09/08/2025
ကလေးငယ်တွေကြား ကူးစက်မှုနှုန်းမြန်နေတဲ့ HFMD (Hand, Foot and Mouth Disease) အကြောင်း 📌📌
အခုတလော ကလေးတော်တော်များများမှာ ဖြစ်နေကြတဲ့ ''HFMD'' ဆိုတဲ့ ရောဂါဟာ ကူးစက်ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် ငယ်ရွယ်သေးတဲ့ ကလေးငယ်တွေမှာ ပိုမိုအဖြစ်များကြပါတယ်။
ဒီရောဂါဟာ ကလေးတွေကြားမှာ ကူးစက်မှုနှုန်း လွန်စွာမြန်ဆန်ပြီး လူသူထူထပ်တဲ့ နေရာတွေ၊ ကစားကွင်းတွေမှာဆို ပိုမိုကူးစက်ပြန့်ပွားလွယ်ကြပါတယ်။
ဒါ့ကြောင့် မိမိဟာ ကလေးရှိတဲ့သူ၊ ကလေးတွေနဲ့ နေ့စဥ်ထိတွေ့နေတဲ့သူဆိုရင်တော့ ဒီအချက်လေးတွေကို မဖြစ်မနေ သိထားသင့်ပါတယ်။
၁။ ဒါဆို HFMD ဆိုတာ ဘယ်လိုရောဂါမျိုးလဲ 🔰🔰
HFMD ဆိုတာဟာ ''enteroviruses' လို့ ခေါ်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်အုပ်စုတစ်ခုကြောင့် ဖြစ်ပွားရတာဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် Coxsackievirus A16 နဲ့ Enterovirus 71 (EV-A71) ဆိုပြီး နှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။
အဓိကအားဖြင့် ငါးနှစ်အောက် ကလေးငယ်တွေမှာ အဖြစ်များပြီး တစ်ခါတစ်ရံ လူကြီးတွေကိုပါ ကူးစက်စေနိုင်ပါတယ်။
(ကောင်းတဲ့ တစ်ချက်ကတော့ ဒီရောဂါဟာ တစ်ပတ်ကျော်လောက်အကြာမှာ အလိုအလျောက် ပျောက်ကင်းသွားတတ်ပါတယ်။)
၂။ ဘယ်လိုကူးစက်တတ်လဲ 🔰🔰
HFMD ဆိုတာဟာ ကူးစက်လွယ်ပြီး လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့လွယ်ပါတယ်။
✅နှာချေ၊ ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ ထွက်လာတဲ့ အရည်ကြည်မှတစ်ဆင့်ဖြစ်စေ၊
✅ကူးစက်ခံထားရသူရဲ့ မစင်၊ နှာရည်၊ တံတွေးများအား ထိတွေ့မိ၍ဖြစ်စေ
✅အတူတူ မျှဝေသုံးရသော ပစ္စည်းများ(ဥပမာ- အရုပ်၊ တံခါးလက်ကိုင်၊ စားပွဲ)အား ကိုင်တွယ်မိ၍ ဖြစ်စေ
ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
၃။ လက္ခဏာတွေကရော ဘယ်လိုမျိုးလဲ 🔰🔰
တုပ်ကွေးလက္ခဏာနဲ့ ဆင်တူတဲ့
✅ဖျားတာ၊
✅လည်ချောင်းနာတာနဲ့
✅အားနည်းပြီး ပင်ပန်းလာတာ
စတဲ့ လက္ခဏာတွေကို ဦးစွာကြုံတွေ့ရပါမယ်။
နောက်ထပ် တစ်ရက်၊ နှစ်ရက်အတွင်းမှာတော့ ဒီလိုလက္ခဏာတွေ ပေါ်လာပါမယ်။
✅ပါးစပ်ထဲမှာ အဖုအပိမ့်တွေ ထွက်လာပြီး နာကျင်ရမယ်။
✅လက်ဖဝါး၊ ခြေဖဝါးနဲ့ တင်ပါးဆုံတစ်ဝိုက်မှာ အနီစက်နဲ့ အရည်ကြည်ဖုလေးတွေ ထွက်လာမယ်။
✅အခြားလက္ခဏာတွေအနေနဲ့ ခေါင်းကိုက်တာ၊ အစာမစားချင်တာ၊ ခံတွင်းပျက်တာမျိုးတွေလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
၄။ HFMD ကို ကာကွယ်ကုသလို့ ရလား 🔰🔰
ဒီရောဂါအတွက် ကုသဖို့ ဆေးမရှိသေးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုအခြေအနေမှာ ရောဂါကူးစက်ခံရသူကို သက်တောင့်သက်သာဖြစ်အောင်
✅ပူတင်း၊ ကိတ်မုန့်တို့လို (မစပ်တဲ့) နူးညံ့တဲ့ အစားအစာလေးတွေ ကျွေးပေးပါ။
✅ရေဓာတ်မခန်းခြောက်စေဖို့ ရေခဲမုန့်၊ ဒိန်ချဥ်တို့လို အအေးအစားအစာတွေ ကျွေးပါ။
✅ဓာတ်ဆားရည် တိုက်ပါ။
✅Paracetamol တို့လို့ အဖျားကျဆေးကိုလည်း တိုက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် Asprinကိုတော့ လုံးဝ မတိုက်သင့်ပါဘူး။
✅လက်ကို ခဏခဏဆေးခိုင်းပါ။
(ဒီရောဂါဟာ (၇)ရက်မှ (၁၀)ရက်အတွင်းမှာ သူ့အလိုလို ပျောက်ကင်းသွားတတ်ပါတယ်။)
၅။ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကတော့ ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းပါပဲ။ 🔰🔰
ရောဂါကူးစက်မခံရအောင်
✅လက်ကို စက္ကန့် (၂၀) ခန့် ဆေးကြောပေးပါ။
✅ကလေးဆော့နေ၊ ကိုင်နေကျ အရုပ်တွေ၊ ပစ္စည်းတွေကို ပိုးသတ်ပေးပါ။
✅တံခါးလက်ကိုင်၊ အိမ်သာတို့လို့ အများသုံးနေရာများကို တစ်နေ့ (၂) ကြိမ် သန့်ရှင်းပေးပါ။
ရောဂါကူးစက်ခံထားရပါက
✅နှားစေး၊ ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ တစ်လျှူးဖြင့် နှာခေါင်းအုပ်ပါ။ ပြီးလျှင် ချက်ချင်း အမှိုက်ပုံးထဲ စွန့်ပစ်ပါ။
✅ကူးစက်ခံရသူ၏ ပန်းကန်၊ ဇွန်း၊ ရေခွက်တို့ကို သီးသန့်အသုံးပြုပါ။
✅ခေါင်းအုံးစွပ်များကို (၂) ရက်တစ်ကြိမ် လဲပေးပါ။
✅လူသူထူထပ်သော နေရာများကို ခေါ်မသွားပါနှင့်။
✅အခြားသော ကလေးများနှင့် မထိတွေ့မိစေဖို့ ဂရုပြုပါ။
✅ကလေးတွင် ဒဏ်ရာအနာတရတစ်ခုခုရှိတဲ့အခါ ကျောင်း၊ မူကြိုသို့ မပို့ပါနဲ့။
✅အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းမျိုး ရှောင်ပေးပါ။
(သတိပြုစရာအနေနဲ့ ဒီရောဂါဟာ ပျောက်ကင်းသွားတယ်ဆိုရင်တောင် ကလေးရဲ့ ကိုယ်ထဲမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးအနေနဲ့ (၂)ပတ်အထိ ဆက်ရှိနေနိုင်တာကြောင့် အထက်ပါအချက်တွေကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပေးပါ။)
အထက်ပါနည်းများကို သေချာစွာ လိုက်နာကျင့်သုံးတဲ့အခါ HFMD ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို (၈၀%) အထိ လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း WHO မှ ဖော်ပြထားပါတယ်။
#ကူးစက်ရောဂါ
