22/03/2023
SỰ RA ĐỜI VÀ QUÁ TRÌNH PHỔ CẬP CỦA ÁO DÀI NGŨ THÂN
Lịch sử trang phục nước ta chịu ảnh hưởng ít nhiều từ trang phục Trung Hoa. Trong khi trang phục cung đình luôn được quy định nghiêm ngặt qua các triều đại, thì trang phục dân gian lại không biến động nhiều. Phổ biến là kiểu áo giao lĩnh, tứ thân, hay lối cởi trần đóng khố ở nam, yếm váy ở đàn bà đã tồn tại hàng ngàn năm lịch sử.
Biến cố lớn nhất trong trang phục dân gian chỉ xảy ra vào thời kỳ vua Minh Mạng với sự kiện cấm “ quần không đáy “. Từ đó ra đời “áo dài năm thân” và trở thành trang phục quan trọng bậc nhất của người Việt.
Cụ thể,năm 1744 Hiểu Quốc Công Nguyễn Phúc Khoát xưng vương, sai lấy thể chế áo mũ trong sách Tam Tài Đồ Hội làm mô thức thay đổi y phục. Hạ lệnh cho nam nữ sĩ thứ trong nước đều mặc áo nhu bào, mặc quần, vấn khăn, tục gọi là quần chân áo chít.
Quần chân là loại quần có hai ống, phân biệt với loại quần không đáy. Áo chít hay còn gọi áo năm thân. Loại áo có vạt trước hai khổ vải, vạt sau hai khổ vải, thân bên phải dôi ra một khổ ngắn, tổng cộng là năm khổ vải hay còn gọi là áo năm thân. Bộ trang phục ban đầu áp dụng ở Thuận Hoá, Quảng Nam. Về sau phổ biến toàn quốc. Tuy nhiên, thời gian đầu, tầng lớp dân nghèo và phụ nữ Bắc Hà lại mặc áo dài năm thân theo thói quen mặc áo tứ thân hay giao lĩnh, thường không cài khuy cổ, để lộ áo yếm hay áo lót bên trong. Đây là nguyên nhân dẫn đến sắc lệnh “ cấm quần không đáy” dưới triều vua Minh Mạng. Sau sự kiện này, áo dài năm thân (ngũ thân) thực sự trở thành trang phục chung cho đàn ông và đàn bà trong văn hoá trang phục dân gian.
Như vậy, áo dài ngũ thân được ra đời từ cải cách y phục của chúa Nguyễn Phúc Khoát và trở thành trang phục truyền thống có ý nghĩa vô cùng quan trọng đến tận ngày nay.
