27/08/2021
PAMUK FİYATI ANALİZİ
BU YIL PAMUK FİYATI 2010 YILI GİBİ YÜKSELİR Mİ?
KÖŞE YAZISI
Pamuk sektörü, Diyarbakır ve Şanlıurfa illerinde oldukça önemli bir yere sahip olup, katma değeri oldukça yüksektir.
ŞANLIURFA VE KAHRAMANMARAŞ’TA İPLİK FABRİKA SAHİPLERİ İLE GÖRÜŞME SAĞLADIK.
2021 pamuk sezonunda bilgi edinmek için Şanlıurfa OSB’de 20.000 ton preseli pamuk kapasiteli, 26.100 M² kapalı alan ve 117.000 M² toplam alanda kurulan PAMUK LİDAŞ (Pamlidaş) ziyaret ettik.
Pamlidaş’ın ziyaretinde Yönetim kurulu başkanı Neşet Karakucak ve Pamlidaş Genel müdürü Turgay Meşe ile görüştük.
Sigorta veya depo sorunu yaşayan Fabrikalar balyalarını Pamlidaş’a bırakabilir. Ücret olarak balya başı 12,50 TL tek balya için kalite kontrol ücreti ve aylık balya tonu olarakta 43,00 TL gibi bir ücret ödenmesi halinde pamuk balyalarını bırakabilirler.
KAHRAMANMARAŞ İPLİK FABRİKA SAHİPLERİ İLE GÖRÜŞME;
Geçen yıl iplik fabrikaları iyi kazanç elde ettiler. Hem depolarında bulunan Preseli pamuk balyaların fiyatı ve iplik fiyatları yükseldi. Hem de işletmede kazanç elde ettiler. Hemen hemen her iplik fabrikasında kapasite artırımı vardı. TÜRKİYE de üretilen İpliğin %40’ı Kahramanmaraş’ta bulunan iplik fabrikalarında üretilmektedir. Urfa ve Diyarbakır pamuğun %80’ı Maraş iplik fabrikalarına satılmaktadır.
İPLİKÇİLERİN GÖRÜŞÜ
Pamuk balyası şu an kg 20 TL civarındadır. İplikçilerin pamuk ihtiyacı vardır. Dünyada konteyner nakliyesi yüzünde 3 aya kadar Amerika ve Avusturalya’da pamuk balyası gelmeyecek. Yapılacak bağlantılar ancak Ocak 2022 ayında gelecek.
Amerika’da 1 milyon ton daha fazla balya üretim beklemektedir.
Pamuk fiyatları belirlemesinde Çin faktörü önemlidir. Çin Amerika’da pamuk alırsa, balya 30 TL kadar çıkabilir. Almasa 17 TL’de kalabilir. Bizde tam önümüzü göremiyoruz. İhtiyacımız kadar Pamuk balyası alacağız. Denildi.
2010 YILINDA KÜTLÜ PAMUK FİYATI NEYDİ?
2010 yılında Dünyada daralma nedeniyle kütlü pamuk pamuk fiyatı tonu 1.650 TL’den iç piyasada satıldı. 2010 yılında 1 ton kütlü pamuk 1100 dolar’a tekabül ediyordu.2010 yılında Ekim ayında Dolar 1.530 TL idi.
Yani 2021 yılı içinde kütlü Pamuk bu fiyatlar aralığında veya üstünde alıcı bulabilir.
2010 yılında pamuk girdi maliyetlerinin çok üzerinde gelir sağlayan bir ürün haline gelmişti. 2020 yılında Pamuk sahibini sevindirmişti. İnşallah bu yıl da yanı 2021 yılında da üreticiyi sevindirir.
TÜRKİYE’DE PAMUK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT DURUMU HAKKINDA BİLGİ
Pamuk ve tekstil sektörü, Türkiye ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Pamuk, Dünyada Türkiye’nin de içinde yer aldığı 85 ülkede yetiştirilmektedir. Ülkemiz ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre pamuk ekim alanı yönünden Dünya’da dokuzuncu; birim alandan elde edilen lif pamuk verimi yönünden üçüncü; pamuk üretim miktarı yönünden yedinci; pamuk tüketimi yönünden dördüncü ülke konumundadır.
Türkiye’de pamuk üretimi, başta Güneydoğu Anadolu Bölgesi olmak üzere, Ege, Çukurova ve Antalya yöresinde yapılmaktadır. Ülke üretiminin yaklaşık %60’ı Güneydoğu Anadolu Bölgesinden karşılanmaktadır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ise pamuk üretimi yönünden Şanlıurfa ilk sırada, Diyarbakır ikinci sırada yer almaktadır. Şanlıurfa, aynı zamanda ülkemizin en fazla pamuk üreten ili konumundadır.
DİYARBAKİR’IN COĞRAFİK YAPISI
Yüzölçümü 15.057,88 km2 olan Diyarbakır ili yüzey şekilleri itibarıyla çevresi yüksekliklerle kuşatılmış ortası çukur bir havza durumundadır. Diyarbakır havzası olarak adlandırılan bu alan Dicle nehri ile Güneydoğu Toroslar arasında uzanan geniş bir alanda yer almaktadır. İlin en önemli akarsuyu, 1900 km uzunluğundaki Dicle Nehri’dir. Dicle Nehri, batıdan Devegeçidi Çayı ve Fabrika Deresini, güneyden Karasu, Göksu, Seyhan ve Savur Çaylarını, kuzeyden ise Ambar Çayı, Kuru Çay, Pamuk Çayı, Salat Çayı ve Batman Çayı’nı alır. Çayların suyu yazın önemli ölçüde azalır.
Diyarbakır ili topraklarının üçte birini kaplayan ovalar, Diyarbakır (400 km2), Kilki, Bismil Tepe Barava, Gevran ve Karahan ovalarıdır.
ŞANLIURFA COĞRAFİK YAPISI
Şanlıurfa ilinin, yüzölçümü göl hariç 18.336,6 km2, il merkezinin rakımı 518 metredir. Geniş ova ve düzlüklere sahip olan arazisinin % 60,4’ü düzlük, % 22’si dağlık, % 16,3’ü ova ve % 1,3’ü yayla karakteri arz etmektedir. Başlıca ovaları; Harran, Suruç, Viranşehir, Hilvan, Ceylanpınar, Bozova ve Siverek Ovalarıdır. İlin en önemli akarsuyu, Fırat Nehri’dir. Fırat Nehri 720.000 km2 su toplama havzasına sahiptir. Ayrıca ilde Karkamış, Birecik ve Atatürk Baraj gölleri bulunmaktadır. Atatürk Baraj Gölü Türkiye’nin en büyük yapay gölü olup il sınırları içinde bulunmaktadır.
PAMUK TOHUM ÇEŞİTLERİ
Çiftçilerin yıllarca kullandığı Pamuk tohumları GDO’ya takıldı.
2021 yılında bölge yeni çeşitleri ekti.
Yapılan araştırmaya göre; pamuk üretimi yapan üreticilerin % 45.6’sı satın alınan pamuk tohumlarının satıcılar tarafından belirtilen özellikleri tam olarak sağlamadığı; % 32.8’i ise satın alınan pamuk tohumlarının satıcılar tarafından belirtilen özellikleri sağladığı; % 21.6’sı ise bu konuda tam olarak belli olmadığını belirtmişlerdir.
Araştırmaya göre; Diyarbakır ve Şanlıurfa illerinde çırçır presse işetmecilerin ortalama 5 kişi/işletme’nin aileden, ortalama 40 kişi/işletmenin sezonluk çalıştığını; % 55.6’sı iyi eğitim almış usta, muhasebeci, eksper gibi kalifiyeli eleman bulma sorunu yaşadıklarını belirtmişlerdir.
TİCARET BORSALARI GÖREVİNİ YAPMIYOR.
Diyarbakır ve Şanlıurfa illerinde Ticaret Borsaları olmasına rağmen, kütlü pamuk ürün fiyat oluşumunda pek etkili olamamaktadır. Gerek üretici gerekse de sanayici açısından en önemli sorun fiyat oluşumudur. Günümüzde Borsalar hem işçi fiyatı ve pamuk fiyatları belirlemiyor. Bu iki ilde borsa olmasına rağmen neden üretici ve fabrikalar Adana ve İzmir Ticaret Borsalarına bakıyor.
Diyarbakir TİCARET BORSASI internet sitesi çok eski, korbey salonunda işlem yapmıyor.
Ara sıra pamuk konusunda bilgilendirme yazıları üreticilere paylaşacağız..
2021 yılı pamuk sezonunda hem Çiftçilere ve Hem fabrikalara kazasız belasız hayırlı bir sezon geçirmelerini diliyorum.
Musa ÇELEBİ
Bismil Mega Çırçır Sahibi
Gsm: 05322056493
