30/12/2023
💥UỐN VÁN RỐN - NHỮNG ĐIỀU CẦN - NÊN BIẾT💥
Uốn ván là bệnh do trực khuẩn Clostridiumtetani gây ra. Bệnh hay gặp trong trường hợp sinh tại nhà, dùng dao, kéo không vô khuẩn để cắt rốn, bông bằng, chỉ chưa tiệt trùng để buộc rấn. Việc chăm sóc trẻ sơ sinh sau khi sinh không hợp vệ sinh (như thay băng rốn, nước tắm không sạch) cũng gây nhiễm khuẩn rốn, trong đó có vi khuẩn uốn ván.
Vi khuẩn Clostridiumtetani xâm nhập vào cơ thể trẻ sơ sinh qua vết cắt rốn. Vi khuẩn uốn ván có thể sống trong điều kiện yếm khí (không có không khí). Gặp hoàn cảnh không thuận lợi, nó tạo một lớp vỏ để chống đỡ gọi là nha bào, có thể sống được ở nhiệt độ 120 độ C trong 15 phút, nhiệt độ 90 độ C trong 2 tiếng. Nha bào uốn ván có nhiều 2 trong đất bụi, tá túc ở móng tay, ở trên da và các vật dụng khác như dao, kéo.
Sau khi vi khuẩn uốn ván vào cơ thể trẻ sơ sinh, thường không làm phát sinh ngay các triệu chứng rõ rệt. Trong thời kỳ ủ bệnh (trung bình 7 ngày, còn sớm hay muộn hơn tùy theo mức độ độc tố mà vi khuẩn tiết ra), trẻ sơ sinh vẫn ăn ngủ bình thường, đôi khi hay quấy khóc, sốt nhẹ. Dựa vào khoảng thời gian ủ bệnh có thể tiên lượng được một phần bệnh nặng hay nhẹ.
Ở thời kỳ toàn phát, trẻ sốt 38 - 39 độ C, có khi lên 40 - 41 độ C, quấy khóc, bỏ bú, hàm cứng càng ngày càng rõ, dần dần xuất hiện co giật và co cứng. Mỗi khi lên cơn CO giật, mặt trẻ sơ sinh nhăn lại, miệng chúm chím, sùi bọt mép, hai tay nắm chặt; nếu cơn giật nhẹ thì da của trẻ sơ sinh vẫn hồng hào, nhưng nếu có giật mạnh liên tục sẽ kèm theo những con ngừng thở vì cơ thanh quản co lại, làm cho trẻ tím tái, chân tay lạnh, nhiều nguy cơ đe dọa tính mạng.
Sau Cơn co giật là con co cứng các cơ, đặc biệt là cơ bụng và cơ lưng, làm cho trẻ sơ sinh có một tư thế đặc biệt: ưỡn cong người, cổ ngả ra sau, hai cánh tay khép sát người, hai chân duỗi thẳng. Cơn co giật và con co cứng có thể kéo dài hàng phút, nhịp độ của các cơn co có thể mau hay thưa tùy theo mức độ bệnh nặng hay nhẹ. Trẻ sơ sinh có thể bị chết ngay sau một cơn co giật và co cứng mạnh. Trong một số trường hợp bệnh nhẹ, phát hiện sớm và điều trị tích cực trẻ sẽ khỏi bệnh.
🎯Phương pháp điều trị:
👉 Nguyên tắc điều trị là diệt trừ vi khuẩn, trung hòa độc tố, ngăn ngừa các cơn co cứng cơ, theo dõi và xử trí hỗ trợ hô hấp. Trẻ phải được chăm sóc trong một căn phòng yên tĩnh để giám sát và theo dõi tim, phổi thường xuyên, hạn chế mọi sự kích thích. Duy trì và bảo vệ đường thở. Xử lý vết thương sạch sẽ, loại bỏ triệt để các dị vật.
👉 Dùng kháng sinh: tiêu diệt tận gốc tế bào thực vật là nguồn sản sinh ra độc tố. Có thể dùng một trong các thuốc như sau: penicillin 10 - 12 triệu đơn vị tiêm mỗi ngày (tiêm trong vòng 10 ngày); metronidazol 500mg trong 6 giờ hay 1g trong 12 giờ, dùng clindamycin, erythromycin. Đồng thời phải điều trị đặc hiệu với nhiễm khuẩn do các vị khuẩn khác gây ra.
👉 Dùng kháng độc tố uốn ván: để vô hiệu hóa độc tố lưu hành trong máu và độc tố ở vết thì ương nhằm làm giảm tỷ lệ tử vong; kịp thời dùng globulin miễn dịch uốn ván của người. Tốt nhất là nên tiêm kháng độc tố trước khi điều trị vết thương.
👉 Kiểm soát các cơn co cứng: Dùng một hay phối hợp các thuốc sau đây: diazepam được sử dụng phổ biến: lorazepam, barbiturat, chlorpromazin. Thuốc phòng bế thần kinh cơ kết hợp với thở máy để điều trị các con có cứng không đáp ứng với thuốc hoặc các cơn co cứng đe dọa ngừng thở.
👉 Điều trị hỗ trợ. Mở khí quản có thể kết hợp hoặc không kết hợp với thở máy; bù nước và điện giải; tăng cường dinh dưỡng bằng truyền dịch hoặc cho ăn qua ống thông vào dạ dày, vật lý trị liệu để đề phòng cứng cơ, dùng heparin và các chất kháng đông khác để đề phòng tắc mạch phổi; theo dõi chức năng của thận, bàng quang và ruột; phòng chống chảy máu và loét đường tiêu hóa.
👉 Dùng vắc xin gây miễn dịch chủ động: Tất cả trẻ phải được tiêm vắc xin sau khi bệnh đã phục hồi.
🎯Phương pháp phòng ngừa:
👉 Để phòng bệnh uốn ván rốn cho trẻ sơ sinh, người mẹ khi mang thai phải tiêm phòng uốn ván 2 mũi, mũi thú nhất tiêm vào tuần thai thứ 28, mũi thứ hai tiêm sáu múi thứ nhất khoảng 30 ngày hoặc trước khi đẻ một tháng.
👉 Khi chuyển dạ, phải đến sinh tại cơ sở y tế. Trường hợp không may bị đẻ rơi thì không được dùng liềm, mảnh sành, que nứa, dao kéo bẩn để cắt rốn cho trẻ sơ sinh mà phải luộc dao kéo rồi mới cắt (đun sôi dụng cụ trong 2 giờ hoặc hấp ở nhiệt độ 120 độ C trong 20 phút). Sau đó, dùng chỉ, băng bông đã tiệt trùng gói đỡ đẻ sạch) để băng rốn.
+ Phải giữ rốn sạch cho đến khi rốn rụng và khô sẹo. Nếu băng bị ướt nước, phải thay ngay. Trong những tuần đầu khi chưa rụng rốn, phải dùng nước đun sôi để nguội tắm cho trẻ. Khi thấy băng rốn ướt, có mùi hôi hoặc dịch mủ chảy ra thì chứng tỏ rốn đã bị nhiễm khuẩn, phải đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế để được xử lý và điều trị kịp thời.
Nuôi Con - 3 Năm Đầu Đời
Bác sỹ: Nguyễn Ngọc Minh
