22/04/2022
[KIẾN THỨC]
𝟙. 𝕋𝕠̂̉𝕟𝕘 𝕢𝕦𝕒́𝕥 𝕔𝕙𝕦𝕟𝕘 𝕧𝕖̂̀ 𝕘𝕚𝕒̉𝕚 𝕡𝕙𝕒̂̃𝕦 𝕧𝕦́ 𝕔𝕦̉𝕒 𝕡𝕙𝕦̣ 𝕟𝕦̛̃
Cấu trúc vú bao gồm 3 mô chính: mô tuyến, mô mỡ và mô liên kết. Tuyến vú của các bà mẹ có thể to nhỏ khác nhau tùy thuộc thành phần mô mỡ và mô liên kết nhiều hay ít. Còn số lượng mô tuyến vú thì hầu như tương đương nhau.
Tính từ ngoài vào trong, vú gồm có 5 lớp: da, mỡ dưới da và tổ chức liên kết, dây chằng cooper treo vú, mô tuyến và mô s.au tuyến. Mô tuyến được chia thành 15 – 20 thùy, sắp xếp theo hình nan hoa, tập trung về núm vú. Mỗi thùy gồm 38 – 80 tiểu thùy và mỗi tiểu thùy đều có nhiều nang sữa.
Sữa sẽ từ các tiểu thùy đổ vào các ống góp ở mỗi thùy (có đường kính khoảng 2mm) rồi đi tới các xoang chứa sữa dưới quầng vú (có đường kính 5 – 8mm). Có tất cả 5 – 10 ống dẫn sữa mở ra ở núm vú. Cũng do cấu tạo đặc biệt của tuyến vú nên tình trạng tắc tia sữa có thể xảy ra ở một hay nhiều nang sữa, một hay nhiều tiểu thùy và một hay nhiều thùy tuyến vú.
𝟚. ℂ𝕒́𝕔 𝕥𝕚𝕖̂̉𝕦 𝕥𝕙𝕦̀𝕪 𝕧𝕦́ 𝕧𝕒̀ 𝕙𝕖̣̂ 𝕥𝕙𝕠̂́𝕟𝕘 𝕠̂́𝕟𝕘 𝕥𝕦𝕪𝕖̂́𝕟
Mỗi một vú của người phụ nữ bao gồm một số tiểu thùy (15-20 tiểu thùy) (lobule), tất cả c.húng đều kết nối tới núm vú (ni**le). Mỗi một tiểu thùy lại gồm nhiều các nang (alveoli) rỗng nhỏ. Các tiểu thùy được liên kết với nhau bằng hệ thống các ống tuyến (duct).
✅Núm vú (Ni**le) và quầng vú (Ar**la):
- Quầng vú là một vùng da sẫm màu có đường kính từ 2-6 cm ở đầu vú. Quầng vú có màu thay đổi từ hồng nhạt đến nâu sẫm tùy theo độ tuổi, số lần sanh và màu da. Da của quầng vú có nhiều nốt nhỏ, phía dưới là các tuyến nhờn Montgomery. Các tuyến này có vai trò tiết ra chất nhờn, giúp ngăn ngừa núm vú và quần vú bị nứt nẻ, hiện tượng này rất thường gặp ở giai đoạn cho con bú. Ở tam cá nguyệt thứ ba của thai kỳ, tuyến Montgomery phình to.
- Núm vú được một dải cơ trơn phủ quanh, đồng thời bao quanh các ống tuyến sữa nằm phía dưới.
Nếu người phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ, các ống tuyến có nhiệm vụ dẫn sữa mẹ từ các nang tới các xoang chứa sữa tập trung ở vùng quầng vú (ar**la) - là vùng có da sẫm màu ở khu vực trung tâm của vú. Từ vùng quầng vú, các ống tuyến hợp lại với nhau tạo thành ống tuyến to hơn, cuối cùng đổ ra núm vú.
𝟛. 𝕄𝕠̂ 𝕞𝕠̛̃, 𝕕𝕒̂𝕪 𝕔𝕙𝕒̆̀𝕟𝕘 𝕧𝕒̀ 𝕔𝕒́𝕔 𝕞𝕠̂ 𝕝𝕚𝕖̂𝕟 𝕜𝕖̂́𝕥
Phần không gian xung quanh các tiểu thùy và hệ thống ống tuyến được lấp đầy bằng các mô mỡ (fat), các dây chằng (ligament) và các mô liên kết (connective tissue). Kích thước của vú sẽ phần lớn do số lượng mô mỡ có tại vú quyết định, còn hệ thống cấu trúc bài tiết sữa sẽ gần như là tương đương nhau ở mọi phụ nữ.
Mô vú của người phụ nữ nhạy cảm đối với sự biến đổi nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt. Đa số các mô vú sẽ thay đổi dần theo thời gian, với xu hướng nhiều mô mỡ hơn.
𝟜. ℂ𝕒́𝕔 𝕔𝕠̛
Vú hoàn toàn không có mô cơ. Các cơ (muscle) nằm ở bên dưới mỗi vú, và sẽ tách biệt vú với các xương sườn.
𝟝. ℍ𝕖̣̂ 𝕥𝕙𝕠̂́𝕟𝕘 𝕞𝕒̣𝕔𝕙 𝕞𝕒́𝕦
Động mạch nuôi các mô vú là nhánh tách ra từ động mạch vú trong và động mạch ngực bên. Khoảng 60% mô vú được cấp máu bởi các nhánh xiên của động mạch vú trong, khoảng 30% được cấp máu bởi động mạch ngực bên và 1 phần nhỏ còn lại được cấp máu bởi các nhánh lân cận.
Oxy và các dưỡng chất được vận chuyển tới nuôi các mô vú thông qua dòng máu chảy trong các động mạch (artery), và các mao mạch (capillary) - là các mạch máu rất nhỏ và dễ tổn thương.
𝟞. ℍ𝕖̣̂ 𝕥𝕙𝕠̂́𝕟𝕘 𝕙𝕒̣𝕔𝕙 𝕓𝕒̣𝕔𝕙 𝕙𝕦𝕪𝕖̂́𝕥 𝕧𝕒̀ 𝕔𝕒́𝕔 𝕠̂́𝕟𝕘 𝕓𝕒̣𝕔𝕙 𝕙𝕦𝕪𝕖̂́𝕥
Hệ bạch huyết bao gồm các hạch bạch huyết (lymph node) và các ống bạch huyết (lymph duct), là một phần của hệ miễn dịch con người. Các hạch bạch huyết (nằm ở nhiều vị trí, chẳng hạn như nách, phía trên xương đòn, phía s.au xương ức,...) giữ vai trò lưu giữ các tác nhân có hại và loại trừ c.húng ra khỏi cơ thể.
✅Sinh lý tiết sữa :
- Sự tiết sữa được điều khiển và duy trì bởi 2 nội tiết tố chính là prolactin và oxytocin.
- Khi bé mút vú, thùy tr.ước tuyến yên sẽ tiết ra Prolactin kích thích các tế bào tiết ra sữa. Thùy s.au tuyến yên tiết ra oxytocin làm co thắt các cơ trơn bao quanh các ống tuyến sữa dẫn sữa đến các xoang sữa. Như vậy, trẻ bú càng nhiều, prolactin tạo ra càng nhiều và sữa tạo ra càng nhiều.
- Khi các xoang sữa ứ đầy sữa, các tế bào sữa sẽ tiết ít sữa lại..
𝟟. 𝕋𝕙𝕠̛̀𝕚 𝕘𝕚𝕒𝕟 𝕤𝕒̉𝕟 𝕩𝕦𝕒̂́𝕥 𝕤𝕦̛̃𝕒 𝕞𝕖̣
Khi mang thai, ngực của người mẹ bước vào giai đoạn sẵn sàng để sản xuất sữa. Sữa non được cơ thể mẹ sản xuất từ quý 2 của thai kỳ tới s.au khi trẻ ra đời khoảng 2 – 4 ngày. Sữa non có đặc điểm là có màu vàng nhạt hoặc trong, đặc dính, rất giàu dinh dưỡng và các kháng thể. Sữa non chứa nhiều đạm hơn sữa trưởng thành. Trẻ được bú sữa non trong những bữa bú đầu tiên là rất quan trọng, đặc biệt trong 01 giờ đầu s.au sinh. Sữa non đã có sẵn trong vú ngay s.au khi trẻ sinh ra.
S.au khi bé ra đời, nhau thai đã b**g, cơ thể mẹ bắt đầu sản xuất nhiều sữa hơn. S.au khoảng 5 – 14 ngày từ khi bé ra đời, cơ thể mẹ sản xuất sữa chuyển tiếp. Từ ngày thứ 14 trở đi, lượng sữa cơ thể mẹ tiết ra sẽ tiếp tục tăng, đổi màu trắng và loãng hơn, gọi là sữa trưởng thành. Số lượng sữa nhiều hơn làm 2 bầu vú bà mẹ đầy, căng cứng. Người ta gọi là hiện tượng “xuống sữa”.
✅ Sữa đầu bữa: là sữa được tiết ra đầu bữa bú của trẻ. Sữa đầu bữa có màu hơi xanh, số lượng nhiều và cung cấp nhiều đạm, đường, nước và các chất dinh dưỡng khác.
Sữa cuối bữa: Là sữa được tiết ra cuối bữa bú của trẻ. Bầu vú mẹ lúc này đã hết căng. Sữa cuối bữa có màu trắng vì chứa nhiều chất béo hơn sữa đầu bữa. Chất béo cung cấp nhiều năng lượng cho trẻ giúp trẻ lớn nhanh hơn, vì vậy điều quan trọng là cần để trẻ bú đến hết sữa cưới, không để trẻ nhả vú sớm hay chuyển bên sớm quá.
𝕂𝕖̂́𝕥 𝕝𝕦𝕒̣̂𝕟 𝕔𝕦̉𝕒 𝕔𝕙𝕦𝕪𝕖̂𝕟 𝕘𝕚𝕒:
- Vì các nang tuyến sữa ở phụ nữ là tương đương nhau nên ngực to hay nhỏ không quyết định lượng sữa nhiều hay ít.
- Ngực có cấu trúc phức tạp nên v.iêm tuyến sữa và tắc tia sữa các mẹ không nên chủ quan vì nó có thể ảnh hưởng tới các thuỳ sữa kế bên và gây nên hiện tượng áp xe phải trích rạch ( cách xử lý v.iêm tắc tuyến sữa tôi sẽ viết trong phần 1-2 của bài 4: các bệnh về vú
- Hạt Montgomery cũng là một loại bệnh về áp xe bầu vú hiếm gặp cũng cần lưu ý ( tôi sẽ chia sẻ về cách xử lý bệnh này trong bài 4: các bệnh về vú
- Trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ có một số mẹ sờ thấy những hạt bằng hạt đậu mọc rải rác quanh ngực nhưng không đau, đó hoàn toàn không phải cục tắc sữa và càng không phải v.iêm.Đó có thể là những hạch bạch huyết như tôi đã trình bày ở trên, hoặc là những thuỳ sữa bất thường ( bị căng cứng). Nếu tiếp tục nắn bóp mạnh có thể gây nề sưng và gây nên hiện tượng v.iêm và áp xe vú.
- Tôi chi tiết về giải phẫu bầu ngực cho các bạn hiểu bản chất để các bạn không dễ hoang mang trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ.
== === ==
𝐏𝐔𝐏𝐀𝐌𝐀 - 𝐋𝐚̀𝐦 𝐦𝐞̣ 𝐀𝐧 𝐧𝐡𝐢𝐞̂𝐧
☎️Hotline: 0337224215 / 1900636422
🌐 www.tuvankichsua.com
Cộng đồng kích sữa: https://bit.ly/3jLGmaa
Cộng đồng sữa mẹ: https://bit.ly/3MiDcqF
Công ty cổ phần sản xuất và thương mại Pupa
![[KIẾN THỨC] 𝕊𝕌̛̃𝔸 𝕄𝔼̣ 𝕃𝔸̀ Đ𝔸̣̆ℂ Đ𝕀𝔼̂̉𝕄 ℂℍ𝕌̉ℕ𝔾 𝕃𝕆𝔸̀𝕀🍼 Sữa mẹ - loại “kháng sinh tự nhiên” bảo vệ con tốt nhất. Bởi sữa mẹ...](https://img4.fashyas.com/642/848/160479906428483.jpg)
![[KIẾN THỨC] ℙℍ𝔸̉ℕ 𝕏𝔸̣ 𝕏𝕌𝕆̂́ℕ𝔾 𝕊𝕌̛̃𝔸: Chào mọi người bài viết về kích phản xạ xuống sữa này được c.ông bố khá lâu và ...](https://img4.fashyas.com/977/919/160306109779196.jpg)
![[KIẾN THỨC]ℕ𝔾𝕌𝕐𝔼̂ℕ 𝕃𝕐́ 𝕋𝔸̣𝕆 𝕊𝕌̛̃𝔸 𝕍𝔸̀ ℕ𝔾𝕌𝕐𝔼̂ℕ 𝕃𝕐́ 𝕋𝕀𝔼̂́𝕋 𝕊𝕌̛̃𝔸 𝕏𝕌̛̉ 𝕃𝕐́ ℂ𝕌̛𝕆̛ℕ𝔾 𝕊𝕌̛̃𝔸🌱Có 2 loại hormon chính là Prolacti...](https://img5.fashyas.com/644/590/160305706445903.jpg)
![[KIẾN THỨC]𝕊𝕌̛̃𝔸 ℕ𝕆ℕ - 𝕃𝔸̣̂ℙ 𝕋ℝ𝕀̀ℕℍ Đ𝔸̂̀𝕌 Đ𝕆̛̀𝕀 ℂ𝕌̉𝔸 ℂ𝕆ℕ🍀 Mẹ có biết vì sao sữa non lại quan trọng với bé như vậy không?...](https://img5.fashyas.com/311/383/160293013113839.jpg)
