28/07/2021
Nhiều người nhìn tóc đứa trẻ này sẽ nói “Bé bị rụng tóc vành khăn rồi, mua canxi cho nó uống đi”…trong khi đây là biểu hiện hoàn toàn bình thường!
Hôm nay, xin phép chia sẻ chút về nhiều HUYỀN THOẠI VỀ CANXI mà mọi người hay gặp!
Có lần mình dịch song ngữ cho đoàn bác sĩ chuyên gia từ Texas, khi họ thăm các bé nội trú, họ rất bất ngờ khi thấy ngay trên đầu giường của nhiều bé có rất nhiều lọ thuốc bổ như canxi viên, siro dễ ngủ… Họ nói ở bệnh viện họ hầu như chẳng bao giờ chỉ định “bổ sung canxi mỗi ngày” cả, mà họ chỉ khuyến khích người mẹ nuôi con bằng chế độ dinh dưỡng lành mạnh và cân bằng!
Một hiện trạng đáng buồn hiện nay là các sản phẩm bổ sung canxi tràn lan trên mạng với những lời quảng cáo đánh vào tâm lý bố mẹ khi con ngủ không yên giấc, rụng tóc vành khăn, đổ mồ hôi trộm, chậm mọc răng... (trong khi đó là biểu hiện rất bình thường).
Không biết bao nhiêu bố mẹ nhồi cho con hàng triệu tiền canxi mỗi tháng. Nhưng kết quả con cao chẳng thấy mà lại thấy loạt vấn đề về sức khoẻ bởi vì các sản phẩm bổ sung canxi thường gây ra:
- Táo bón
- Đau bụng do dạ dày bị kích thích
- Nhức đầu, nôn ói
- Ảnh hưởng tim và thần kinh
- Biếng ăn, tăng nguy cơ bị suy dinh dưỡng, lâu dài sẽ ảnh hưởng đến phát triển thể chất của trẻ.
- Tăng gánh nặng lên hoạt động của thận, làm giảm chức năng thận và dễ hình thành sỏi thận.
Các nghiên cứu hiện nay không ghi nhận trẻ uống canxi đơn thuần cao hơn những đứa trẻ có lối sống vận động tốt, dinh dưỡng cân bằng và lành mạnh!
Canxi được hấp thu và sử dụng để tạo xương khi có nhu cầu của cơ thể, nếu trẻ không thiếu mà bố mẹ vẫn bổ sung với lượng lớn ắt sẽ dư thừa. Thiếu hay thừa canxi đều không tốt. Nhưng chế độ ăn của trẻ em Việt Nam hiện nay phần lớn đã đáp ứng đủ nhu cầu canxi cần thiết. Mình chỉ gặp 2 bé cùng là người dân tộc, được quảng cáo loại sữa non để uống và sau đó là bé đó co giật vì hạ canxi.
99% canxi cơ thể nằm trong xương và chỉ 1% nằm trong máu. Trong huyết thanh, canxi tồn tại dưới 3 dạng là canxi ion hóa (50%), canxi liên kết protein (40%) và 10% nằm trong các phức hợp citrate, phosphate…
Có nhiều cơ chế khác nhau để duy trì nồng độ canxi trong máu. Và nếu như thiếu hụt canxi, ngoài việc ảnh hưởng sự phát triển của xương, có thể gây ra rối loạn nội tiết tố tuyến cận giáp và calcitonin.
NHU CẦU CANXI MỖI NGÀY NHƯ SAU:
- 0 đến 6 tháng: 200 mg/ngày
- 7 đến 12 tháng: 260 mg/ngày
- 1 đến 3 tuổi: 500-700 mg/ngày
- 4 đến 8 tuổi: 800-1000 mg/ngày
- 9 đến 18 tuổi: 1300 mg/ngày
- 19 đến 50 tuổi: 1000 mg/ngày
- Trên 51 tuổi : 1200 mg/ngày
Nhìn vào bảng nhu cầu trên, bạn dễ dàng nhận ra 1 điều rằng chế độ ăn hiện tại của trẻ hiện nay HOÀN TOÀN đảm bảo được nhu cầu canxi cơ bản, thậm chí, không cần phải bổ sung thêm canxi dạng uống (trừ người bầu và người lớn tuổi). Một trẻ 2 tuổi uống 2 hộp sữa (~500ml) kết hợp chế độ ăn nữa là hoàn toàn đủ 700mg canxi mỗi ngày theo khuyến cáo.
VẬY BỔ SUNG CANXI SAO CHO CAO HIỆU QUẢ?
Hiệu quả nhất đó là lượng canxi tổng cộng trong chế độ ăn và sữa vừa đủ cho nhu cầu sinh lý hàng ngày, song song với Vitamin D3 và chế độ vận động để tăng cường vận chuyển canxi vào xương.
Nhiều bố mẹ hiện nay chỉ bổ sung canxi mặc dù đã quá dư thừa, trong khi Vitamin D được khuyến cáo bổ sung mỗi ngày thì lại…quên! Bộ ba (1) Canxi (2) Phospho (3) VitaminD3.
Trong đó, vitamin D làm tăng hấp thu canxi, phospho và kích thích chuyển hoá canxi, phospho vào xương. Nếu cơ thể thiếu Vitamin D, xương sẽ không thể hấp thụ hiệu quả canxi và vì thế canxi vẫn sẽ bị thải ra ngoài.
Nếu bạn tìm tài liệu về bổ sung canxi, bạn sẽ thấy các khuyến cáo cũng nhấn mạnh rằng bổ sung song song vitamin D liều từ 400 IU/ngày đối với trẻ < 12 tháng tuổi và người lớn là 800-1000 IU/ngày.
Các nghiên cứu cũng ghi nhận rằng Vitamin K2 là một trong những vitamin giúp tăng hoạt độ sinh học cho Vitamin D3, thông qua đó, Vitamin K2 cũng giúp tăng lượng canxi cơ thể hấp thụ.
SỮA CÔNG THỨC THÌ SAO?
Hiện nay, sữa công thức được bổ sung năng lượng và vi chất rất nhiều nên hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu canxi và một phần vitamin D3 cho các bé. Các bé nếu uống sữa công thức thì lượng vitamin D3 bổ sung thêm mỗi ngày có thể ít hơn.
THỰC PHẨM GIÀU CANXI
Một điều nữa mình muốn nhấn mạnh là có rất nhiều thực phẩm giàu canxi, phổ biến trong bữa ăn hàng ngày. Canxi từ thực phẩm luôn được khuyên là nguồn canxi an toàn và hấp thụ tốt nhất cho trẻ.
- Top 1 phải nói tới sữa, sữa chua , phô mai…
- Tiếp đến là các loại tôm, cua và cá biển như cá hồi, cá mòi,…
- Đậu phụ, các loại đậu trắng…
- Rau cải xoăn, bông cải xanh…tất cả các loại rau màu xanh sậm
- Ngũ cốc
- Nước cam
- ….
HÀM LƯỢNG VITAMIN D3 CẦN THIẾT Ở ĐÂY
Năm 2017, Viện Hàn Lâm Nhi khoa Mỹ khuyến cáo liều hàng ngày của vitamin D:
- Trẻ 70 tuổi 800 IU/ngày
TÓM LẠI:
[1]. Không cần phải bổ sung thêm canxi. Đảm bảo chế độ ăn hợp lý là đủ rồi. Trừ trường hợp đặc biệt thì bác sĩ chỉ định.
[2]. Đôi khi, việc bổ sung canxi gây biếng ăn, tăng áp lực lên thận của bé.
[3]. Vitamin D3 là rất thiết yếu cho quá trình hấp thu canxi. Thiếu Vitamin D thì có uống bao nhiêu canxi đi nữa, cơ thể vẫn không hấp thụ được. Cơ thể không hấp thu hết 100% canxi trong chế độ ăn. Chính vitamin D3 là yếu tố tối đa khả năng hấp thu canxi từ thức ăn cho cơ thể.
[4]. Thiếu vitamin D và canxi không chỉ ảnh hưởng đến phát triển xương mà còn chức năng tuyến cận giáp (một trong những tuyến nội tiết quan trọng của cơ thể).
[5]. Thiếu vitamin D3 không chỉ ảnh hưởng đến canxi, xương mà còn ảnh hưởng đến miễn dịch, đề kháng trẻ…
[6]. Hơn 20 năm nay, Thế giới không còn khuyến cáo phơi nắng bổ sung vitamin D mà thay vào đó là sử dụng chế phẩm vitamin D đường xịt hoặc uống. Mình vẫn kê cho bệnh nhân và cũng bổ sung cho chính mình ngày 1-2 nhát xịt tương đương 400 - 800 IU để đảm bảo đủ vitamin D cần thiết, giúp cơ thể hấp thu tốt canxi.
Cuối cùng, chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh là đủ các nhóm chất cho các bé (cái này bài trước mình có nói rõ). Chỉ bổ sung những chất mà vốn dĩ chế độ ăn không bổ sung được và Vitamin D là một ví dụ điển hình… Việc bổ sung canxi thừa thãi không chỉ gây tốn kém vô ích mà còn gây ra nhiều hệ luỵ đối với sức khoẻ.
Xin gửi lời cảm ơn tới Dimao Vitamin D3 dạng xịt đã hỗ trợ mình thực hiện series Tăng chiều cao chuẩn khoa học này.
Không bao giờ là quá trễ để giúp con khỏe hơn. Gắng lên bố mẹ nhé.
=========
Tài liệu tham khảo:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3257657/
https://en.wikipedia.org/wiki/Breast_milk
https://www.chla.org/.../Chapter1_NutritionalNeeds.pdf
https://www.nrv.gov.au/nutrients/calcium
https://www.researchgate.net/.../Daily-requirements-of...
https://www.nof.org/patients/treatment/calciumvitamin-d/
Nguồn: Bác sĩ Nguyễn Thanh Sang
Calcium and vitamin D are essential to building strong, dense bones when you’re young and to keeping them strong and healthy as you age. The information included here will help you learn all about calcium and vitamin D – the two most important nutrients for bone health. What is Calcium and What ...
