Levi’s-аас илүү жийнс гэж байхгүй. Levi’s бол зүгээр нэг жийнс биш, өмсөж болдог домог!
1873 оны 5-р сарын 20-ны өдөр Levi Strauss & Co. хамгийн анхны хөх жийнсийг бүтээсэн гэж түүхэнд тэмдэглэгджээ. Леви Страусс, Жэйкоб Дэвис нар эрэгтэй ажилчдын өмдөнд тав хадаж бэхлэх санаачлагадаа Америкийн патентын эрх авсан өдөр аж.
Домогт Levi Strauss-ын түүхээс:
Америк жийнсний нэрийн хуудас болсон Леви
Страусс 1829 онд Баварийн Буттенхайм хотод төржээ. Айлын отгон хүү бөгөөд гурван ах, гурван эгчтэй. 1846 онд эцэг Хирш Страусс сүрьеэгээр нас барсны дараа Леви эгч нарынхаа хамтаар Нью-Йорк хот руу шилжин суурьшив. Ах нар нь Нью-Йоркд бөөний худалдааны бизнес эрхэлдэг байж л дээ.
Америкийн Өрнөд хязгаарт алт олборлогчдын аян ид оволзож асан 1853 онд Леви хөрөнгө мөнгө хуримтлуулахаар Сан-Франциског зорьлоо. Гэхдээ алт угаахаар явсан хэрэг биш. Тэрээр оёмол бүтээгдэхүүний худалдаа эрхэлж, гэр бүлийнхээ компанийн баруун эрэг дэх төлөөлөгчөөр ажиллаж эхэлсэн энэ үеэс компани нь Levi Strauss & Co хэмээн нэрлэгдэх болжээ.
1872 онд Жэйкоб Дэвис, Рено Невада хэмээх хоёр түншээсээ Леви хосгүй нэгэн захидал хүлээн авлаа. Оёдолчин Жэйкоб Дэвис өмдөнд тав хадаж, ер бусын удаан эдэлгээтэй болгох санаа сэдснээ патентаар баталгаажуулахыг хүсч байгаагаа дуулгасан хэрэг л дээ. Леви энэ санааг олзуурхан дэмжиж хамтран ажиллах болсноор 1873 онд Америкийн патент, барааны тэмдэг, газарзүйн заалтын албанаас #139,121 дугаар бүхий эрхийг тэдэнд олгосон юм. Ийнхүү анхны жийнс оёгдож худалдаанд гарсан нь дорхиноо амжилт олж, улмаар жийнс хэмээх үг дэлхий даяар түгж, хамгийн түгээмэл хувцас болон хөгжсөн түүхтэй.
Леви өөр бусад салбарт ч нэр хүндтэй бизнесмэн байв. Тухайлбал 1875 онд Номхон далайн ноосны үйлдвэрийг хувь нийлүүлэн худалдаж авсан, 1877 онд Сан-Франциско хотын худалдааны танхимын гишүүн болсон, Невада банк, Ливерпул, Лондон болон Глоб даатгалын компани, Франциско хотын газ болон цахилгааны компанийн захирлын албан тушаалыг тус тус хашиж байсан гэхчлэн дурдаж болно. Бусдад харамгүй тусалдагаараа хотдоо алдаршсан Леви өнчин еврей хүүхдүүдийг тэтгэх зорилгоор Номхон далайн асрах газрыг байгуулж,Эврика буяны нийгэмлэг, Еврей хэлний зөвлөлийг мөн санаачилжээ. Калифорни, Беркли их сургуульд нийтдээ 28 төрлийн тэтгэлгийн сан байгуулсан нь өнөө хүртэл ажиллаж, тэтгэлэг олгосоор байна.
1902 оны 9 сарын 26-нд Леви нас баржээ. Өмч хөрөнгө нь 6 сая долларт хүрч байсан бөгөөд нэг сая долларыг ач хүү болон гэр бүлийнхэндээ хуваан өгч, бусад хөрөнгөө хотын сан, хүмүүнлигийн холбоонд хандивласан юм. Бусдын төлөө хэмээсэн хүнлэг зарчмыг нь Levi Strauss & Co. компани өвлөн үргэлжлүүлж, өдгөө дэлхийн 110 гаруй улсад ажиллаж буй 50 000 нэрийн дэлгүүр, борлуулалтын цэгүүд, 10 500 ажилчдаасаа гагцхүү нэр төртэй бизнесийг л шаарддаг, хатуу уламжлалтай. Levi Strauss & Co 1890 онд XX waist overall буюу бэлхүүснээс суудалтай XX размерийн өмдөө 501 гэсэн дугаараар нэрлэх болжээ. Дээд зэргийн чанартай жийнсний хэмжүүр болсон энэ бүтээгдэхүүний тухай социализмын үеийн Монголд “Жинхэнэ Ливайз 501 өөрөө зогсчихдог юм гэнэ лээ” гэсэн домог мэт яриа залуусын ам дамжин хэлэлцэгддэг, хааяа нэг Зүүн Европын социалист орнуудын хар захаар дамжин орж ирсэн жийнсний сургийг Улаанбаатарын ганган залуус өндөр удамт амьтны угийн бичиг шиг л мэддэг байлаа.
Өдгөө тэрхүү домог Монголд амиллаа!
