07/06/2025
Khóc cho 96.500 doanh nghiệp rút khỏi thị trường?
Chỉ cần có IQ cao hơn loài vượn và chịu khó ngồi ngay ngắn 69 phút học về thị trường thì sẽ hiểu rằng trong kinh tế, phá sản là một hình thái lành mạnh. Nó là phản xạ tự nhiên của một hệ thống biết loại bỏ cái yếu, cái cồng kềnh, cái chếch lâm sàng để dành oxy cho những người biết thở.
Nhưng không, cứ mỗi lần Tổng cục Thống kê công bố số lượng doanh nghiệp rút lui, là y như rằng trên mạng sẽ mọc lên một bầy thầy cúng khóc thuê, gào mướn, viết những đoạn văn mùi như nước mắt giò heo: “biển hiệu tháo xuống lặng lẽ”, “giấc mơ tan vỡ”, “trả đồng lương cuối cùng cho nhân viên”… hỡi ôi đau thương như bục trĩ.
Sự thật là gì? 96.500 doanh nghiệp rút lui, nhưng có tới 52.000 doanh nghiệp thành lập mới, và 29.000 doanh nghiệp quay lại thị trường. Tổng cộng gần 81.000 đơn vị gia nhập, tức là 83% đã được bù đắp. Sao chả thấy thằng nào chia vui?
Các vị từng mở công ty chưa? Từng trả lương tháng 13 chưa? Hay chỉ biết mở app mạng xã hội và đắp chữ nghĩa sến súa lên xác một công ty chếch như đang phát tang cho một người déll quen tận bên kia châu lục?
Nói cho rõ, phần lớn trong số 96.500 kia không phải là doanh nghiệp thực thụ. Nó là những cái vỏ giấy, những con zombie hậu COVID, những quán trà sữa sống bằng trend và chếch vì TikTok, những công ty TNHH một thành viên mở ra cho vui, không biết định vị thị trường là cái déll gì, không có quản trị, không có dòng tiền, chỉ có logo in đẹp và fanpage content như con coạch. Chếch là đúng. Phá sản là xứng đáng. Mà nếu không chếch, thì mới là điều bất thường.
Còn nếu đã ngoo thì nên im. Khi bạn ngoo bạn thậm chí không có quyền xúc động. Đừng rên rỉ kiểu “sao lại tàn nhẫn thế với doanh nghiệp nhỏ”, “phải biết ơn vì vẫn còn việc làm” ahuhu, câu ấy nghe như thể đời sống công nhân là ân huệ từ ông chủ, chứ không phải là hợp đồng đôi bên tự nguyện. Khóc lóc như thế thì nghỉ việc đi, về quê trồng rau. Đừng đi làm bằng tư thế của kẻ cúi xin.
Giải thích thêm cho các cháu đang thổn thức là cùng lúc đó có tới hơn 81.000 doanh nghiệp mới thành lập và quay lại hoạt động. Tức là thị trường vẫn đang thay máu. Vấn đề là, chúng mày không muốn nhìn máu tuần hoàn chỉ muốn nhìn máu bầm, rồi thi nhau thút thít.
Ở đời, cứ cái gì chếch, yếu thế là người ta lại thấy nó đáng yêu. Dù trước đó chính cá cháu còn phàn nàn rằng dịch vụ kém, sản phẩm lỗi, thái độ tệ. Nhưng đến lúc nó chếch thì lại khóc như lệ tổ. Cái trò cảm xúc hoá thất bại, lãng mạn hoá phá sản này thực ra là tàn nhẫn hơn cả thị trường, vì nó khiến những doanh nghiệp còn sống tử tế, còn làm ăn bài bản phải chịu chung một tiếng xấu rằng ở Việt Nam, làm doanh nghiệp là khổ, là bạc, là bi kịch. Không. Làm doanh nghiệp ở Việt Nam rất sướng nếu anh có não, có vốn, và có khả năng điều hành. Khổ là do ngoo. Mà ngoo thì nên chấp nhận, chứ không phải biến sự phá sản thành một dạng anh hùng ca lấp lánh fake gold.
Ở một góc độ khác, nếu không có sự phá sản của những thằng ngoo, thì lấy đâu chỗ cho thằng giỏi mở công ty? Mặt bằng đâu? Nhân sự đâu? Tài nguyên đâu? Cho nên, mỗi cái biển hiệu được gỡ xuống không phải là một nốt nhạc buồn mà là tiếng trống dọn đường cho cái mới.
Thế nên, lần sau khi các bạn thấy một cái biển hiệu gỡ xuống, một cái công ty phá sản, thì thay vì lăn đùng ra khóc như trâu bị mất máng, hãy tự hỏi xem nó chếch vì thị trường tàn nhẫn, hay vì chính nó déll chịu học hành, cải tổ, thích sống bằng trend và content rác.
