကင်းလာပါလိမ့်မယ်။

တကယ်လို့

▪️ကလေးဟာ အစာနဲ့ရေ ကောင်းကောင်းမဝင်ရင်
▪️အသက်ရှူတိုင်း ရွှီ ရွှီ မြည်နေရင်
▪️အဖျားကြီးရင်
▪️ချောင်းဆိုးတာ ၃-၄ပတ်ကျော်တဲ့အထိမပျောက်ရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ပြသရပါမယ်။

အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကတော့

▪️ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ သွေးစများပါလာခြင်း

▪️နှုတ်ခမ်း၊ မျက်နှာ နှင့် လျှာများ ပြာနှမ်းခြင်း

▪️အသက်ရှူရခက်ခဲနေခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပါတယ်​။ ဒီအချက်ထဲက တစ်ခုခုဖြစ်ရင်တော့ ချက်ချင်း ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းကို အမြန်ဆုံးပြရမှာဖြစ်ပါတယ်လို့ ရေးသားဖော်ပြလိုက်ရပါတယ်။

မောင်(ဆေး-၁)မာမီ

✅စာများကို လွတ်လပ်စွာ share နိုင်ပါတယ်။ ခွင့်ပြုချက်တောင်းရန်မလိုပါ။
❗တစ်ဆင့်ပြန်လည်ကူးယူခြင်းမပြုရန်မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။

25/02/2023

𒊹 ကလေးရဲ့ အသိအမြင်နဲ့ အပြုအမူ ဘယ်လိုဆက်စပ်သလဲ။ (အသက် ၃ လမှ ၁၈ လအတွက်)

ကလေးလေးတွေရဲ့ ဘဝအစပိုင်း အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးတွေက သူတို့ရဲ့ ဦး‌နှောက်လေးတွေကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး လောကကြီးအပေါ် သူတို့ရဲ့ အမြင်နဲ့ တုန့်ပြန်ပုံကို ပုံသွင်းပေးပါတယ်။ ဒီအတွေ့အကြုံတွေကတဆင့် လောကကြီးကို သိမြင်မှု ရင့်ကျက်လာတာနဲ့အမျှ သင်ယူလေ့ကျင့်ရင်းနဲ့ သူတို့ရဲ့အပြုအမူတွေ ပြောင်းလဲလာတာကိုတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။

ကလေးဟာ မကြာခင်မှာပဲ ကိုယ့်ကို တခြားသူတွေနဲ့ ခွဲခြား သိလာပါတယ်။ သူ့အတွက် လောကကြီး အကြောင်းသင်ယူဖို့နဲ့ အဲဒီလောကကြီးကို တုန့်ပြန်ဖို့အတွက် အဓိက လေ့လာသင်ယူရတဲ့ နေရာကတော့ (မိဘအပါအဝင်) သူ့ကို အဓိက ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးတဲ့သူတွေနဲ့ ကလေးရဲ့ဆက်ဆံ‌ရေးကနေပဲ သင်ယူပါတယ်။ ကလေးဟာ အပြုအမူနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကိုယ့်ဆီက အများကြီး သင်ယူမှာပါ။

▪️ ကလေးကို ဘာက ပျော်ရွှင်စေသလဲ။

ကလေးဟာ သူ့ကမ္ဘာထဲက အရေးကြီးဆုံးသူတွေကို အထူး တွယ်တာပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလူတွေဟာ သူတို့ကို ချစ်၊ သူတို့ကို စိတ်လုံခြုံစေပြီး ဘေးကင်းအောင်စောင့်ရှောက်ပေးတဲ့သူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်နဲ့ ကိုယ့်လက်တွဲဖော်ဟာ ကလေးကို အများဆုံး ဂရုစိုက်ပေးတဲ့သူတွေဖြစ်မယ်ဆိုရင် ကလေးဟာ နှစ်ယောက်ထဲက တစ်ယောက် ဒါမှမဟုတ် နှစ်ယောက်လုံးကို တခြားသူတွေထက် ပိုပြီး လိုချင်ပါလိမ့်မယ်။

အဲဒီလိုပဲ အရုပ်ဆိုရင်လည်း တခြား အရုပ်တွေထက်ပို ကြိုက်တဲ့ အရုပ်ရှိပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီတော့ သူ အကြိုက်ဆုံးသူတွေနဲ့နေရတာ၊ အကြိုက်ဆုံးအရုပ်နဲ့ကစားရတာကို ကလေးက ပျော်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါကို သူပြုမူပုံလေးတွေနဲ့ သိနိုင်ပါတယ်။ ကလေးငယ်လေးတွေအနေနဲ့ သူပျော်ရင် ပြုံးမယ်၊ ပျော်တဲ့ အသံလေးတွေလုပ်မယ်။ သူ အလိုချင်ဆုံးသူတွေကိုတွေ့ရင် လက်လေးတွေ ယမ်းတာ၊ လက်ခုပ်တီးတာတွေထိ လုပ်ပါလိမ့်မယ်။

▪️ ကလေးကို ဘာတွေက စိတ်ပူပင်ကြောင့်ကြစေသလဲ။

ကလေးဟာ ရေချိုးရတာလိုမျိုး သူ ကြောက်တဲ့ဟာလေးတွေရှိပါလိမ့်မယ်။ ကလေးက ဘဝကို ခုမှ သင်ယူတုန်းဆိုတော့ သူတို့ ကြိုမသိ၊ မမျှော်လင့်ထားတဲ့အရာမျိုးတွေဆို စိတ်အလိုမကျဖြစ်နိုင်မယ်။ သူတို့ မသိတဲ့သူတွေဆို ကြောက်တာ၊ သူတို့နဲ့ သိပ်မသိတဲ့သူတွေ၊ သူတို့အတွက် ထဲထဲဝင်ဝင် မပတ်သက်တဲ့သူတွေနားမှာ နေရတာ မပျော်တာမျိုးတွေပေါ့။

ကလေးငယ်လေးအနေနဲ့ ကိုယ်ဟာ သူနဲ့ တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ဘဲ၊ တခြား သီးခြား လူတစ်ယောက်ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို နားလည်လာတဲ့အခါမှာ ကိုယ် သူ့အနားက ထွက်သွားရင် ငိုတာ၊ ဝမ်းနည်းတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ကိုယ်ဘယ်တော့ ပြန်လာမလဲ သူမသိတဲ့အတွက်ကြောင့်ပါ။

လူစိမ်းကြောက်တာနဲ့ မိဘနဲ့ ခွဲခွာရလို့ ပူပင်ကြောင့်ကြတာဟာ ကလေးတိုင်းလို ဖြစ်တတ်ပြီး ကလေးဘဝ အစောပိုင်းမှာပဲ ဖြည်းဖြည်းချင်းပျောက်သွားတတ်ကြပါတယ်။

▪️ ဘယ်အရာတွေက ကလေးကို စိတ်ဝင်စားစေသလဲ။

ကလေးလေးအတွက် စိတ်ဝင်စားစရာတွေများပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူ့မှာ လောကကြီး အကြောင်းသင်ယူစရာ အရမ်းများနေလို့ပါ။ အရာဝထ္တုတွေတွေ့ရင် ဘာအတွက်လဲဆိုတာကို သိဖို့ သူတို့ လျှောက်လုပ်ကြည့်ပါလိမ့်မယ်။ ဖုန်းကို ယူပြီး ကြောင်ရဲ့ သောက်ရေခွက်ထဲ ထည့်လိုက်တာမျိုး၊ ကော်ဇောပေါ်ကို သကြားခွက်မှောက်ချလိုက်တာမျိုး။ တွေ့သမျှတွေလည်း ပါးစပ်ထဲ ထည့်ကြတယ်။ ဒါမျိုးလုပ်တာက ကလေးတွေအနေနဲ့ ပစ္စည်းတွေကို စူးစမ်းတဲ့နည်းလမ်းမို့ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုက်တာ၊ ဆိတ်ဆွဲတာ၊ ဆံပင်ဆွဲတာတွေကိုလည်း လုပ်တတ်ကြတယ်။ အဲလိုတွေလုပ်ရင် ဘာဖြစ်မလဲဆိုတာ သိချင်လို့ လုပ်တတ်တာပါ။

အသက် ၆ လကနေ ၁၂ လလောက်မှာ ကလေးကို အနာဂတ်မှာ ကောင်းကောင်း နေထိုင်ပြုမူတတ်အောင်လို့ အခြေခံလေးတွေကို ညင်ညင်သာသာလေး သင်ပေးရပါတယ်။ မီးဖိုနား သွားရင် “မသွားရဘူး၊ ပူပူနော်” လို့ပြောပြီး ကလေးကို ပွေ့ပြီး ဘေးကင်းရာကို ရွှေ့ပေးတာမျိုးတွေပေါ့။ ကလေးက အန္တရာယ်ကို နားမလည်တတ်သေးလို့ အိမ်ကို ကလေးအတွက် ဘေးကင်းတဲ့နေရာ ဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ပေးထားရပါမယ်။ ကလေး စတွားသွားတတ်ချိန်မတိုင်ခင်ကတည်းကပေါ့။ ကလေးကို မီးဖိုဘက်မသွားရအောင် တံခါးလေးတပ်ထားတာမျိုး စသဖြင့် ကြိုတင်လုပ်ထားရပါမယ်။

ကိုယ်ဘယ်လို တုန့်ပြန်မလဲဆိုတာသိချင်လို့ အကဲစမ်းတာတွေလည်း သူ လုပ်ပါလိမ့်မယ်။ သူလုပ်တာကို ကိုယ်ကြိုက်တယ်ဆိုရင် ပြုံးပြီး သဘောကျတဲ့ လေသံနဲ့ ပြောပေးပါ။ ကလေးက ကိုယ်မကြိုက်တဲ့ဟာ လုပ်တယ်၊ အန္တရာယ်ရှိတာကို လုပ်တယ်ဆိုရင်တောင် ကိုယ်က တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် တုန့်ပြန်ပေးတတ်ရပါမယ်။ ဒါဆိုရင် ကလေးလည်း စိတ်လုံခြုံမှုရှိစေပါတယ်။ ကလေးဟာ မကြာခင်မှာပဲ ကိုယ့်လေသံပေါ်မူတည်ပြီး မတူတဲ့ အခြေအနေတွေကို နားလည်တတ်လာပါလိမ့်မယ်။

ဂျွန်မိုးစက်
February 15, 2023

Reference :
Raising Children Network, Behaviour management for children: a positive approach (30 Oct 2020). Retrieved July 10, 2022. https://raisingchildren.net.au/babies/behaviour/understanding-behaviour/baby-behaviour-awareness

15/02/2023

ရောင်းကောင်းလို့ဆိုပီး နောက်ထပ် ထပ်ပြီးအားပေးတဲ့ Future House Mom &baby care (pyin oo lwin) ဆီသို့🧡 ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်ရှင် ဒီထက်မက ဆထက်တပိုးရောင်းကောင်းပါစေရှင်🧡

12/02/2023

12/02/2023

04/02/2023

ဘေဘီ​လေး​တွေ တွက်potty

04/02/2023

🧡ကဲ သားသားမီးမီးပုစုခရုတို့အကြိုက်​လေး​တွေ ပုံ​လေး​တွေမှာ​စျေးနှုန်း​လေး​တွေပါပါတယ်​နော် လက်ကားလိုချင် chatbox pls😊
ကြာချိန် one week

01/02/2023

အသက် ၆ လ အထက်ကစပီး Fruity U ​လေး​တွေ​ကျွေးလို့ရပီ​နော် ခုဆို သားသားမီးမီးတို့တွေအကြိုက်ဖြစ်လာလို့ကိုယ့်ရတနာ​လေး​တွေတွက် လက်မ​နှေးကြပါနဲ့လို့

🧡​မေ​မေတို့​ရေ ​မေ​မေတို့အသဲ​လေး​တွေတွက်အစား​သောက်ဆိုတာ အရမ်းဂရုစိုက်ကြရတယ် ဟုတ်🥰

အသဲ​ကျော်လေးတွေရဲ့အစားအသောက် စားသုံးမှုဟာ မေမေတို့နဲ့ အနီးအနားက ဂရုစိုက်ပေးသူတွေက ရရှိတာဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့လေးတွေရဲ့ နူးညံ့လွန်းလှတဲ့ အသားအရေလေးတွေကြောင့် ထိတွေ့ကိုင်တွယ်လိုက်တဲ့ အရာတိုင်းဟာ နူးညံ့ပြီး ချွန်ထက်တာတွေမဖြစ်ဖို့ ဘေးကင်းဖို့ အဓိကအရေးကြီးပါတယ်။

FruityU ရဲ့အနှစ်ထုပ်လေးတွေဟာ နူးညံ့တဲ့ ပလတ်စတစ်သားနဲ့ပြုလုပ်ထားပြီး ဘေးစောင်းတွေကလည်း ချွန်ထက်မှုမရှိလို့ သူတို့လေးတွေ လက်နဲ့ ဘယ်လောက်ပဲ ညစ်ထားပါစေ ထိခိုက်မှုက ကင်းဝေးစေမှာပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် FruityU အနှစ်ထုပ်လေးတွေရဲ့ ထုပ်ပိုးမှုမှာအသုံးပြုထားတဲ့ ပလတ်စတစ်ဟာ BPA Free Plastic ဖြစ်ပါတယ်။ BPA ပါဝင်နေတဲ့ ပလတ်စတစ်တွေဟာ အပူနဲ့ထိတွေ့တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ဟော်မုန်း Level ကို နှောက်ယှက်နိုင်တယ်။ စားသုံးသူကို ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေမြင့်တက်စေပြီး ကလေးငယ်လေးတွေရဲ့ ဦးနှောက်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာလည်း မကောင်းတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေ ရှိစေနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် မေမေတွေ နဲ့ အသဲ​ကျော်လေးတွေကို ဂရုစိုက်ပေးသူတွေဟာ BPA မပါဝင်တဲ့ ပလတ်စတစ် ထုပ်ပိုးမှုနဲ့ အသဲလေးတွေထိတွေ့လိုက်တိုင်း မထိခိုက်စေမယ့် ထုပ်ပိုးမှုပုံစံလေးတွေကို ပဲ ရွေးချယ်သင့်ပါတယ်နော်။

FruityU ရဲ့အနှစ်ထုပ်လေးတွေဟာ နူးညံ့တဲ့ ပလတ်စတစ်လေးတွေကို အသုံးပြုထားတယ်။ ကလေးငယ်လေးတွေရဲ့ လက်ကို ထိခိုက်ခြင်း က ကင်းဝေးစေနိုင်တယ်။ BPA Free Plastic ကို အသုံးပြုထားလို့လည်း ကလေးငယ်လေးတွေ စားသုံးတဲ့အခါမှာ ကျန်းမာရေး ဆိုးကျိုးတွေကနေ ကာကွယ်ပြီးသား ဖြစ်စေမှာပါပဲ။

​(FruityU ရဲ့ အနှစ်ထုပ်လေးများကို ကလေးအသက် ၆ လအထက်မှ စပြီး ကျွေးနိုင်ပါသည်)

FruityU ​လေး​တွေကို အသဲ​လေး​တွေတွက်မှာချင်တယ်ဆိုရင်​တော့

ရွှေဖရုံ
လက်ကားဖြန့်ချီရေး
မန္တ​လေးမြို့

09425425485
09968513377
09798870799

29/01/2023

ကလေးတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်စိတ်နေစိတ်ထား (ဗီဇစိတ်)

ကလေးတိုင်းမှာ သူ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဗီဇစိတ်၊ စိတ်နေစိတ်ထား ကိုယ်စီရှိကြပါတယ်။ ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် စိတ်နေစိတ်ထားဆိုတာဟာ ကမ္ဘာလောကကြီးကို သူ့ရဲ့ တုန့်ပြန်တတ်တဲ့ အမူအကျင့်၊ ပုံစံပါပဲ။

ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားက ဘယ်လိုလဲဆိုတာကို သူ့ရဲ့တုန့်ပြန်ပုံ၊ ကိုယ်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းတွေက ဘယ်လိုရှိသလဲ၊ ဘယ်လောက်အတိုင်းအတာရှိသလဲနဲ့ လူတွေကိုဆက်ဆံတဲ့ပုံစံတွေကိုကြည့်ပြီး မှန်းဆကြည့်နိုင်ပါတယ်။

𒊹 တုန့်ပြန်ပုံ - ဒါကတော့ စိတ်လှုပ်ရှားတဲ့အခါ၊ သူတို့လိုချင်တာမရတဲ့အခါတွေကို ကလေးတွေအနေနဲ့ ဘယ်လောက်ပြင်းပြင်းထန်ထန်တုန့်ပြန်သလဲဆိုတာကိုပြောတာပါ။ ပိုပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် တုန့်ပြန်တတ်တဲ့ကလေးတွေဟာ စိတ်ခံစားမှုလည်း ပိုပြီး ပြင်းထန်တတ်ကြပါတယ် (စိတ်ကြီးတဲ့ ကလေးအမျိုးအစားပါ)။

𒊹 ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း - ဒါကတော့ ကလေးတွေအနေနဲ့ သူတို့ စိတ်ခံစားမှုကို ထုတ်ဖော်ပြသပုံ အပါအဝင် သူတို့ရဲ့ အပြုအမူတွေကို ဘယ်လောက်ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း ရှိသလဲပေါ့။ အဲဒီ ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းထဲမှာ သူတို့ရဲ့ အာရုံစူးစိုက်မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းနဲ့ ဘယ်လောက်ဇွဲရှိသလဲဆိုတာလည်း ပါပါတယ်။

𒊹 လူမှုဆက်ဆံရေး - ဒါကတော့ သူတို့အနေနဲ့ လူစိမ်းတွေ ဒါမှမဟုတ် မကြုံဖူးတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေကို ဘယ်လောက် လိုက်လျောညီထွေ စိတ်သက်သက်သာသာ ရင်ဆိုင်နိုင်သလဲဆိုတာပါ။

ကလေးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ကိုယ်ပိုင် စိတ်နေစိတ်ထား (ဗီဇ)လေးတွေနဲ့ မွေးဖွားလာကြပါတယ်။ မိဘတစ်ယောက်အနေနဲ့ ကိုယ့်ကလေးရဲ့စိတ်ကို မွေးကင်းစကတည်းက သိကြမှာပါ။ ဥပမာ “ဖူးဖူးကတော့ အရမ်းအေးတယ်”၊ “အာကာကတော့ လုပ်နေကြအစီအစဥ်အတိုင်းလုပ်ရတာ ကြိုက်တယ်” စသဖြင့်ပေါ့။

ကလေးတွေ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ဘာလို့ကွာကြသလဲဆိုတာကို သူတို့ စိတ်နေစိတ်ထား ကွဲလို့လို့ နားလည်နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ၊ ကိုယ့်ကလေးက သွက်တာ၊ စိတ်ကြီးတာလည်း ရှိနိုင်သလို၊ အေးပြီး သိပ်ပြန်မတုန့်ပြန်တဲ့ ကလေးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းနိုင်တဲ့ ကလေးရှိသလို၊ မထိန်းနိုင်တဲ့ကလေးလည်းရှိနိုင်ပါတယ်။ လူတွေနဲ့ အဆင်ပြေတဲ့ ကလေးရှိသလို၊ မပြေတဲ့ကလေးလည်းရှိပါတယ်။

◾️ ကလေးရဲ့စိတ်နေစိတ်ထားကို လိုက်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အုပ်ထိန်းပုံကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်ခြင်း

ကိုယ့်ကလေးရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထား (ဗီဇစိတ်) ကို ပြောင်းလဲလို့ မရပါဘူး။ သူတို့လေးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ပုံစံနဲ့သူတို့ပါပဲ။ အဲဒါက ကောင်းတဲ့အရာတစ်ခုပါ။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ကလေးရဲ့ ဖွံဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက်ကိုတော့ သူ့ စိတ်နေစိတ်ထားနဲ့ လိုက်ဖက်အောင် အုပ်ထိန်းပေးခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်က ပြုစုပျိုးထောင်ပေးနိုင်ပါတယ်။ သူတို့ စိတ်နေစိတ်ထားလေးရဲ့ ကောင်းတဲ့အပိုင်းတွေကို ပိုကောင်းလာအောင် ကိုယ်က ကူညီပေးနိုင်တယ်။ သူတို့ရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားလေးကြောင့် ခက်ခဲနေတတ်တဲ့ အခြေအနေလေးတွေကိုလည်း ကိုယ်က ပိုပြီး နားလည်ပေးနိုင်သလို အဲဒီ အခြေအနေတွေကို သူတို့လေးတွေ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းတတ်လာအောင် သင်ယူတတ်ဖို့ ကိုယ်က ဘေးကကူညီပေးလို့ရပါတယ်။

ကိုယ့်ကလေးရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားအလိုက် အုပ်ထိန်းမှုပုံစံကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဆိုရင် ...

▫️ တုန့်ပြန်မှုအားများတဲ့ (သွက်ပြီး စိတ်ကြီးတတ်တဲ့) ကလေးမျိုးအတွက်

ကိုယ့်ကလေးက အရမ်းတုန့်ပြန်မှုအားများတယ်ဆိုရင် ကောင်းတဲ့အရာတွေဖြစ်လာတဲ့ အခါမျိုးတွေမှာ ကလေးဟာ အရမ်းသွက်ပြီး ကိုယ့်အတွက် ပျော်စရာလေးဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့စိတ် မကျေမနပ်ဖြစ်တဲ့အခါတွေ၊ အလိုမကျ၊ လိုချင်တာမရတဲ့အခါတွေမှာလည်း သူတို့လေးတွေဟာ အရမ်းနားငြီး၊ ဇာတ်လမ်းရှည်နေပါလိမ့်မယ်။ ပိုပြီး အေးအေးဆေး‌ဆေးတုန့်ပြန်လာနိုင်တတ်အောင် သူတို့ကို ကူညီပေးဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။ ဥပမာ စိတ်ကို လျှော့ချပြီး စိတ်ဆိုး ဒေါသထွက်တာကို ပါးစပ်ကနေ ပြောတတ်အောင် သင်ပေးတာမျိုး။

ဒီကလေးတွေဟာ အရမ်းလည်း လှုပ်လှုပ်ရှားရှားနေတတ်တဲ့ အငြိမ်မနေနိုင်သူလေးတွေမို့ သူတို့အတွက် အပြင်ထွက် ကစား၊ သွားလာဖို့ များများလုပ်ပေးရပါတယ်။ အားကစားအသစ်တွေ စမ်းသင်ယူခိုင်းတာ၊ ကစားခိုင်းတာဟာ သူတို့ကိုပိုတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာအောင် အကူအညီဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့လေးတွေအနေနဲ့ သံပါတ်လျှော့ပေးဖို့လည်း လိုတာမို့ ညအိပ်ခါနီးမှာ သက်သက်သာသာလေး နားခိုင်းတာဟာလည်း ကောင်းပါတယ်။

▫️ တုန့်ပြန်မှုနည်းတဲ့ (အေးတဲ့) ကလေးအတွက်

တုန့်ပြန်မှုနည်းတဲ့ (အေးတဲ့) ကလေးတွေဟာ သူတို့နဲ့ အဆင်ပြေအောင်နေဖို့ ပိုတော့ လွယ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့က သိပ်ပြီးတော့ မရဲကြဘူး။ သူတို့လေးတွေကျတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကာကွယ်ရပ်တည်တတ်အောင် ကူညီပေးရပါမယ်။ ဥပမာ သူတို့အနေနဲ့ ပိုပြီး ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်တတ်ဖို့ လိုတဲ့အရာလေးတွေကို သတိထားမိရင် အဲဒီကိစ္စတွေကို ကလေးအနေနဲ့ ပြောင်းလဲဖြေရှင်းတတ်အောင် လုပ်ပေးပါ။ အဲဒီလို ကလေးတွေကို မိသားစု စကားဝိုင်းထဲမှာ ဘေးမရောက်နေအောင်လည်း သတိထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဥပမာ “ဇာနည်ရေ၊ သား ဘာမှ သိပ်မပြောဘူးနော်၊ ဒီ ရုပ်ရှင်ကို သားရော ကြည့်ချင်ရဲ့လား ပြောပါဦး” ဆိုတာမျိုး။

အဲဒီလို သိပ်မတုန့်ပြန်တဲ့ကလေးတွေဟာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုလည်း နည်းပါတယ်။ ပုံဆွဲတာ၊ အရုပ်လေးတွေဖြတ်ညှပ်ကပ်လုပ်တာလိုမျိုး လက်နဲ့ လက်ချောင်းလေးတွေကို သုံးပြီး အာရုံစိုက်ရတဲ့ fine motor skills ကိုသုံးရတဲ့ဟာမျိုးကို ပိုပြီးလုပ်ချင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ကိုလည်း ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားလုပ်ဖို့ အားပေးရပါမယ်။ ဥပမာ စာအုပ်ထဲမှာ ညှပ်ကပ်ရအောင် သစ်ရွက်လေးတွေ ပန်းခြံထဲသွားကောက်ကြမယ် ဆိုတာမျိုး။ အိမ်နားက စာအုပ်ဆိုင်မှာသူ့အတွက် စာအုပ်လေးတွေသွားဝယ်ကြမယ်ဆိုပြီး ကားနဲ့ မသွားဘဲ၊ လမ်းလျှောက်သွားကြတာမျိုး။

◾️ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းနိုင်တဲ့ကလေးများ၊ မထိန်းနိုင်တဲ့ ကလေးများကို အုပ်ထိန်းခြင်း

▫️ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းရှိတဲ့ကလေးအတွက်

ဒီကလေးတွေကတော့ စိတ်ဆိုးတဲ့အချိန်၊ ပျော်တဲ့အချိန်တွေလိုမျိုး ခံစားမှုတွေကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ထိန်းတတ်ကြပါတယ်။ ပျော်စရာ၊ ဝမ်းနည်းစရာတွေ ဖြစ်ပြီးတဲ့အခါမှာ စိတ်ကို မြန်မြန်အေးအောင် လုပ်နိုင်ပြီး စိတ်လိုက်မာန်ပါ မတုန့်ပြန်တတ်ကြဘူး။
တကယ်လို့ စည်းစနစ်နဲ့နေရတာ ကြိုက်တဲ့ကလေးဆိုရင် အာရုံစူးစိုက်နိုင်စွမ်းလည်း ပိုရှိကြလိမ့်မယ်။ တစ်ခုခုကို လုပ်ရင် မရမချင်းလုပ်တာမျိုး။ အဆင်မပြေတာတွေကိုလည်း ပိုပြီးသည်းခံတတ်နိုင်လိမ့်မယ်။ အိမ်စာတွေဘာတွေကိုလည်း လိုက်ကြည့်ပေးစရာမလိုဘဲ လုပ်နိုင်တတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့က အမှားအယွင်းကို သေးသေးလေးမှ လက်မခံနိုင်တတ်တဲ့သူ၊ အမှားအယွင်းလုံးဝ မဖြစ်ချင်တဲ့သူတွေ ဖြစ်တတ်တယ်။ ဒါကြောင့် အမှားလုပ်မိတာဟာလည်း “ရတယ်”ဆိုတာကို သိအောင် ပြောပြပေးပါ။

▫️ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သိပ်မထိန်းနိုင်တဲ့ ကလေး

အာရုံကို တစ်ခုတည်းထားဖို့ခက်တဲ့ ကလေးမျိုးတွေအတွက် ခက်ခဲတဲ့အရာတွေကို လုပ်တဲ့အခါမှာ သူတို့လေးတွေကို ဘေးက အများကြီး အားပေးတတ်ဖို့လိုပါတယ်။ သူတို့ဟာ တစ်ခုလုပ်နေရင်းကနေ နောက်တစ်ခုကို မြန်မြန် စိတ်ပြောင်းသွားတတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဖန်တီးနိုင်စွမ်းကျတော့ သူတို့က အားကောင်းတတ်ပါတယ်။ ကလေးကို အာရုံစိုက်နိုင်အောင်လို့ သူတို့လုပ်ရတဲ့ အလုပ်တွေ (စာတွေ) ကို ပျော်စရာကောင်းတဲ့ ဂိမ်းလေးတွေလို၊ ဖန်တီးမှု များများလုပ်ရတဲ့ဟာမျိုးတွေလုပ်ပေးခြင်းအားဖြင့် ကူညီပေးပါ။

◾️ လူတွေနဲ့ နေတတ်တဲ့ကလေး၊ မနေတတ်တဲ့ကလေးတွေကို အုပ်ထိန်းခြင်း

▫️ လူတွေနဲ့ နေတတ်တဲ့ကလေး

ကိုယ့်ကလေးက လူတွေနဲ့နေရတာ အရမ်း အဆင်ပြေတယ်ဆိုရင် သူတို့ဟာ တခြားသူတွေနဲ့ နေရတာကို ကြိုက်ပါလိမ့်မယ်။ တခြား ကလေးတွေနဲ့ ကစားဖို့ ချိန်းတာ၊ အဖွဲ့လိုက် လုပ်ရတာတွေမှာ သူတို့ ပျော်လိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ချိန်လုံးကြီး သူတို့ကို ကစားဖို့ ချိန်းပေး၊ လူတွေနဲ့ တွေ့ပေးနေဖို့တော့လည်း မလိုပါဘူး။ သူတို့လေးတွေကို တစ်ယောက်တည်း နေတတ်အောင်လည်း ကူညီပေးဖို့လိုပါတယ်။

လူတွေနဲ့ ပိုပြီးနေတတ်တဲ့ ကလေးတွေဟာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင်လည်း အရမ်းနေတတ်ပြီး လုပ်နေကြပုံစံမဟုတ်ဘဲ အပြောင်းအလဲဖြစ်လာတဲ့အခါမှာလည်း တခြားကလေးတွေထက် ပိုပြီး လက်ခံပေးတတ်ပါတယ်။ အဲလို လိုက်လျောညီထွေနေတတ်တဲ့ကလေးမျိုးက အသစ်အသစ်တွေ အများကြီး သင်ပေးရလွယ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကလေးအတွက် ကိုယ်နဲ့ တစ်ယောက်ချင်း အချိန် မရတာမျိုး မဖြစ်အောင်တော့ သတိထားပါ။

▫️ လူတွေနဲ့ သိပ်မနေတတ်တဲ့ကလေး

ကိုယ့်ကလေးက လူတွေနဲ့ သိပ်မရောတတ်ဘူးဆိုရင်တော့ သူတို့ဟာ တစ်ယောက်တည်း နေတတ်၊ ကစားတတ်ပြီး မပျင်းအောင် ကိုယ့်ဘာသာနေတတ်တဲ့သူတွေဖြစ်ကြဖို့များပါတယ်။ ဒီကလေးတွေကျတော့လည်း သူငယ်ချင်းတွေ ထားတတ်အောင် ကူညီပေးရပါတယ်။ ကလေးက အဖွဲ့လိုက်၊ လူအများနဲ့ နေဖို့ အဆင်မပြေဘူးဆိုရင်တော့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်၊ နှစ်ယောက်လောက်နဲ့ အိမ်မှာ ကစားဖို့ ချိန်းပေးတာ၊ ပန်းခြံခေါ်သွားတာမျိုးလေးတွေလုပ်ပေးပါ။

သူတို့က အပြောင်းအလဲကိုလည်း သိပ်မကြိုက်ကြလို့ လုပ်နေကြ အစီအစဥ်အတိုင်းပဲလုပ်ချင်ကြပါလိမ့်မယ်။ ကောင်းတဲ့အချက်ကတော့ သူ့အတွက်က လုပ်စရာတွေ သူ့အစီအစဥ်ထဲ ထည့်ရတာ လွယ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အပြောင်းအလဲလေးတွေကို လက်ခံတတ်လာအောင်လည်း ကူညီပေးရပါမယ်။

ကလေးတွေရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားဟာ မိဘတွေနဲ့ တူချင်မှတူပါလိမ့်မယ်။ တချို့ မိဘတွေအတွက်ကတော့ သူတို့ကလေးရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားက သူတို့နဲ့တူတဲ့အခါမှာ ပိုပြီးနားလည်ပေးဖို့ လွယ်ပါလိမ့်မယ်။ ကိုယ်ကလည်း ကြိုတွက်လို့ ၊ ပြင်ဆင်လို့ရတာကို ကြိုက်သူမျိုးဆိုရင် ပုံမှန်အိပ်ချိန်နဲ့ အိပ်ရတာကြိုက်တဲ့ ကလေးမျိုးကို ထိန်းရတာပိုလွယ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ်က ကိစ္စရပ်တွေကို အတိအကျမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ကြိုက်သလို လုပ်ရတာကိုကြိုက်တဲ့သူမျိုးဆိုရင် ပုံမှန်အတိုင်းအမြဲသွားရတာကို ကြိုက်တဲ့ကလေးနဲ့ အသားကျဖို့ အချိန်ယူရပါလိမ့်မယ်။

◾️ စိတ်နေစိတ်ထားတွေ ဘယ်လို ပြောင်းလဲတတ်သလဲ

ကလေးကြီးလာတဲ့အခါမှာ သူ့စိတ်နေစိတ်ထားလေးတွေ ပြောင်းလာတာကို မြင်ရတတ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကနေ အခြေအနေတွေအပေါ်မှာ သူ့ရဲ့ ပြုမူပုံတွေကို ပြောင်းလာအောင် လုပ်ပေးတာပါ။
ဥပမာ ကျောင်းမှာတုန်းက အာရုံပျံ့လွင့်လွယ်တဲ့ကလေးဟာ ကြီးလာတော့ကျတော့ အလုပ်အစည်း‌ဝေးတွေမှာ ကောင်းကောင်းအာရုံစိုက်နိုင်တာမျိုး။ ဒါက ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အသက်ကြီးလာတော့ လုပ်ရမယ့်ဟာကို ပိုပြီးနားလည်လာလို့ ဒါမှမဟုတ် စိတ်ကို မလွင့်အောင် ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့နည်းတွေကို သိလာလို့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

အချုပ်ပြောရရင်တော့ ကလေးတိုင်းဟာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်စိတ်နေစိတ်ထားလေးတွေ၊ ဗီဇလေးတွေရှိကြပြီး ဘယ်ဟာက ပိုကောင်းတယ်လို့ မဟုတ်ဘဲ၊ သူ့ကိုယ်ပိုင်စိတ်ဗီဇလေးကို သူအကောင်းဆုံး အသုံးပြု ရှင်သန်နိုင်စေဖို့ပဲ မိဘတွေက ဘေးကနေ ပံ့ပိုးပေးရမှာပါ။ လေးထောင့်လို စိတ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိတဲ့ကလေးကို အဝိုင်းလို ပုံစံခွက်ထဲကို အတင်းသွတ်သွင်းဖို့ကြိုးစားမယ်၊ ဘေးကနေ အားမလိုအားမရဖြစ်နေမယ်ဆိုရင်တော့ ကလေးရော မိဘရော အရမ်းပင်ပန်းပြီး အကျိုးထက် အပြစ်ကို ပိုဖြစ်စေပါလိမ့်မယ်။ ကလေးရဲ့ ပင်ကိုယ်စိတ်နဲ့ သူ့ရဲ့ ဖြစ်တည်မှုတန်ဖိုးကို မိဘက အသိအမှတ်ပြုပေးမှ ကလေးကိုယ်တိုင်လည်း သူ့တန်ဖိုး ရှိရင်းစွဲအပေါ်ယုံကြည်မှုရှိရှိနဲ့ မြှင့်တင် အသုံးပြု အသက်ရှင်သွားနိုင်မှာပါ။

ဂျွန်မိုးစက်
January 20, 2023

Reference :
Raising Children Network, Temperament: what it is and why it matters. (20 October 2020). Retrieved July 10, 2022. https://raisingchildren.net.au/newborns/behaviour/understanding-behaviour/temperament

25/01/2023

16/01/2023

အ​ကောင်းကြိုက်တတ်တဲ့သူ​လေး​တွေက​တော့ လက်မ​နှေးကြဘူး​နော် မှာကုန်ကြပီ 😊😊