03/11/2022
"คุณหมอคะ ลูกแบกกระเป๋าเรียนหนักจะทำให้กระดูกสันหลังคดไหมคะ" - คุณแม่ท่านหนึ่ง
เอาล่ะ พ่อหมอขอตอบคำถามนี้ด้วยประโยคสั้น ๆ ที่ว่า
"การแบกกระเป๋าหนัก ไม่ทำให้หลังคด"
แต่การแบกกระเป๋าหนัก เป็นภาระของพ่อแม่ เพราะเดี๋ยวนี้เห็นแบกกันแทนลูกกัน แล้วสุดท้ายพ่อแม่ก็จะมาบ่นเจ๊บแอว แกนหลังแกนก้นกัน และเด็กก็ไม่ต่างกันครับ ... ย้ำอีกนิดว่า ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์การแพทย์ใด ๆ บอกว่าการแบกกระเป๋าหนักทำให้เกิดโรคกระดูกสันหลังคด (scoliosis) เพียงแต่การแบกของที่หนักเกินไปจะทำให้ ‘ปวดหลัง’ แต่ส่วนที่เสี่ยงสุดไม่ใช่หลังครับ มันคือ #ไหล่ ปวดไหล่ กล้ามเนื้ออักเสบได้ และอาจส่งผลต่อบุคลิกภาพและท่าเดินที่ผิดปกติได้ (abnormal gait and posture)
การแบกกระเป๋าหนัก ไม่ทำให้หลังคด
จบฮะ
เอาล่ะมาทำความเข้าใจกับ "กระดูกสันหลังคดงอ" หรือ Scoliosis กันสักนิดฮะ
'กระดูกสันหลังคดงอ' พบได้ในประชากรทั่วไปบางคน เมื่อไม่นานมานี้ก็มีดารานักแสดงท่านหนึ่งบอกว่าเขาเป็นกระดูกสันหลังคดงอ พบได้ โดยส่วนใหญ่มักถูกวินิจฉัยในช่วง ‘วัยรุ่น’ ส่วนใหญ่เป็นโรค Adolescent Idiopathic Scoliosis (AIS) ที่ส่วนใหญ่ไม่ทราบสาเหตุครับ เกิดเอง และต้องการการรักษาต่อเนื่อง บางคนหากเยอะอาจจะต้องผ่าตัดนะ
นี่เป็นเหตุที่เมื่อเด็ก ๆ มาตรวจสุขภาพรับวัคซีนกันตอนเด็กประถม ฯ และวัยรุ่น หมอเด็กจะให้เด็กโน้มตัวไปข้างหน้าเพื่อประเมินการเรียงตัวของแนวกระดูกสันหลังคร่าว ๆ นั่นเอง ซึ่งเมื่อพบกระดูกสันหลังคดงอกันบ่อยตอนวัยรุ่น เป็นช่วงที่เด็กต้องแบกของขึ้นกระเป๋าไปโรงเรียน และหลายคนเหมือนแบกศาลพระภูมิไปเรียนด้วย 555 หนูเอาอะไรยัดลงไปกันนักครับเนี่ย หนูจะไม่แคร์ตารางสอนไม่ได้นะจ๊ะ คนก็เลยจับแพะชนแกะว่า แบกกระเป๋าหนักทำให้หลังคด ซึ่งความเชื่อนี้เป็นกันทั้งโลกครับ ซึ่งหลักฐานทางการแพทย์บอกชัดเจนว่า “ไม่มีหลักฐานว่าแบกของหนักทำให้หลังคด” นะครับ
#แล้วกระเป๋าควรหนักเท่าไรดี ?
อ้างอิงตามคำแนะนำของ The American Physical Therapy Association บอกเอาไว้ว่าสิ่งของที่แบกขึ้นไหล่ขึ้นหลังควรมีน้ำหนักไม่เกิน 10-15% ของน้ำหนักร่างกาย หมายความว่า หากลูกหนัก 20 กก. ของที่แบกก็ไม่ควรเกิน 2-3 กก. นั่นเอง ง่าย ๆ แบบนั้น เพื่อทำการเซฟไหล่เซฟหลังไม่ให้เกิดอันตราย
เพราะแม้ว่าการแบกของหลังไม่ได้ทำให้หลังคด แต่ของหนักอาจทำให้เกิดอันตรายต่อหลังและไหล่ (Back & Shoulder Injury) ได้โดยพบว่าคนที่มีอาการปวดหลังตั้งแต่เด็ก จะมีการปวดหลังแบบเรื้อรังได้ตอนโตเป็นผู้ใหญ่ ซึ่งเคยมีการศึกษาที่ประเทศอิตาลีพบว่าน้ำหนักเฉลี่ยของกระเป๋าที่เด็กอิตาเลี่ยนแบกสูงถึง 22-27% ของน้ำหนักตัวเด็กเลยทีเดียว เด็กไทยน้อยกว่าหน่อยอยู่ราว ๆ 10-16% ของน้ำหนักตัว นี่คือค่าเฉลี่ยนะครับ ดังนั้นมีเด็กที่แบกของหนักเกินอยู่เยอะจ้ะ
กระดูกสันหลังคนเรามี 33 อัน ซึ่งไอ้เจ้า 33 อันนี้เป็นสิ่งเดียวที่รองรับน้ำหนักของร่างกายโดยมีหมอนรองกระดูกเป็นตัวรับแรงกระแทกระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละอัน ซึ่งธรรมชาติสร้างมาให้กระดูกสันหลังรองรับน้ำหนักได้ในระดับหนึ่งซึ่งถ้าหากมันมากเกินไป มันก็เกิดอันตรายได้ครับ
หากเป็นกระเป๋าเป้ที่หนักเกินไปถ่วงไปทางด้านหลัง เด็กก็ต้องโน้มตัวไปข้างหน้า หรือเกร็งกล้ามเนื้อหลังให้ตั้งตรงให้ได้เพื่อบาล้านซ์น้ำหนักที่ถ่วงอยู่ได้ หรือหากเป็นกระเป๋าสะพายข้าง เด็กก็ต้องเอนตัวไปอีกข้างเพื่อคายน้ำหนักกระเป๋า ... เหล่านี้หากเกิดเป็นเวลานาน ... กล้ามเนื้อหลัง ไหล่ คอ และแขนจะถูกใช้งานอย่างหนักจนอาจปวดเรื้อรังได้ การกดทับไหล่เป็นเวลานานอาจจะทับเส้นประสาททำให้เกิดการชาได้ และสรีระท่าทางบุคลิกก็อาจจะเสียได้
#ทำอย่างไรเมื่อกระเป๋าหนักเกินไป
ก็อย่าให้มันหนักเกินไปสิครับ ง่าย ๆ แบบนั้น หากยังดึงดันแบกหนักอยู่ต้องเลือกกระเป๋าที่ผ่อนน้ำหนักให้ทั่ว ได้แก่ สายคาดไหล่ควรกว้างและนุ่ม (Two wide, padded shoulder strap) หากให้ดีมีสายคาดเอวเพื่อกระจายน้ำหนักลงไปที่ข้อสะโพก (Waist strap) เหมือนพวกนักท่องเที่ยวแบคแพคเขาใช้กันนั่นเอง ซึ่งในทางปฏิบัติถ้าจะหนักขนาดนั้น #กระเป๋าลาก ไหมล่ะ
จัดตารางสอนไหมล่ะ ฮึ
จากอดีตเด็กที่แบกบ้านไป รร. และปัจจุบันก็ยังแบกบ้านมาทำงานด้วยเช่นเดิมด้วยคติเกินดีกว่าขาด
#หมอวินเพจเลี้ยงลูกตามใจหมอ
ปล. สั่งหนังสือของหมอวินทั้ง 5 เล่มได้ที่ร้านหนังสือชั้นนำ หรือที่
อินบอกซ์ http://m.me/tamjaimorbooks
หรือ https://tamjaimorbooks.page365.net/
A. เลี้ยงลูกให้กินง่าย แก้ไขเด็กกินยาก * ((เล่มล่าสุด))
B. อย่าปล่อยให้พ่อแม่รังแกฉัน (การเลี้ยงลูกเชิงบวก)
C. เลี้ยงลูกทางสายกลาง (คู่มือการดูแลเด็กเล็ก)
D. เส้นทางสายนมแม่
E. เลี้ยงลูกให้ไกลโรค (ความรู้เรื่องสุขภาพ อาการ โรคและยาในเด็ก)
