08/07/2024
ေရႊပုပၸါး၏ ခ်စ္မိတ္ေဆြမ်ား က်န္းမာေရး ဂရုစိုက္က်ပါရွင့္
သတိျပဳစရာ ကာလဝမ္းေရာဂါ 👨⚕️‼️⚠️
🔹မိတ္ေဆြမ်ား,လူနာမ်ား ေၾကာက္လန္႔ျခင္းမျဖစ္ေစဖို့၊ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ ေသခ်ာသိဖို့ လိုရင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ေရးေပးပါမယ္။🔹
က်ေနာ္တို့ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ရာသီအကူးေျပာင္းခ်ိန္,မိုးတြင္းကာလ စသည္တို့မွာ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလၽွာအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ဒါ့ေၾကာင့္မို့ ရိုးရိုးဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလၽွာ ေရာဂါပဲျဖစ္ျဖစ္, ကာလဝမ္းေရာဂါပဲျဖစ္ျဖစ္ အရင္ဆုံးလုပ္ရမွာက ကူးစက္မွုကြင္းဆက္ျဖတ္ဖို့ရယ္ ေရဓာတ္ျဖည့္ဖို့ရယ္ ျဖစ္ပါတယ္။
ကာလဝမ္းေရာဂါ အဂၤလိပ္လို Cholera လို့ေခၚပါတယ္၊ မသန္႔ရွင္းေသာ ေရာဂါပိုးပါေသာ ေရ၊အစားအစာမွ တစ္ဆင့္ အဓိကကူးစက္ပါတယ္၊ေရာဂါလကၡဏာမွာ
🔹ဝမ္းအရည္မ်ား အမ်ားႀကီးသြားမယ္၊ဆန္ေဆးရည္လို ျဖစ္မယ္၊အနံ့အရမ္းဆိုးပါတယ္၊၁ နာရီကို ၄-၅ ခါထိ သြားၿပီဆိုရင္ လူကႏုံးခ်ိသြားမယ္။
🔹ျပင္းထန္လာပါက ေရဓာတ္ဆုံးရွုံးၿပီး ေသြးေပါင္ထိုးက်လာနိုင္ပါတယ္၊လက္ဖ်ား ေျခဖ်ားေအးစက္လာမယ္၊ဆီးထြက္နည္းလာမယ္၊ပိုမိုဆိုးရြားလာပါက ကေယာင္ကတမ္းျဖစ္ၿပီး သတိလစ္နိုင္ပါတယ္၊ ထိုမွတစ္ဆင့္ အသက္အႏၲရာယ္ရွိနိုင္ပါတယ္။
ကာကြယ္ျခင္းကာကြယ္ျခင္းက ေရာဂါျဖစ္မွကုတာထက္ပိုေကာင္းပါတယ္၊သန္႔ ၄ သန္႔ျဖစ္ရပါမယ္။
🔹အိမ္သာသန္႔
🔹လက္သန္႔
🔹အစာသန္႔
🔹ေရသန္႔ ….. ၄ ခုလုံးျပည့္စုံေအာင္ ႀကိဳးစားပါ။အထူးသျဖင့္ ျပင္ပစာ၊လက္လုပ္ခ်ဥ္မ်ား၊မသန္႔ရွင္းေသာ အစားအစာမ်ား၊ယင္နားစာမ်ား လုံးဝမစားရပါ။မစားခင္၊စားၿပီး၊အိမ္သာအဆင္း၊အစားအစာမ်ား မကိုင္တြယ္မီ အျမဲလက္ေဆးရပါမယ္။
ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ျခင္းဘယ္လိုေၾကာင့္ပဲျဖစ္ေစ ဝမ္းပ်က္ပါက ေရဓာတ္အျမန္ျဖည့္ပါ၊ပူေႏြးသန္႔ရွင္းေသာ စြပ္ျပဳတ္ရည္၊ဆန္ျပဳတ္မ်ားတိုက္ေပးပါ၊ဆီးေကာင္းေကာင္းသြားေနပါက အုန္းရည္လည္းတိုက္ေပးလို့ရပါတယ္၊ဓာတ္ဆားရည္(ORS) မ်ားမ်ားအဓိကထားတိုက္ပါ။ 🥘🍲🥛🥛🥛
🔹အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ား အေနျဖင့္ မိမိေသာက္နိုင္သေလာက္ ဓာတ္ဆားမ်ားမ်ားေသာက္ေပးပါ။
🔹ကေလးငယ္မ်ား၂ ႏွစ္ေအာက္ - ဝမ္းတစ္ခါသြားၿပီးတိုင္း ဓာတ္ဆား ဖန္ခြက္တစ္ဝက္ခန္႔တိုက္ေပးပါ။၂-၉ ႏွစ္ - ဝမ္းတစ္ခါသြားၿပီးတိုင္း ဓာတ္ဆား ဖန္ခြက္တစ္ခြက္ တိုက္ေပးပါ။
(ေဖ်ာ္ထားေသာ ဓာတ္ဆားမ်ား ၂၄ နာရီေက်ာ္သည္အထိ မကုန္ပါက သြန္ပစ္ၿပီး အသစ္ျပန္ေဖ်ာ္ရပါမယ္)နို့မျပတ္ေသးေသာကေလးငယ္မ်ား မိခင္နို့ဆက္တိုက္၍ရပါတယ္။
⛔️ သဘာဝမဟုတ္ေသာ အသင့္ေသာက္အခ်ိဳရည္ဘူးမ်ား၊ေကာ္ဖီ လက္ဖက္ရည္မ်ား၊ဆိုင္ေဖ်ာ္အခ်ိဳရည္မ်ား လုံးဝမေသာက္ရပါ
⛔️
ျပင္းထန္ေသာအဆင့္ပါးစပ္မွ မေသာက္နိုင္ေသာအဆင့္တြင္ အေၾကာထဲမွသြင္း၍ ေရဓာတ္အျမန္ျဖည့္ရပါမယ္၊လိုအပ္ရင္ ေဆး႐ုံတက္ရမယ္၊ကၽြမ္းက်င္ေဆးဝန္ထမ္းရဲ့ အကူညီခ်က္ခ်င္းယူရပါမယ္။အေၾကာထဲမွ သြင္းေနခ်ိန္ ပါးစပ္မွလည္း ေသာက္နိုင္ပါက ဓာတ္ဆားေသာက္ေနေပးပါ။
ပိုးသတ္ေဆး(Antibiotics) 💊💊💊ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားမွ ေဆးရက္ျပည့္ေအာင္ ေသာက္ရပါမယ္၊ပိုးသတ္ေဆး ေသာက္ျခင္းအားျဖင့္
🔹ဝမ္းေလၽွာတဲ့ကာလတိုမယ္
🔹ဝမ္းပိုးမွ တစ္ဆင့္ ပိုးဆိပ္ျပန္႔တာကာကြယ္မယ္
🔹ျမန္ျမန္ နံလန္ထမယ္။အေရးႀကီးတာက ကာလဝမ္း ဟုတ္/မဟုတ္ မေသခ်ာေသးဘဲ ပိုးသတ္ေဆးရမ္းေသာက္ရင္ မလိုလားအပ္တဲ့ အႏၲာရာယ္ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။
👉ေနာက္တစ္ခု အေရးႀကီးတာက ရိုးရိုးဝမ္းေလၽွာေရာဂါနဲ႔ ကာလဝမ္းမွာ သုံးတဲ့ပိုးသတ္ေဆး အမ်ိဳးအစားမတူပါ၊ဒါ့ေၾကာင့္ ဆရာဝန္မညႊန္ၾကားဘဲ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား၊စပ္ေဆးမ်ား လုံးဝ မေသာက္ရပါ👈၂၀၂၄ ခုႏွစ္ ေမလမွာ ထြက္ရွိထားတဲ့ စာတမ္းမ်ားအရ ကာလဝမ္းေရာဂါမွာ သုံးေနက် ပိုးသတ္ေဆးက ယခုအခ်ိန္ထိ အာနိသင္ရွိပါေသးတယ္။(အလြဲသုံးစားမွုေတြ မျဖစ္ေစခ်င္လို့ ေဆးအမည္မေဖာ္ျပတာ ခြင့္လႊတ္ပါ၊ ဆရာဝန္မ်ားကေတာ့ ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္ၿပီးသားေဆး ျဖစ္ပါတယ္)ဆရာဝန္/ဆရာမ ႏွင့္ ျပသရန္ခက္ခဲေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ဖုန္းျဖင့္ဆက္သြယ္ အကူညီေတာင္းခံပါ၊အင္တာနက္လိုင္းရေနပါက စာပို့ေမးျမန္းပါ၊ တတ္နိုင္သေလာက္ ကူညီေပးပါ့မယ္။
ျဖည့္စြက္အာဟာရမ်ား
🔹ဇင့္ဓာတ္(Zinc) ကေလးငယ္မ်ားကို ဇင့္အရည္တိုက္ေပးပါက ဝမ္းသြားျခင္း ျမန္ျမန္သက္သာေစပါတယ္၊လူႀကီးမ်ား Zinc ေဆးျပားေသာက္ေပးလို့ရပါတယ္၊ ဇင့္က ကာလဝမ္းေရာဂါကုသရာမွာ အေထာက္ကူျပဳတယ္လို့ သုေတသနမ်ားက အခိုင္မာဆိုထားပါတယ္။
🔹အူလမ္းေၾကာင္း အက်ိဳးျပဳပိုး(Probiotics) မ်ားေသာက္သုံးေပးျခင္းကလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ အက်ိဳးရွိပါတယ္။
👨⚕️မလိုလားအပ္တဲ့ ေၾကာက္လန္႔မွုမ်ားမျဖစ္ဘဲ မွန္ကန္တဲ့သတင္းမ်ားကိုသာ နားစြင့္ပါ၊ ကာကြယ္ျခင္းနည္းလမ္းမ်ားကို ေသခ်ာလိုက္နာၿပီး ဆင္ျခင္ေနထိုင္ပါ။💪💪💪
က်န္းမာၾကပါေစ
၇.၇.၂၀၂၄
Credit to #ေဒါက္တာရဲျပည့္ဟိိန္း
#ကာလဝမ္းေရာဂါ
