10/04/2026
CẨM NANG "SỐNG CÒN": 15 BỆNH THƯỜNG GẶP Ở TRẺ MẸ NÀO CŨNG PHẢI NẰM LÒNG!
Nuôi con nhỏ, sợ nhất là những đêm con hâm hấp sốt hay tiếng ho sụt sịt giữa đêm. Thay vì cuống cuồng lên mạng tìm kiếm hay vội vàng tống kháng sinh, mẹ hãy dành 2 phút lưu ngay danh sách 15 bệnh thường gặp này. Hiểu đúng bệnh, xử lý đúng cách thì con nhanh khỏi, mẹ cũng nhàn tênh!
1. Sốt
- Triệu chứng: Người nóng (trên 38°C), má đỏ, mắt lờ đờ hoặc quấy khóc.
- Nguyên nhân: Do virus, vi khuẩn, mọc răng hoặc sau tiêm chủng...
- Xử lý: Uống nhiều nước/sữa. Lau ấm vùng nách, bẹn. Dùng thuốc hạ sốt (Paracetamol) khi con trên 38.5°C theo đúng liều cân nặng.
- Lưu ý: Không đắp chăn kín hay tắm nước lạnh. Theo dõi dấu hiệu cảnh báo như li bì, bỏ bú, co giật, thở nhanh, sốt trên 38°C cần đưa đi khám
2. Cảm lạnh / Cảm cúm
- Triệu chứng: Chảy nước mũi trong, hắt hơi, ho khan, có thể sốt nhẹ.
- Nguyên nhân: Virus lây qua đường hô hấp.
- Xử lý: Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý thường xuyên. Cho con bú nhiều để tăng đề kháng.
- Lưu ý: Kháng sinh không có tác dụng với virus cúm mẹ nhé!
3. Viêm tiểu phế quản
- Triệu chứng: Ho, chảy mũi, sau đó thở khò khè rõ rệt, nhịp thở nhanh, rút lõm lồng ngực.
- Nguyên nhân: Virus RSV làm sưng viêm các đường thở nhỏ.
- Xử lý: Rửa mũi, vỗ rung long đờm. Theo dõi sát nhịp thở của con.
- Lưu ý: Nếu con tím tái môi hoặc cánh mũi phập phồng, phải vào viện ngay.
4. Viêm phổi (Bệnh lý nguy hiểm)
- Triệu chứng: Sốt cao khó hạ, ho nặng tiếng, thở nhanh gấp, bỏ bú, mệt lả.
- Nguyên nhân: Vi khuẩn hoặc virus tấn công sâu vào phổi.
- Xử lý: Cần đi khám để bác sĩ chỉ định dùng kháng sinh hoặc hỗ trợ hô hấp.
- Lưu ý: Tuyệt đối không tự ý dùng mẹo dân gian tại nhà.
5. Viêm tai giữa (Biến chứng mũi họng)
- Triệu chứng: Con hay dụi tai, khóc thét khi nằm xuống, sốt cao, có dịch chảy ra từ tai.
- Nguyên nhân: Dịch mũi họng tràn lên tai qua vòi nhĩ.
- Xử lý: Điều trị theo phác đồ bác sĩ. Vệ sinh mũi họng thật tốt để tai khô thoáng.
- Lưu ý: Không tự nhỏ bất cứ thuốc gì vào tai nếu chưa có chỉ định.
6. Tay Chân Miệng
- Triệu chứng: Loét miệng (làm con bỏ bú), nổi mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông.
- Nguyên nhân: Virus đường ruột lây qua tiếp xúc.
- Xử lý: Vệ sinh các vết loét, cho con ăn đồ nguội, lỏng, mát. Cách ly để tránh lây lan.
- Lưu ý: Theo dõi dấu hiệu giật mình khi ngủ – đây là dấu hiệu biến chứng não nguy hiểm.
7. Viêm da cơ địa (Chàm sữa)
- Triệu chứng: Hai má đỏ hồng, da khô ráp, b**g tróc nứt nẻ, con hay dụi mặt vì ngứa.
- Nguyên nhân: Cơ địa dị ứng hoặc thời tiết hanh khô.
- Xử lý: Dưỡng ẩm liên tục (ngày 4-5 lần) bằng kem chuyên dụng. Giữ da sạch, mát.
- Lưu ý: Tránh sữa tắm có mùi thơm nồng hoặc chứa chất tẩy mạnh.
8. Tưa lưỡi (Nấm miệng)
- Triệu chứng: Mảng trắng như cặn sữa bám chắc trên lưỡi, lợi, lau không sạch, con đau nên lười bú.
- Nguyên nhân: Nấm Candida phát triển khi vệ sinh miệng kém.
- Xử lý: Dùng gạc rơ lưỡi với thuốc chống nấm theo chỉ dẫn.
- Lưu ý: Vệ sinh sạch núm ti giả và bình sữa.
9. Rôm sảy
- Triệu chứng: Nốt đỏ li ti tập trung ở cổ, lưng, ngực, gây ngứa ngáy.
- Nguyên nhân: Thời tiết nóng làm tắc tuyến mồ hôi.
- Xử lý: Mặc đồ cotton thoáng mát. Tắm nước lá (mướp đắng, chè xanh) sạch.
- Lưu ý: Không bôi phấn rôm lên vùng da đang đỏ.
10. Đau mắt đỏ (Viêm kết mạc)
- Triệu chứng: Mắt đỏ, nhiều gỉ (ghèn) dính chặt mi mắt khi ngủ dậy.
- Nguyên nhân: Virus, vi khuẩn hoặc dị ứng môi trường.
- Xử lý: Nhỏ nước muối sinh lý 0.9% để làm sạch gỉ mắt nhiều lần trong ngày.
- Lưu ý: Dùng khăn riêng cho con để tránh lây cho cả nhà.
11. Viêm họng cấp
- Triệu chứng: Con đau họng, khó nuốt, sốt, có thể có hạch ở cổ.
- Nguyên nhân: Do thay đổi thời tiết hoặc nhiễm khuẩn.
- Xử lý: Súc miệng nước muối (nếu trẻ lớn), uống nhiều nước ấm.
- Lưu ý: Chỉ dùng kháng sinh khi bác sĩ xác định là viêm họng do vi khuẩn.
12. Thủy đậu (Phỏng rạ)
- Triệu chứng: Sốt nhẹ, sau đó nổi các nốt mụn nước khắp người, gây ngứa dữ dội.
- Nguyên nhân: Virus Varicella Zoster.
- Xử lý: Giữ vệ sinh da sạch sẽ, bôi thuốc sát trùng theo chỉ định. Ăn đồ loãng dễ tiêu.
- Lưu ý: Tuyệt đối không kiêng nước, kiêng gió cực đoan gây nhiễm trùng da.
13. Sốt xuất huyết
- Triệu chứng: Sốt cao đột ngột, liên tục 2-7 ngày, có thể có chấm xuất huyết dưới da.
- Nguyên nhân: Virus Dengue lây qua muỗi vằn.
- Xử lý: Hạ sốt bằng Paracetamol (không dùng Aspirin/Ibuprofen), uống nhiều Oresol.
- Lưu ý: Theo dõi sát ngày thứ 3-7 của bệnh vì đây là giai đoạn dễ biến chứng.
14. Hăm tã (Viêm da vùng tã lót)
- Triệu chứng: Vùng đóng bỉm đỏ rực, có thể loét nhẹ, con khóc khi đi vệ sinh.
- Nguyên nhân: Da tiếp xúc lâu với phân/nước tiểu, hoặc phân quá chua (bất dung nạp).
- Xử lý: Vệ sinh sạch, lau khô hoàn toàn và bôi kem dưỡng bảo vệ. Cho con "thả rông" bỉm.
- Lưu ý: Thay bỉm thường xuyên mỗi 3-4 tiếng.
15. Chốc lở (Bệnh nhiễm trùng da)
- Triệu chứng: Mụn nước nhỏ sau đó vỡ ra tạo thành vảy màu vàng mật ong.
- Nguyên nhân: Vi khuẩn tấn công vào vết xước trên da.
- Xử lý: Giữ vết thương sạch, bôi thuốc kháng khuẩn theo đơn.
- Lưu ý: Cắt móng tay cho con để tránh gãi làm lây lan sang vùng da khác.
Cre: BS Quỳnh Trang
