Munir Sani Abubakar

07/06/2026

𝕄𝕌 𝔸ℕℕ𝔸𝔹𝕀 𝕄𝕌ℍ𝔸𝕄𝕄𝔸𝔻, 𝕊,𝔸, 𝕎,ﷺ ℕ𝔼 𝕌𝔹𝔸ℕ 𝔾𝕝𝔻𝔸ℕ 𝕄𝕌 𝕊𝕙𝕝𝕐𝔸𝕊𝔸 𝔹𝔸𝕄𝕌𝔻𝔸 𝔻𝔸𝕄𝕌𝕎𝔸 𝕂𝕆 𝕂𝔸𝔻𝔸ℕ) ( 𝕊ℍ𝔼𝕀𝕂ℍ 𝕁𝔸𝔽𝔸ℝ 𝕄𝔸ℍ𝔸𝕄𝕌𝔻 𝔸𝔻𝔸𝕄 ℝ𝔸ℍ𝕀𝕄𝕌𝕃𝕃𝔸ℍ

07/06/2026

Lauyan kare haƙƙin ɗan Adam kuma mai fafutukar al’umma, Deji Adeyanju, ya bayyana rzba’ayinsa kan yadda ya kamata a tunkari matsalar ta’addanci a Najeriya.

A cikin wani saƙo da ya wallafa, Adeyanju ya ce a ganinsa babu wani dalilin yin afuwa ga masu aikata ayyukan ta’addanci, yana mai jaddada cewa ya kamata a hukunta su bisa tanadin doka.

Ya kuma yi tsokaci kan fitaccen malamin addini, Sheikh Ahmad Gumi, inda ya bayyana cewa da Najeriya na aiki yadda ya kamata, da akwai mutanen da za su fuskanci bincike ko matakan doka dangane da wasu batutuwan da s**a shafi tsaro.

Shigo shafin 👉Al'balmawiy TV don samun Ingantattun Labarai a koda yaushe.

07/06/2026

wannan gaskiyane

Tsohon Shugaban Ƙasa, Goodluck Jonathan, ya buƙaci mambobin harkar shari’a da su rungumi nauyin da ke kansu wajen gina ƙasa, yana mai jaddada cewa makomar Najeriya tana rataye ne kan hukumomin Shari'a, da gina adalcin da martaba bangaren.

Jonathan ya yi wannan kira ne a ranar Asabar yayin da yake jawabi a wajen bikin buɗe Makon Shari’a na 2026 na reshen Nigerian Bar Association na Yenagoa a Jihar Bayelsa State.

Da yake jawabi a wani zaman tattaunawa, tsohon shugaban ƙasar ya buƙaci lauyoyi da jami’an shari’a da su kiyaye ƙa’idojin adalci, gaskiya da bin doka wajen gudanar da ayyukansu.

Ya bayyana mambobin kotuna da lauyoyi a matsayin masu kula da tsarin doka da ka’idojin ƙasa.

A cewarsa, ci gaba da zaman lafiyar ƙasa sun dogara ne da ikon cibiyoyi su yi aikinsu cikin ‘yanci da inganci ba tare da tsoma bakin da bai dace ba.

07/06/2026

Saboda haka ina kira ga shugabannin wannan yanki namu, na arewa, mu dai lokacin da muke da dama mun yi iya abinda za mu iya, da ace na bar babban birnin tarayya a jihar Legas, ban dawo da shi yankina na arewa ba to da yanzu ba'a ma san inda arewar take ba, Alhamdullillahi mun yi iya abinda zamu iya yanzu mu tamu tazo ƙarshe don Allah shugabannin arewa ku haɗa kanku ku ƙwaci yankin nan namu domin bamu da kamar sa.

Saƙon Janar Ibrahim Badamasi Babangida tsohon shugaban Najeriya na milkin soja.

.

07/06/2026

ADC.. Are you good to go with this combination?

05/06/2026

Duk wani dan Arewa da zai iya tallata Tinubu wallahi bashi da imani. - Mariya Dadinkowa

Me za ku ce. ?

05/06/2026

╔══════════════════
MUHIMMIYAR SANARWA
╚══════════════════
Zuri’ar Mai Martaba Sarkin Kano Muhammadu Alwali (Kutumbawa) na farin cikin gayyatar daukacin ‘ya’ya, jikoki da masoya wannan gida mai albarka zuwa taron sada zumunci da aka saba gudanarwa duk shekara.

Taro ne da ke haɗa zumunci, ƙarfafa haɗin kai da kuma tunawa da kyawawan al’adun magabata.

Rana: Litinin, 8 ga June, 2026
Lokaci: 1:00 na rana
Wuri: S.A.S Kano

Allah ya haɗa mu lafiya, ya sa a yi taro cikin nasara da albarka.
Aiso Lafiya.

05/06/2026

Daular Kutumbawa

TARIHIN RAYUWAR SARAKUNAN DAULAR KUTUMBAWA

Sarki na 12 cikin zuriyar kutumbawa

Sarki Babba Zaki (1768–1776)
Babba Zaki ya kasance sarki na 40 a jerin sarakunan Kano (kafin mulkin Fulani). Ya fito ne daga gidan sarautar Kutumbawa, kuma ana kallonsa a matsayin gwarzon sarki wanda ya dawo da karsashin mulkin Kano bayan ya raunana na tsawon lokaci.
Lokacin Mulki da Rayuwarsa
Hawan Karaga: Ya hau gadon sarautar Kano a shekarar 1768, bayan rasuwar mahaifinsa Sarki Yaji II.
Tsawon Mulki: Ya kwashe shekaru 8 cif yana jan ragamar masarautar.
Rasuwa: Ya rasu a shekarar 1776.
Hali: An bayyana shi a matsayin sarki mai zafin rai, jarumi, kuma mai kishin zaman kansa. Ba ya yarda da raini daga wajen fadawa ko sarakunan yanka.
Abubuwan da Ya Shahara da Su (Innovations)
Babba Zaki ya kawo sauye-sauyen da ba a taba ganin irinsu ba a ƙasar Hausa a wancan lokacin:
Sojojin Bindiga (The Musketeers): Shi ne sarki na farko a Kano da ya fara amfani da bindigogi a fagen yaƙi. Ya sayo bindigogi daga fataken da ke huldar kasuwanci da yankunan Arewacin Afirka, inda ya kafa runduna ta musamman da ta ba shi fifiko kan kowane abokin gaba.
Karyawa Majalisa Iko: Ya kawo ƙarshen mulkin "mallakar sarki" da majalisar sarakuna ke yi. Ya mayar da dukkan ikon yanke hukunci hannun sarki, wanda hakan ya dawo da kwarjinin fadar Kano.
Kayan Alatu na Sarauta: Ya shahara wajen ƙawa da adon sarauta. A lokacin sa aka fara amfani da wasu nau'ikan tufafi na alfarma da karamar laima (umbrella) a matsayin alamar iko.
Cigaban da Ya Kawo wa Garin Kano
Duk da cewa shekarun mulkinsa ba su da yawa, tasirinsa ya dore na tsawon lokaci:
Tsaron Gari: Ya ƙarfafa katangar birnin Kano da kuma gina wasu sansanonin soja a wajen birni (kamar garin Burumburum) don kare Kano daga farmakin Gobirawa da Bornu.
Habaka Kasuwanci: Saboda ƙarfin sojojinsa, hanyoyin kasuwanci da ke shigowa Kano sun zama mafi tsaro. Wannan ya sa fatake daga kasashen waje sun kwararo zuwa Kano, wanda hakan ya ƙara wa garin arziki.
Hadin Kan Masarauta: Ya danne dukkan tawaye na cikin gida, wanda hakan ya sa garuruwan da ke ƙarƙashin Kano s**a kasance tsintsiya madaurin ɗaya.

05/06/2026

Daular Kutumbawa

TARIHIN RAYUWAR SARAKUNAN DAULAR KUTUMBAWA

Sarki na 13 cikin zuriyar kutumbawa

Sarki Dauda Abasama II (1776–1781)
Dauda Abasama II shi ne sarki na 41 a tarihin Kano gaba ɗaya, kuma na 13 a daular Kutumbawa. Ya gaji karagar mulki ne daga ɗan'uwansa Babba Zaki.
1. Rayuwarsa da Hawan Mulki
Haihuwa: An haife shi a gidan sarautar Kano, ɗa ne ga Sarki Yaji II.
Tsawon Mulki: Ya yi mulki na tsawon shekaru 5 (1776–1781).
Hali: An bayyana shi a matsayin sarki mai "sanyin hali," mai tsoron Allah, da kuma son adalci. Shi ne sarki na farko a ƙarshen zamanin Habe da ya fi karkata ga huldar zumunci fiye da takobin yaƙi.
2. Zurfafa Bincike: Salon Mulkinsa da Sauye-sauye
Dauda Abasama II ya kawo wani salo na daban wanda ya sanyaya zukatan jama'a:
Maido da Ikon Majalisa: Mahaifinsa da ɗan'uwansa sun yi ƙoƙarin rage ikon fadawa, amma Dauda ya dawo da tsarin tattaunawa da Majalisar Sarakuna. Wannan ya sa fadawa s**a sake samun kwarin gwiwa wajen gudanar da mulki [1].
Inganta Ilimin Addini: A zamaninsa, fadar sarki ta zama matattarar malamai. Ya bayar da fifiko wajen karantarwa da wa'azi, wanda hakan ya rage yawan rigingimu a cikin birni.
Sassauta Haraji: Ya rage yawan kudaden da ake karba daga manoma da yan kasuwa, wadanda s**a sha kukan tsauraran matakan soji a lokacin Babba Zaki.
3. Abubuwan da Ya Yi Fice a Kansu
Duk da cewa mulkinsa bai da tsawo, ya shahara a fannoni kamar haka:
Zaman Lafiya (Peace Reign): A shekaru biyar ɗinsa, Kano ba ta fuskanci wani babban hari daga maƙwabta ba. Ya yi amfani da diflomasiyya wajen kulla dangantaka da masarautun Katsina da Zazzau.
Tattalin Arziki: Saboda rashin yaƙi, fataken dake fataucin gishiri da tufafi sun dinga kwarara zuwa Kano, wanda hakan ya sa birnin ya farfaɗo daga matsin tattalin arzikin yaƙe-yaƙe [2].
4. Ƙalubale da Matsalar Sanyin Mulki
Wani fanni na tarihin Dauda da masana ke bayyanawa shi ne cewa "sanyin sa ya zama rauninsa":
Raunin Soja: Saboda bai cika mayar da hankali ga rundunar "Sojojin Bindiga" da ya gada ba, karsashin sojan Kano ya fara raguwa. Wannan shi ne dalilin da ya sa lokacin da sarki na gaba (Alwali II) ya hau, ya tsinci kansa cikin wahala wajen tunkurar Jihadi [1].
Makircin Fadawa: Saboda ya ba fadawa dama da yawa, wasu sun fara tara dukiya da karfin ikon da ya kusan zarce na sarki kansa.

Manazarta (References)
[1] Smith, M.G. (1997). Government in Kano. (Ya nuna yadda Dauda ya sassauta mulkin "autocracy" na dan'uwansa).
[2] The Kano Chronicle. (Fassarar Palmer). Wannan ita ce babbar majiyar da ta kira shi da sarki mai "Kyawun Hali" (Good Disposition).
Sarki Dauda Abasama II ya bar tarihi a matsayin sarkin da ya fi kowa "farar zuciya" a cikin sarakunan Kutumbawa na ƙarshe. Bayan rasuwarsa a 1781, sai aka naɗa Sarki Muhammadu Alwali II, wanda shi ne sarki na 14 a Kutumbawa (kuma na ƙarshe).