11/06/2026
LAHAD DATU: Sabah pernah menyaksikan antara episod keselamatan paling berdarah dalam sejarahnya apabila sekumpulan lanun bersenjata dari selatan Filipina melancarkan serangan ganas di pekan Lahad Datu pada petang 23 September 1985.
Insiden yang dikenali sebagai Peristiwa Serangan Hendap Lahad Datu 1985 atau serangan MUNDU itu berlangsung selama kira-kira sehari sehingga awal pagi 24 September 1985. Seramai 15 hingga 20 lelaki bersenjata dipercayai mendarat di pesisir pantai Lahad Datu sebelum melancarkan siri rompakan dan tembakan rambang terhadap orang awam.
Menurut rekod kejadian, kumpulan bersenjata yang memakai pakaian hijau menyerupai uniform tentera itu menyerbu kawasan pekan dan melepaskan tembakan secara rawak, mencetuskan suasana panik dalam kalangan penduduk.
Dalam serangan tersebut, para penyerang berjaya melarikan wang tunai kira-kira RM 200,000 dari sebuah bank tempatan serta RM 5,000 dari pejabat Malaysia Airlines. Selain kerugian harta benda, beberapa orang awam turut menjadi mangsa tembakan.
Antara mangsa yang terkorban ialah seorang wanita sarat mengandung yang ditembak ketika berada di dalam sebuah van. Walaupun pemandu van berjaya membawanya ke hospital, wanita tersebut disahkan meninggal dunia sebaik tiba untuk menerima rawatan.
Seorang lagi mangsa yang terselamat, seorang lelaki berbangsa Cina, menceritakan detik-detik mencemaskan ketika serangan berlaku. Beliau berkata pada mulanya menyangka Lahad Datu telah diserang oleh tentera asing apabila melihat beberapa lelaki bersenjata lengkap berlari menuju ke pusat bandar.
Beliau kemudian berlindung di sebuah kafe sebelum terkena tembakan pada kaki akibat peluru yang menembusi tingkap premis berkenaan. Dalam keadaan cedera, beliau mengakui hanya mampu memikirkan nasib isteri dan tiga orang anaknya sambil berharap dapat terus hidup.
Pada ketika itu, kawasan pantai timur Sabah sering berdepan ancaman keselamatan rentas sempadan. Kehadiran warga asing yang tinggi, sama ada secara sah atau tidak, menjadikan sebahagian kawasan di timur Sabah terdedah kepada aktiviti jenayah dan pencerobohan bersenjata.
Sejak tahun 1976, Sabah dilaporkan telah mengalami sekurang-kurangnya 10 serangan besar yang dikaitkan dengan kumpulan lanun dari selatan Filipina, menjadikan isu keselamatan maritim sebagai antara cabaran utama negeri tersebut.
Selepas melaksanakan rompakan, kumpulan lanun itu berundur ke sebuah jeti sebelum bertembung dengan anggota Polis Marin Malaysia. Dalam insiden berbalas tembakan tersebut, dua daripada penyerang dilaporkan cedera.
Walau bagaimanapun, kumpulan itu berjaya melarikan diri menggunakan dua bot pam yang telah menunggu berhampiran kawasan pantai untuk membawa mereka kembali ke arah sempadan Filipina.
Keesokan harinya, pasukan keselamatan Malaysia melancarkan operasi susulan terhadap sebuah pulau yang dipercayai menjadi tempat persembunyian kumpulan berkenaan. Operasi tersebut berjaya membunuh lima orang lanun serta merampas beberapa laras senapang M-16 dan pelbagai jenis senjata lain.
Namun begitu, sebahagian besar anggota kumpulan tersebut dipercayai berjaya meloloskan diri ke perairan antarabangsa.
Beberapa laporan tidak rasmi turut mendakwa bahawa pasukan keselamatan Malaysia telah melancarkan operasi ketenteraan melibatkan kapal perang dan helikopter ke atas sebuah pulau di Filipina sebagai tindak balas terhadap serangan tersebut.
Laporan itu mendakwa puluhan warga Filipina terbunuh dan beberapa penempatan dibakar. Bagaimanapun, dakwaan berkenaan tidak pernah disahkan secara rasmi.
Ketika ditanya mengenai laporan tersebut, Kedutaan Malaysia di Manila dilaporkan enggan mengulas dan memaklumkan bahawa mereka tidak menerima sebarang maklumat rasmi daripada kerajaan Filipina mahupun kerajaan Malaysia.
Peristiwa MUNDU 1985 kekal sebagai antara serangan lanun paling berani dan berdarah yang pernah berlaku di Sabah. Insiden itu bukan sahaja meragut nyawa orang awam yang tidak berdosa, malah mendedahkan kerentanan keselamatan di kawasan pantai timur negeri tersebut pada ketika itu.
Tragedi berkenaan terus menjadi peringatan penting mengenai ancaman jenayah rentas sempadan serta keperluan memperkukuhkan kawalan keselamatan maritim bagi melindungi kedaulatan dan keselamatan rakyat Sabah.
