20/12/2019
CHO TRẺ 1 CHÚT NGUY HIỂM
Chúng ta thường dùng cụm từ “gà công nghiệp” để nói về những đứa trẻ được bảo bọc quá mức cần thiết, lớn lên cứ lộc ngộc, lơ ngơ, thiếu kỹ năng sống. Những đứa trẻ ấy được nuôi dạy trong môi trường “quá an toàn”, được bảo vệ kỹ lưỡng bởi các ông bố, bà mẹ “trực thăng” - những người luôn sẵn sàng giúp đỡ con cái họ trong mọi trường hợp. Những bậc cha mẹ ấy có đặc điểm chung là chẳng bao giờ yên tâm về con cái, luôn lo ngại những nguy hiểm rình rập khi con cái nằm ngoài tầm kiểm soát của mình.
…
Viết đến đây, mình hồi tưởng lại thời gian đầu mới làm mẹ của chính bản thân - đầy hoang mang và lo lắng, lúc nào cũng hồi hộp cho sự an toàn của con, mong muốn dành cho con những thứ tốt nhất mà quên mất không hiểu thế nào là tốt nhất. Tâm trí mình luôn xoay quanh những nghi vấn: thức ăn gì tốt NHẤT, không gian nào ít bụi NHẤT, đồ dùng cho bé phải sạch khuẩn NHẤT, thậm chí những thứ đồ dùng cho con phải là hàng ngoại nhập, với dòng thông tin “an toàn” cho trẻ…Mình thấy mệt, và liên tục than vãn về sự mệt mỏi.
Sau đó, khi con gần 2 tuổi, nhờ 1 biến cố, mình đã thay đổi tích cực. Bản thân mình trở nên vui vẻ, việc nuôi con trở thành niềm vui nối tiếp sự hào hứng, không còn thắt lòng mỗi khi con ọc sữa, không còn hoảng hốt mỗi khi con té trầy chân, không lo lắng mất ăn mất ngủ mỗi lần con ho hắng, cảm sốt… Tất cả những “không còn” khiến cuộc sống của mình dễ thở hơn, nhẹ nhàng hơn, và đứa trẻ của mình nhờ thế mà được hưởng lợi nhiều hơn. Con được thả ra ngoài môi trường thiên nhiên, với nắng và với gió, với đất và với cát…để tận hưởng niềm vui của biết bao nhiêu trò chơi hào hứng, để lắng nghe thanh âm của thiên nhiên khi dịu dàng, lúc mãnh liệt. Con được “tự do trong khuôn khổ”, hồn nhiên vui chơi trong những sự “nguy hiểm an toàn”. Con được làm thí nghiệm thú vị với nước, với lửa. Khi cả nhà bên nhau trong những chuyến du lịch xa, mẹ luôn tìm cách tối đa khả năng con trải nghiệm sự độc lập qua những hoạt động: trèo cây, lội suối, ngủ rừng ... Thi thoảng con theo ông bà ra vườn cây, bắt sâu, bắt ốc sên cho nó bò lên tay rồi cười khanh khách ( mẹ đứng cạnh cứ rùng mình í).
Từ con mà mẹ hiểu, những nỗi sợ đến từ bên trong, đến từ những gì chúng ta “nghe thấy” nhiều hơn là sự thật. Từ con mà mẹ hiểu, có những niềm tin vào sự hiểm nguy bắt nguồn từ việc cảm nhận, suy đoán hơn là sự nguy hiểm thật sự mang lại.
…
Mình tự hỏi:
Có nên chỉ vì chúng ta đọc 1 bài báo về việc trẻ bị lạc rồi suốt ngày giữ con trong nhà? chỉ vì chúng ta sợ trẻ đuối nước mà chẳng bao giờ cho bé đi tắm biển? hay vì e ngại con bị bắt nạt mà cấm con kết giao với bạn bè? … Liệu những cố gắng của cha mẹ khi tìm cách tách con ra khỏi những việc “có vẻ” không an toàn sẽ đem lại cho con sự an toàn tuyệt đối hay chính việc “úm” con như thế nghĩa là cha mẹ đang tạo ra những đứa trẻ “gà công nghiệp” – những đứa trẻ chùn bước trước khó khăn?
Tác giả Gever của cuốn sách nổi tiếng “50 điều nguy hiểm nên để trẻ làm” có 1 câu: “the most effective way to keep children safe is to give them a litle taste of danger” – Cách tốt nhất để giữ trẻ an toàn đó là cho trẻ làm quen với 1 chút nguy hiểm.
!!!!!!! ??????
Vậy thì “1 chút nguy hiểm” là thế nào? Tại sao lại là “1 chút nguy hiểm”, tại sao 1 đứa trẻ phải mạo hiểm làm gì cơ chứ? ^^
Lại nhớ hôm trước trong post chia sẻ trò chơi cho bé của 1 người bạn có hướng dẫn bé chơi trò phân loại các hạt đậu, để phát triển vận động tinh qua trò chơi thú vị này – bé nhỏ thường thích chơi với những gì “bừa bộn” như thế. Ngay bên dưới, xuất hiện bên cạnh những bình luận hào hứng là một vài bình luận như “trò này nguy hiểm quá, bé sẽ bỏ đậu vào miệng”, thậm chí có mẹ bình luận “ai nghĩ ra trò gì ngu thế?". Thực ra trò chơi này có là 1 trò chơi quen thuộc trong 1 phương pháp nuôi dạy trẻ rất nổi tiếng, và từ trước đến giờ chưa ghi nhận 1 trường hợp trẻ gặp nguy hiểm khi chơi cùng mẹ trò chơi này. Vậy thì nguy hiểm mà những bà mẹ kia nhận định đến từ nỗi ám ảnh vô hình đâu đó. Không bàn đến hoạt động giáo dục chính của trò chơi, nhưng 1 điều rất rõ ràng rằng những đứa trẻ nếu đã từng chơi cùng mẹ trò chơi này sẽ AN TOÀN hơn những trẻ chưa bao giờ chơi. Chắc chắn lúc trẻ cùng tham gia chơi với mẹ, trẻ sẽ được nghe mẹ giảng giải, hướng dẫn và để mắt tới. Những khi trẻ khuất tầm mắt của người lớn, trẻ sẽ ý thức hơn để không nhét những thứ nho nhỏ vào tai, mũi, miệng … Vậy thì ở đây cho trẻ 1 chút nguy hiểm chính là “liều vắc-xin an toàn” để bảo vệ dài lâu !!! .........................
Thế giới đang phẳng lại, cần thiết con chúng ta phải được dạy bảo để trở thành những công dân toàn cầu, biết yêu thương nhún nhường, văn minh và vì cộng đồng. Nếu cứ bảo bọc con, tạo môi trường cho con "hơn bạn" trong tập thể, thì khó khăn ngoài kia khi trưởng thành làm sao con đương đầu !
