08/12/2025
MỘT SỐ SỰ THẬT VỀ EM BÉ SƠ SINH
✔ Trẻ sơ sinh là 1 tờ giấy trắng , chỉ có nhu cầu ăn , mút mát , ngủ , đái , ị , ko có nhu cầu rung lắc , hát ru à ơi hay bế rong . Tất cả đều do người lớn tự suy diễn và tập thành thói quen cho trẻ.
✔Trẻ sơ sinh có tuần trăng mật (2-4 tuần đầu) trong thời gian này bé chỉ ăn và ngủ , hầu như ko có thời gian thức Nhiều bé sẽ hết trăng mật ở tuần thứ 3 hoặc thứ 4.
Biểu hiện : bị lẫn lộn ngày đêm (ngày ngủ li bì , đêm ngủ 20’ dậy 1 lần) , sau đó sẽ gặp wonder week (tuần khủng hoảng , phát triển và hoàn thiện kĩ năng) ở tuần thứ 5 mà các bà hay bảo là ra tháng nó hư đấy .
✔Trẻ trên 6kg có thể tự tích luỹ năng lượng ngủ xuyên đêm mà ko cần ăn . Giấc ngủ đêm dài rất quan trọng với phát triển trí não và chiều cao của trẻ . Nhu cầu ngủ đêm của trẻ sơ sinh là 11-12 tiếng.
✔Trẻ sơ sinh báo hiệu qua tiếng khóc : khóc đói , khóc cần mẹ vỗ về , khóc nóng/lạnh , khóc buồn ngủ , khóc bỉm bẩn... mỗi tiếng khóc đều có tone và cường độ khác nhau nên không phải cứ khóc là auto bú auto đói như truyền thuyết , chỉ cần bình tĩnh hoặc cho con theo 1 lịch sinh hoạt cố định là phân biệt đc rất dễ dàng.
✔Lúc trẻ cần vỗ về trấn an chỉ cần mút mát , k cần bú . Đó là lí do sinh ra cái ti giả . Có 1 cái ti giả luôn thường trực trên cơ thể bé , chính là ngón tay . Chính vì thế đừng cản bé mút tay mà hãy vệ sinh sạch sẽ ngón tay của bé thường xuyên.
✔Trẻ bú xong cần đc ợ hơi thật kỹ . Hơi đầy trog ổ bụng chính là nguyên nhân làm trẻ quấy khóc , khó đi vệ sinh. 1 số bé cần đc ợ hơi cả giữa bữa chứ k chỉ sau khi kết thúc bữa .
✔ Đưa ti trẻ vẫn bú nhưng nút đc vài cái lại ưỡn ng co chân khóc . Việc mẹ cần làm là dừng bú và ợ hơi cho bé , sau đó tiếp tục bữa ăn sữa.
✔Ông bà ko cho bế đứng , sợ trụn lưng trẻ , nhưng lại luôn mặc định cho trẻ nằm võng - thứ gây ảnh hưởng rất lớn đến cột sống của bé sau này . Thứ trẻ cần là 1 chiếc giường k rung lắc và 1 tấm nệm ép vừa đủ cứng để nằm.
✔Trẻ dưới 4m chỉ cần sữa mẹ/sữa công thức là đủ. Trên 4m sữa mẹ cạn nguồn sắt , nên bsung thêm sắt nếu thấy trẻ xanh xao & hay ốm vặt .
Sau 4m,5m có thể xảy ra kì biếng ăn sinh lý nhưng ko phải vì trẻ “ chán sữa , thèm bột “ đâu ạ
✔Trẻ sinh ra sẽ có phản xạ moro và chưa tự làm chủ đc tay chân của mình nên thường bị giật mình và đập tay vào mặt , sau đó sẽ khóc . Gối chặn nhỏ trẻ có cảm giác đc ôm chặt và đang gần Mẹ bé sẽ hạn chế đc việc giật mình đập tay vào mặt lúc ngủ nên trẻ ngủ đc sâu và ngon giấc hơn.
Phản xạ moro sẽ dần biến mất khi trẻ lớn , thường thì từ 3-4 tháng tuổi , nên 4 tháng là thời điểm thích hợp để cai các công cụ hỗ trợ như quấn , ti giả , white noise . Một số bé sẽ cai sớm hơn và 1 số bé sẽ có nhu cầu cai muộn hơn.
✔Chu kỳ giấc ngủ của trẻ sơ sinh ngắn hơn so với người lớn , trẻ sơ sinh ngủ nhiều ở tình trạng chuyển động mắt nhanh (REM) - điều cần thiết cho sự phát triển đặc biệt của bộ não bé.
✔Một giấc ngủ của trẻ sơ sinh kéo dài khoảng 50’ . 1 giấc ngủ dài bao gồm nhiều chu kì ngắn , mỗi chu kì được bắt đầu bằng giấc ngủ nông (ngủ và mơ cùng lúc) và tiếp tục đi vào giấc ngủ sâu .
Vì thế trẻ thường thức dậy sau 45-50p đi ngủ , nếu k có sự can thiệp của ng lớn (bế ra khỏi môi trường ngủ vì tưởng trẻ đã thức) thì bé sẽ tự ngủ lại , 1 số bé phải khóc tự trấn an mới ngủ lại đc . Đây là lý do sinh ra nút chờ.
✔Giấc ngủ nông thường trông giống như trẻ đang thức : trẻ có những cử động trên gương mặt , và cơ thể . Đó là dấu hiệu não của trẻ đang hoạt động, hệ thần kinh đang kết nối với nhau , trẻ đang học các biểu hiện và truyền đạt cảm xúc.
Chúng ta có thể lầm tưởng rằng trẻ đang thức , nhưng hoàn toàn không phải , giấc ngủ này cần được tôn trọng tuyệt đối.
✔Trẻ sẽ trải qua các thời kỳ khủng hoảng , phát triển và hoàn thiện kỹ năng , gọi là wonder weeks (ww) , mỗi mốc ww qua đi trẻ sẽ học đc nhiều cái mới mẻ hơn , nhưng trước đó là 1 khoảng thời gian biếng ăn sinh lý , cáu kỉnh , khó ngủ , đeo bám , mè nheo .
Càng lớn bão ww sẽ càng mãnh liệt . Việc mẹ cần làm trong khoảng thời gian này là tôn trọng con , k ép con bú/ăn , và kiên nhẫn với con.
✔Trẻ sinh ra đã có gen tóc mặc định , nên k phải cứ cắt tóc máu thì tóc sau sẽ tốt hơn . Cái tốt hơn mà ng lớn lầm tưởng ở đây chính là sự đồng đều khi mọc lại tóc nên ng lớn nghĩ sau khi cắt trông tóc có vẻ đen hơn và dày hơn.
✔Thân nhiệt của trẻ sơ sinh dao động 36-37 độ C. Các mẹ luôn chuẩn bị sẵn 2 nhiệt kế để đo độ cho bé. 37,5 độ C là sốt nhẹ. Nếu lên tới 38 độ C là phải can thiệp hạ sốt theo hdẫn của Bác Sĩ.
✔Vì diễn biến bệnh của trẻ sơ sinh là rất nhanh ... sốt cao quá mà ba mẹ không để ý sẽ dẫn tới những biến chứng nguy hiểm khác , thậm chí ảnh hưởng tới não bộ của bé.
VÌ VẬY : Ngoài các kiến thức đã tìm hiểu trước đó . Mẹ nên lưu sẵn số dt 2 Bác Sĩ nhi khoa, có những tình huống khẩn cấp thì gọi có người hướng dẫn sơ cứu kịp thời.
✔Về nhiệt độ phòng , máy lạnh lý tưởng để trẻ ngủ ngon là 24 -25 độ . Lưu ý nhiệt độ phòng k phải là nhiệt độ hiển thị ở trên điều khiển điều hoà.
✔ Trẻ ốm là do vi rút , vi khuẩn , cái điều hoà không có tội nên đừng đổ lỗi do điều hoà . Nếu có lỗi thì do người lớn ko chịu vệ sinh điều hoà định kì.
✔Em bé & thậm chí là ng lớn sẽ ngủ rất nhanh hoặc bình tĩnh hơn nếu có white noise (tiếng ồn trắng).
Tuỳ vào sở thích của mỗi bé mà có bé thích tiếng mưa, có bé thích tiếng nhiễu tivi, có bé thích tiếng vỗ của biển hoặc tiếng nước chảy, tiếng máy sấy, tiếng tim đập. Nếu nằm phòng quạt thì phòng ngủ của bé cũng nên thông thoáng sạch sẽ yên tĩnh.
✔Trẻ thức chơi đêm vì ngày ngủ quá nhiều , waketime chưa đủ . Điều này k có nghĩa là ngày bắt trẻ thức thật nhiều thì đêm trẻ sẽ ngủ xuyên đêm . Ở mỗi độ tuổi bé sẽ có khả năng thức khác nhau.
Càng lớn khả năng thức càng dài. Nhưng k phải vì thế mà mẹ cho bé thức bnhieu cũng đc. Bé sơ sinh k thể theo lịch sinh hoạt của ng lớn.
Để con ngủ tốt ban đêm thì ban ngày con cần những giấc nghỉ ngơi ngắn k quá 2.5 tiếng/lần phân bố xem kẽ với khả năng thức của con. Để giúp con có lịch sinh hoạt phù hợp nhất mà k làm con quá sức thì mẹ nên tìm hiểu về EASY.
✔ Nếu cho bé đi ngủ quá muộn so với nhu cầu của bé (vdu 7h tối con cần đi ngủ , nhưng ng lớn nghĩ ngủ giờ này thì đêm dậy quấy nên bắt con thức đến 9-10h đêm mới cho đi ngủ) sẽ làm con overtired , gắt ngủ và khó vào giấc hơn.
✔Đầu là chỗ thoát nhiệt của con nên trẻ k cần đội mũ khi nhiệt độ >20*, ko nên ủ kín mít vì chỉ làm con đổ mồ hôi nhiều hơn.
✔Rụng tóc vành khăn, vặn mình, trớ,... đều là hiện tượng sinh lý của trẻ. Càng lớn hiện tượng vặn mình sẽ càng giảm.
Mẹ chỉ bổ sung duy nhất vitD cho con. Tuyệt đối ko tự ý bsung canxi nếu ko có đơn của bác sĩ hay mẫu xét nghiệm.
✔Khi cho bé ti sữa mẹ thì ti đều hai bên để sữa về đều. Trẻ bú mẹ , hay nằm nghiêng quay sang bú mẹ thì các mẹ nên đổi bên hàng ngày ( ví dụ hôm nay nằm bên trái thì mai cho bé năm bên phải ).
✔ Muốn bé lớn lên có đôi chân thẳng và dáng đi đẹp thì không bế bé cắp nách bên hông sớm.
✔ Ko cho trẻ bú khi ngủ ,1 là tăng nguy cơ sâu răng sớm, gây mệt cho chiếc dạ dày & dễ sặc sữa .
ST & TH
