04/05/2020
🤱🤱🤱VẶN MÌNH, ƯỠN NGƯỜI, TRẺ MUỐN NÓI GÌ VỚI CHÚNG TA?
🤱Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ rất hay vặn mình, ưỡn người, có khi kèm theo khóc. Cha mẹ ai cũng muốn con bú nhiều, ngủ ngon, tăng cân, lúc nào cũng vui vẻ thế nhưng sự đời thường không như ý.
🤱Nhưng hãy bình tỉnh, thở sâu, bài này sẽ bàn tới những nguyên nhân có thể gây ra tình trạng vặn mình, ưỡn người ở trẻ nhỏ, theo thứ tự nguyên nhân thường gặp, lành tính cho tới hiếm gặp và nguy hiểm
1.🤱🤱 NHU CẦU GIAO TIẾP
🤱Nên nhớ trẻ sơ sinh chưa biết nói, chỉ biết khóc và cử động chân tay, thế nhưng chúng vẫn có cảm giác đau, lạnh, đói,… Nếu ai đọc bài giải mã tiếng khóc rồi thì biết các bé khóc 2-3 tiếng một ngày là bình thường. Khi trẻ khó chịu vì điều gì, trẻ sẽ cho chúng ta tín hiệu qua các cử động cơ thể, và nhiều khi trẻ vặn mình, ưỡn người chỉ để cho chúng ta biết trẻ đang khó chịu thôi, có thể là đói, lạnh, nóng, tã ướt, tư thế không thoải mái hay chỉ là muốn được bế thôi.
🤱Lúc này người mẹ là người có thể khám phá vì sao trẻ vặn mình: cho trẻ bú, thay tã, không quấn trẻ quá chật hay mặc quá nhiều quần áo, hay nhiệt độ quá lạnh, hay bế trẻ lên và trẻ ngưng vặn mình.
🤱Vặn mình đơn giản là cách giao tiếp của trẻ, chỉ là chúng ta phức tạp hoá lên thôi.
2.🤱🤱 COLIC
🤱Hình như trường hợp này gọi là khóc dạ đề thì phải. Colic là một bí ẩn trong y khoa, cho đến giờ này thì người ta vẫn chưa biết rõ tại sao một số trẻ khóc nhiều như vậy. Cách chuẩn đoán cũng quái đản là nếu con bạn khóc hơn 6-7 tiếng một ngày trong 2 tuần, thì có khả năng là con bạn bị colic. Trong thời gian này là một cuộc chiến của gia đình và bs, bạn có thể thử đổi sữa, uống thuốc giảm ứ hơi trong ruột, uống men tiêu hoá, bế nó lên xe chạy vòng vòng, tức là muốn thử gì thì cứ thử miễn là an toàn. Khi trẻ bị colic thì khóc nhiều kèm theo vặn vẹo khó chịu.
🤱May mắn thay là colic lành tính và hầu hết trường hợp này sẽ tự hết khi tới 4-6 tháng.
3.🤱🤱 TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN
🤱Nếu con bạn vặn vẹo, ưỡn người, khóc sau khi bú thì có thể bị trường hợp này. Đây là một hiện tượng sinh lý ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ hơn 1 tuổi, khi dịch vị có tính acid trong dạ dày trào ngược lên thực quản làm trẻ đau, khó chịu, trớ sữa nhiều, thở có mùi chua.
🤱Tuỳ theo mức độ của tình trạng này mà sẽ có các biện pháp hỗ trợ, trị liệu khác nhau. Hầu hết trẻ sẽ tự khỏi trước 1 tuổi mà không cần điều trị gì.
4.🤱🤱 NGƯNG THỞ Ở TRẺ SƠ SINH
🤱Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thật ra không thở đều như chúng ta, do trung tâm điều hoà hô hấp của não chưa trưởng thành nên chúng thường có kiểu thở ngắt quãng. Nhịp thở thường chậm dần và ngưng trong vài giây (không quá 20 giây và không gây tím), sau đó nồng độ CO2 trong máu tăng cao, kích thích tt hô hấp làm trẻ thở lại và thở nhanh để bù vào lúc ngưng thở, sau đó lại chậm dần và ngưng thở. Chu kỳ này cứ tiếp diễn như vậy, thường khi 3-4 tháng trẻ sẽ tự hết. Một số mẹ lo lắng khi thấy con ngưng thở hay tự nhiên thở nhanh là do vấn đề này.
🤱Ở trẻ sinh non, tình trạng này nặng hơn, có thể gây ngưng thở kéo dài gây nguy hiểm, thường được cho uống caffeine để kích thích trung tâm hô hấp.
🤱Trong các cơn ngưng thở này, một số trẻ sẽ có tư thế ưỡn người, vặn vẹo.
🤱Tình trạng này là sinh lý bình thường, không cần lo lắng, chỉ cần cầu cứu bs khi trẻ ngưng thở hơn 20 giây hay gây tím.
5.🤱 RỐI LOẠN TỰ KỶ
🤱Đôi khi tình trạng này có thể là một dấu hiệu sớm của tự kỷ, khi trẻ có rối loạn về giao tiếp xã hội, hay tránh tiếp xúc thân thể và không thích hay không hiểu khi được bế. Tuy nhiên trẻ thường kèm theo các triệu chứng khác của tự kỷ như không có tiếp xúc bằng mắt, không cười, rối loạn ngôn ngữ,…. Vặn mình không phải là triệu chứng đặc hiệu của tự kỷ, nên không phải dùng để chuẩn đoán và không cần phải lo sợ khi trẻ vặn mình, trừ khi có các dấu hiệu khác kèm theo.
6.🤱🤱 BẠI NÃO
🤱Khi trẻ có những cơn gồng ưỡn người, ngữa đầu, duỗi chân, co tay nhiều lần, nên nghĩ tới bại não. Đây là một tình trạng tổn thương chức năng vận động của não gây nên do nhiều nguyên nhân.
🤱Nên chú ý phản xạ mê đạo trong vài tháng đầu đời (tonic labyrinthine reflex) gần giống như tình trạng này, tuy nhiên nếu xảy ra nhiều và kéo dài sau 3-4 tháng tuổi nên nghĩ tới bại não.
7.🤱🤱 VÀNG DA NHÂN
🤱Khi trẻ sơ sinh vàng da nặng, chất bilirubin sẽ ngấm vào mô não gây tổn thương não vĩnh viễn, gây những cơn co thắt cơ tạo ra tình trạng ưỡn người.
8.🤱🤱 INFANTILE SPASMS
🤱Đây là một rối loạn động kinh hiếm gặp ở trẻ dưới 1 tuổi, thường gặp ở trẻ khoảng 4 tháng tuổi nhưng có thể sớm hơn.
Dạng động kinh này không có co giật cơ toàn thân, trẻ có thể có những cơn co gồng cơ, ưỡn người nặng kéo dài và không kiểm soát được.
9.🤱🤱 HỘI CHỨNG NHAI LẠI (RUMINATION DISORDER)
🤱Cái này để vô đây chơi thôi chứ hiếm gặp ở trẻ nhỏ, thường gặp ở trẻ lớn hơn. Trẻ thường nuốt xong rồi trớ ngược lên, xong nhai rồi nuốt lại hay nhả ra. Khi trẻ cố gắng trớ ngược lên sẽ gây ưỡn người.
Đây là một rối loạn về ăn và hay gặp ở người có vấn đề về tâm lý như lo lắng, trầm cảm, chậm phát triển, bị bạo hành,…
🤱Tới đây thì thấy là chuyện vặn mình ưỡn người ở trẻ nhỏ không liên quan gì tới thiếu Canxi cả, thiếu Canxi là lá bùa hay bị dán lên mấy đứa nhỏ khi không thể giải thích các câu hỏi hay lo lắng về nhiều triệu chứng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Và chỉ có trẻ con ở VN thiếu Canxi thôi. Trẻ con ở Mỹ từ khắp nơi trên thế giới gần như không bao giờ thiếu Canxi. Tôi khám bệnh gần 10 năm ở Mỹ, chưa thấy có đứa nào được chuẩn đoán là thiếu Ca ngoại trừ mấy đứa có bệnh tuyến cận giáp.
🤱🤱🤱LÀM GÌ KHI TRẺ VẶN MÌNH?
Trong các nguyên nhân kể trên thì 3 nguyên nhân đầu là hay gặp nhất, nên biện pháp tốt nhất là bình tĩnh, an ủi, ôm ấp, thay đổi tư thế, thay đổi sự chú ý của trẻ, áp dụng các biện pháp giảm trào ngược nếu có trào ngược (giữ đầu cao, vỗ ợ,..). Không cần uống canxi, nhổ lông măng, hơ trầu,….
