25/10/2025
ขอน้อมส่งเสด็จสู่สวรรคาลัย สถิตอยู่ในใจตราบนิจนิรันดร์ 🤍
สมเด็จพระพันปีหลวง ผู้นำเทรนผ้าไทย 1 ในสุภาพสตรีที่แต่งกายงามที่สุดในโลก
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง นอกจากจะทรงมีพระราชกรณียกิจอันเป็นคุณูปการต่อผืนแผ่นดินและคนในชาติอย่างใหญ่หลวงแล้ว อีกบทบาทสำคัญที่ไม่อาจมองข้ามคือ การเป็นผู้นำในการสร้างสรรค์และเผยแพร่ "เครื่องแต่งกายอย่างไทย" ให้สตรีชาวไทยมีชุดประจำชาติที่สง่างาม เป็นสากล และสามารถแสดงออกถึงเอกลักษณ์ของชาติได้อย่างภาคภูมิ นับเป็นการชุบชีวิตและยกระดับคุณค่าของ "ผ้าไทย" ให้กลับมาเป็นที่นิยม
[ จุดเริ่มต้น: ภารกิจเยือนโลกตะวันตก ปี พ.ศ. 2503 ]
จุดกำเนิดของการทรงงานเกี่ยวกับ "เครื่องแต่งกายอย่างไทย" ต้องย้อนไปใน พ.ศ. 2503 เมื่อพระองค์มีหมายกำหนดการโดยเสด็จ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงเยือนสหรัฐอเมริกาและ 15 ประเทศในทวีปยุโรป เพื่อเจริญสัมพันธไมตรีและประกาศให้ชาวโลกรู้จักประเทศไทย
ในฐานะพระราชินีแห่งราชอาณาจักรไทย การเตรียมความพร้อมจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ฉลองพระองค์ ที่ต้องเหมาะสมกับทุกโอกาส ทั้งการทรงชุดไทยที่สื่อถึงเอกลักษณ์ และฉลองพระองค์แบบสากลสำหรับงานพิธีแบบตะวันตก
ปัญหาในขณะนั้นคืออะไร?
- สตรีไทยยังไม่มี "ชุดประจำชาติ" ที่เป็นเอกลักษณ์และเป็นมาตรฐาน ที่แน่นอนและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล เหมือนส่าหรีของอินเดีย หรือกิโมโนของญี่ปุ่น
- ช่างไทยในสมัยนั้นยังขาดความเชี่ยวชาญในการตัดเย็บเครื่องแต่งกายแบบตะวันตกที่ซับซ้อน
[ การสร้างสรรค์ชุดประจำชาติ: การผนวกอดีตสู่สากล ]
ด้วยพระวิสัยทัศน์อันกว้างไกล สมเด็จพระพันปีหลวงจึงทรงเริ่มต้นจากการค้นคว้าอย่างละเอียดถี่ถ้วน:
1. ศึกษาประวัติศาสตร์และธรรมเนียม: ทรงสอบถามผู้รู้และมีพระราชเสาวนีย์ให้ผู้เชี่ยวชาญค้นคว้าประวัติศาสตร์การแต่งกายของสตรีไทยในราชสำนักโบราณอย่างละเอียด
2. ออกแบบ "ชุดไทย" มาตรฐาน: ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ออกแบบฉลองพระองค์ชุดไทยแบบต่างๆ เพื่อใช้ทรงในระหว่างการเสด็จพระราชดำเนินเยือนต่างประเทศอย่างเป็นทางการในครั้งนั้น
3. ผนึกกำลังกับผู้เชี่ยวชาญระดับโลก: เพื่อให้ฉลองพระองค์มีความสมบูรณ์แบบและเป็นที่ยอมรับในระดับสากล พระองค์ทรงใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ในการจ้างผู้เชี่ยวชาญชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงระดับโลก:
- ปิแอร์ บัลแมง (Pierre Balmain): นักออกแบบแฟชั่นชื่อดัง ให้ดูแลการออกแบบ ตัดเย็บ และให้คำแนะนำเรื่องการแต่งกายตามธรรมเนียมสากล
- ฟรองซัวส์ เลอซาจ (Francois Lesage): ช่างฝีมือปักเสื้อชื่อดัง ให้ดูแลงานปักฉลองพระองค์
[ ผลลัพธ์: ความสำเร็จระดับโลก และการยกระดับ "ผ้าไทย" ]
ฉลองพระองค์ที่ นายปิแอร์ บัลแมง ออกแบบทูลเกล้าฯ ถวาย มีความงดงามและสมพระเกียรติเป็นอย่างยิ่ง เมื่อสมเด็จพระพันปีหลวงและ ร.9 เสด็จฯ เยือนต่างประเทศในครั้งนั้น
* เสียงชื่นชมจากสื่อมวลชน: สื่อมวลชนและชาวต่างประเทศให้ความสนใจและชื่นชมในพระสิริโฉมในฉลองพระองค์ชุดไทยอย่างมาก
* การยกย่องระดับโลก: บรรดาผู้เชี่ยวชาญเครื่องแต่งกายสตรีของโลกต่างเฉลิมพระเกียรติให้พระองค์เป็น
- 1 ใน 10 สตรีที่แต่งกายงามที่สุดในโลก พ.ศ. 2503 (International Best Dressed List Hall of Fame in 1960)
- สตรีที่แต่งกายงดงามที่สุดในโลกปี พ.ศ. 2507 (The 1964 list of the world's best dressed)
ปี พ.ศ. 2508 ทรงได้รับการจารึกพระนามาภิไธยในหอแห่งเกียรติคุณ ณ นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ในฐานะที่ทรงเป็น 1 ใน 12 สุภาพสตรีที่แต่งกายงามที่สุดในโลก (12 the World's Best-Dressed Women Hall of Fame 1965 in New York)
การเผยแพร่ผ้าไทยสู่สากล: นิตยสารแฟชั่นระดับโลกอย่าง "โว้ก" (Vogue) ยังชื่นชมในพระราชจริยวัตรอันงดงามในฉลองพระองค์ชุดไทย จนได้ส่งช่างภาพมาขอพระราชทานพระฉายาลักษณ์เพื่อนำไปเผยแพร่ในนิตยสารโว้ก ฉบับเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2525
สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ "ผ้าไทย" มีชื่อเสียงอย่างมากในระดับสากล และกลายเป็นที่นิยมสวมใส่ทั้งในประเทศและต่างประเทศอย่างแพร่หลาย
แม้แต่ฉลองพระองค์ที่ทรงนำไปเยือนโลกตะวันตก พระองค์ก็ทรงนำกลับมาตัดแก้ ปรับให้สั้นลงหรือบางลงเพื่อให้เข้ากับสภาพอากาศในประเทศไทย และทรงสวมใส่ในการพระราชพิธีต่างๆ อีกครั้ง ถือเป็นการแสดงให้เห็นถึงความใส่ใจในทุกรายละเอียดและเป็นการเน้นย้ำถึงคุณค่าของ "ชุดไทย" ที่ได้รับการสร้างสรรค์อย่างบรรจงในทุกโอกาส
#สมเด็จพระพันปีหลวง #สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
“ติดตามข่าวสารที่จะจุดประกายความคิด ให้ความหวังกับผู้คนและสังคม ได้ที่สำนักข่าว SPRiNG”
