27/10/2026
𝗜𝗻 𝗱𝗲 𝗶𝗱𝗲𝗮𝗹𝗲 𝘄𝗲𝗿𝗲𝗹𝗱 𝘇𝗶𝗲𝘁 𝗵𝗲𝘁 𝗯𝗲𝗵𝗮𝗻𝗱𝗲𝗹𝘁𝗲𝗮𝗺 𝗶𝗻 éé𝗻 𝗼𝗼𝗴𝗼𝗽𝘀𝗹𝗮𝗴 𝘄𝗲𝗹𝗸𝗲 𝘃𝗼𝗼𝗿𝘂𝗶𝘁𝗴𝗮𝗻𝗴 𝗶𝗲𝗺𝗮𝗻𝗱 𝗺𝗲𝘁 𝗲𝗲𝗻 𝗱𝘄𝗮𝗿𝘀𝗹𝗮𝗲𝘀𝗶𝗲 𝗵𝗲𝗲𝗳𝘁 𝗴𝗲𝗯𝗼𝗲𝗸𝘁. 𝗗𝗲 𝗽𝗮𝘁𝗶ë𝗻𝘁 𝘄𝗲𝗲𝘁 𝘄𝗮𝗮𝗿 𝗵𝗶𝗷 𝗮𝗮𝗻 𝘁𝗼𝗲 𝗶𝘀 𝗲𝗻 𝘄𝗲𝗹𝗸𝗲 𝗱𝗼𝗲𝗹𝗲𝗻 𝗵𝗮𝗮𝗹𝗯𝗮𝗮𝗿 𝘇𝗶𝗷𝗻. 𝗘𝗻 𝗱𝗼𝗼𝗿 𝘂𝗶𝘁𝗸𝗼𝗺𝘀𝘁𝗲𝗻 𝘁𝘂𝘀𝘀𝗲𝗻 𝗿𝗲𝘃𝗮𝗹𝗶𝗱𝗮𝘁𝗶𝗲𝗰𝗲𝗻𝘁𝗿𝗮 𝘁𝗲 𝘃𝗲𝗿𝗴𝗲𝗹𝗶𝗷𝗸𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝘁𝗲 𝗹𝗲𝗿𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻 𝗲𝗹𝗸𝗮𝗮𝗿𝘀 𝘃𝗲𝗿𝘀𝗰𝗵𝗶𝗹𝗹𝗲𝗻, 𝘄𝗼𝗿𝗱𝘁 𝗱𝗲 𝗿𝗲𝘃𝗮𝗹𝗶𝗱𝗮𝘁𝗶𝗲𝘇𝗼𝗿𝗴 𝘀𝘁𝗲𝗲𝗱𝘀 𝗯𝗲𝘁𝗲𝗿 𝗲𝗻 𝗲𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶ë𝗻𝘁𝗲𝗿. 𝗛𝗲𝘁 𝗶𝗻𝘁𝗲𝗿𝗻𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹𝗲 𝗺𝗲𝗲𝘁𝗶𝗻𝘀𝘁𝗿𝘂𝗺𝗲𝗻𝘁 𝗦𝗖𝗜𝗠-𝗜𝗜𝗜 𝗸𝗮𝗻 𝗱𝗶𝗲 𝗶𝗱𝗲𝗮𝗹𝗲 𝘄𝗲𝗿𝗲𝗹𝗱 𝗱𝗶𝗰𝗵𝘁𝗲𝗿𝗯𝗶𝗷 𝗯𝗿𝗲𝗻𝗴𝗲𝗻, 𝘃𝗲𝗿𝘁𝗲𝗹𝗹𝗲𝗻 𝗿𝗲𝘃𝗮𝗹𝗶𝗱𝗮𝘁𝗶𝗲𝗮𝗿𝘁𝘀 𝗜𝗹𝘀𝗲 𝘃𝗮𝗻 𝗡𝗲𝘀 (Sint Maartenskliniek) 𝗲𝗻 𝗰𝗼ö𝗿𝗱𝗶𝗻𝗮𝘁𝗼𝗿 𝗸𝘄𝗮𝗹𝗶𝘁𝗲𝗶𝘁𝘀𝗿𝗲𝗴𝗶𝘀𝘁𝗿𝗮𝘁𝗶𝗲 𝗠𝗮𝗹𝗼𝘂 𝗙𝗮𝗻𝗰𝗵𝗮𝗺𝗽𝘀 (𝗦𝘁𝗶𝗰𝗵𝘁𝗶𝗻𝗴 𝗥𝗲𝘃𝗮𝗹𝗶𝗱𝗮𝘁𝗶𝗲 𝗜𝗺𝗽𝗮𝗰𝘁).
SCIM-III staat voor Spinal Cord Independence Measure versie III. Het is een meetinstrument voor mensen met een dwarslaesie, dat in kaart brengt hoe zelfstandig iemand in het dagelijks leven is. Het richt zich op drie gebieden: zelfverzorging (zoals wassen en aankleden), ademhaling en blaas-/darmmanagement (denk aan zelfstandig ademen en katheteriseren) en mobiliteit (bijvoorbeeld transfers maken of lopen met een hulpmiddel). Daarbij wordt niet alleen gekeken óf iemand een activiteit kan uitvoeren, maar ook hoeveel hulp of hulpmiddelen daarvoor nodig zijn. De totaalscore loopt van 0 (volledig afhankelijk) tot 100 (volledig zelfstandig).
𝗠𝗲𝗲𝘀𝘁 𝘃𝗼𝗹𝗹𝗲𝗱𝗶𝗴𝗲 𝗺𝗲𝗲𝘁𝗺𝗲𝘁𝗵𝗼𝗱𝗲
Stichting Revalidatie Impact werkt momenteel aan het toevoegen van een uitkomstmaat voor de Dwarslaesie in de landelijke kwaliteitsregistratie van de revalidatiegeneeskunde: Revalidatie Impact Scores. Het doel is om de kwaliteit van de revalidatiezorg verder te verbeteren door behandeluitkomsten te verzamelen en te vergelijken. Om de kwaliteitsregistratie uit te breiden werd de Expertgroep Dwarslaesie samengesteld, bestaande uit revalidatieartsen (waaronder Ilse van Nes), een paramedicus, een onderzoeker en een patiëntvertegenwoordiger.
De expertgroep was het er snel over eens dat SCIM-III de beste uitkomstmaat biedt voor deze patiëntgroep. Van Nes: ‘Doordat deze methode is toegespitst op de gevolgen van een dwarslaesie, geeft het een completer beeld dan algemene meetinstrumenten.’ Wereldwijd wordt SCIM-III al gebruikt om de voortgang tijdens een revalidatietraject te volgen en de effecten van behandeling inzichtelijk te maken. Aan de hand van een vragenlijst, wordt het instrument bij opname en ontslag van de klinische revalidatie ingezet.
𝗣𝗶𝗹𝗼𝘁 𝗶𝗻 𝘇𝗲𝘀 𝗰𝗲𝗻𝘁𝗿𝗮
Maar zover is het in Nederland nog niet. ‘Momenteel zitten we in de pilotfase met zes revalidatiecentra, waarin we onderzoeken hoe we de gegevens op een uniforme en werkbare manier kunnen verzamelen’, vertelt Fanchamps. Daarbij wordt niet alleen gekeken hoe de SCIM-III op een eenduidige manier kan worden afgenomen, maar ook hoe de registratie het beste aansluit op de dagelijkse praktijk.
Volgens Van Nes speelt gemak daarin een sleutelrol. ‘Het moet gemakkelijk zijn voor de zorgverlener om de meting af te nemen, gemakkelijk voor de patiënt om eraan mee te werken en gemakkelijk voor de behandelaar om de resultaten terug te zien.’
Fanchamps vult aan: ‘Als dat lukt, ontstaat er een gezamenlijke taal om de kwaliteit van de dwarslaesiezorg te meten en resultaten te delen. Zo leidt data tot nieuwe inzichten en kunnen revalidatiecentra van elkaar leren.’ Alle gegevens worden door Revalidatie Impact inzichtelijk gemaakt in overzichtelijke dashboards. ‘Zo kunnen centra hun eigen uitkomsten vergelijken met die van andere revalidatiecentra.’
𝗩𝗮𝗻 𝗱𝗮𝘁𝗮 𝗻𝗮𝗮𝗿 𝗴𝗲𝘀𝗽𝗿𝗲𝗸𝗸𝗲𝗻
Daarna laten ze professionals van verschillende centra met elkaar in gesprek gaan: waar zitten de verschillen, hoe zijn deze te verklaren en wat kunnen we van elkaar leren? ‘Dat doen we onder andere via spiegelgesprekken, waarin zorgverleners en managers uit verschillende revalidatiecentra ervaringen uitwisselen. Zijn er verschillen in de patiëntenpopulatie? Werken centra op een andere manier? En kunnen we succesvolle werkwijzen van elkaar overnemen? Uiteindelijk moeten die inzichten leiden tot concrete verbeteringen in de dagelijkse praktijk.’ Fanchamps noemt een voorbeeld uit een eerder traject. ‘Bij de revalidatie van mensen met een beroerte resulteerden datavergelijking en spiegelgesprekken in een belangrijke basis voor landelijke ontslagcriteria.’
𝗛𝗲𝘁 𝗷𝘂𝗶𝘀𝘁𝗲 𝗴𝗲𝘀𝗽𝗿𝗲𝗸 𝘃𝗼𝗲𝗿𝗲𝗻
Niet alleen op landelijk niveau kan SCIM-III de kwaliteit van revalidatiezorg verbeteren, ook op patiëntniveau brengt het voordelen met zich mee, vertelt Van Nes. ‘SCIM-III helpt om het juiste gesprek te voeren over verwachtingen, doelen en de voortgang van de revalidatie.’ De meetmethode maakt zichtbaar waar iemand staat en welke vooruitgang realistisch is. ‘Een persoon met een complete dwarslaesie zal niet meer lopen, maar kan wél enorme winst boeken in transfers of zelfstandig functioneren. Je kunt daarbij maat en getal geven: dit is nu je functioneren en we verwachten dat je dit niveau van zelfstandig functioneren kan bereiken.’
Als straks genoeg data verzameld is, kan dat gesprek nog beter worden ondersteund, vertelt ze verder: ‘Dan kunnen we ook laten zien hoe groot de kans is dat je bepaalde doelen behaalt, gebaseerd op landelijke of zelfs internationale data. We kunnen dan data van duizenden vergelijkbare patiënten gebruiken om samen met de patiënt passende keuzes te maken.’
𝗧𝗼𝗲𝗸𝗼𝗺𝘀𝘁
Als de pilot succesvol blijkt, volgt de implementatiefase. Dan wordt de uitkomstmaat opgenomen in de kwaliteitsregistratie en zijn alle centra die de betreffende zorg leveren verplicht deze data aan te leveren. Via dashboards en spiegelgesprekken worden de uitkomsten vervolgens gebruikt om doorlopend te leren van elkaars ervaringen en resultaten. Dat moet leiden tot betere zorg voor patiënten, meer inzicht voor behandelaren én een doelmatige inzet van mensen en middelen binnen de revalidatiezorg. Fanchamps: ‘Dat is wat we uiteindelijk willen bereiken: de dwarslaesiezorg op landelijk niveau verbeteren aan de hand van inzichten uit de data.’
𝘚𝘵𝘪𝘤𝘩𝘵𝘪𝘯𝘨 𝘙𝘦𝘷𝘢𝘭𝘪𝘥𝘢𝘵𝘪𝘦 𝘐𝘮𝘱𝘢𝘤𝘵 𝘰𝘯𝘵𝘸𝘪𝘬𝘬𝘦𝘭𝘵 𝘦𝘯 𝘣𝘦𝘩𝘦𝘦𝘳𝘵 𝘭𝘢𝘯𝘥𝘦𝘭𝘪𝘫𝘬𝘦 𝘬𝘸𝘢𝘭𝘪𝘵𝘦𝘪𝘵𝘴𝘳𝘦𝘨𝘪𝘴𝘵𝘳𝘢𝘵𝘪𝘦𝘴 𝘷𝘰𝘰𝘳 𝘥𝘦 𝘮𝘦𝘥𝘪𝘴𝘤𝘩 𝘴𝘱𝘦𝘤𝘪𝘢𝘭𝘪𝘴𝘵𝘪𝘴𝘤𝘩𝘦 𝘳𝘦𝘷𝘢𝘭𝘪𝘥𝘢𝘵𝘪𝘦. 𝘙𝘦𝘷𝘢𝘭𝘪𝘥𝘢𝘵𝘪𝘦 𝘐𝘮𝘱𝘢𝘤𝘵 𝘷𝘦𝘳𝘻𝘢𝘮𝘦𝘭𝘵 𝘦𝘯 𝘢𝘯𝘢𝘭𝘺𝘴𝘦𝘦𝘳𝘵 𝘶𝘪𝘵𝘬𝘰𝘮𝘴𝘵𝘦𝘯 𝘷𝘢𝘯 𝘣𝘦𝘩𝘢𝘯𝘥𝘦𝘭𝘪𝘯𝘨𝘦𝘯, 𝘻𝘰𝘥𝘢𝘵 𝘳𝘦𝘷𝘢𝘭𝘪𝘥𝘢𝘵𝘪𝘦-𝘪𝘯𝘴𝘵𝘦𝘭𝘭𝘪𝘯𝘨𝘦𝘯 𝘩𝘶𝘯 𝘳𝘦𝘴𝘶𝘭𝘵𝘢𝘵𝘦𝘯 𝘬𝘶𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘷𝘦𝘳𝘨𝘦𝘭𝘪𝘫𝘬𝘦𝘯, 𝘷𝘢𝘯 𝘦𝘭𝘬𝘢𝘢𝘳 𝘬𝘶𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘭𝘦𝘳𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘴𝘢𝘮𝘦𝘯 𝘥𝘦 𝘬𝘸𝘢𝘭𝘪𝘵𝘦𝘪𝘵 𝘷𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘳𝘦𝘷𝘢𝘭𝘪𝘥𝘢𝘵𝘪𝘦𝘻𝘰𝘳𝘨 𝘷𝘦𝘳𝘥𝘦𝘳 𝘬𝘶𝘯𝘯𝘦𝘯 𝘷𝘦𝘳𝘣𝘦𝘵𝘦𝘳𝘦𝘯.
