Min Chan - ミンちゃん

Min Chan - ミンちゃん Trang cá nhân của mẹ bỉm sữa

Nguồn: đâu đó trên mạng ^^!Đọc đánh giá sản phẩm mà đau cả ruột 😂
08/11/2021

Nguồn: đâu đó trên mạng ^^!

Đọc đánh giá sản phẩm mà đau cả ruột 😂

Nuôi con gái căn bản là…nhàn
14/08/2021

Nuôi con gái căn bản là…nhàn

Ông làm bố tôi hơi lâu rồi đó… Credit: coocxe
14/08/2021

Ông làm bố tôi hơi lâu rồi đó…

Credit: coocxe

Bộ ảnh "Thiếu nữ bên hoa huệ" siêu cấp đáng yêu 🥰Cre: Nguyễn Ly Ly (via group: Ở nhà vui thấy bà!)
13/08/2021

Bộ ảnh "Thiếu nữ bên hoa huệ" siêu cấp đáng yêu 🥰

Cre: Nguyễn Ly Ly (via group: Ở nhà vui thấy bà!)

"Ăn đi, không ăn là chú kia ăn hết đấy" :))))))P/s : Khi trẻ con xem Olympic.Cre: bibouroku_2020
27/07/2021

"Ăn đi, không ăn là chú kia ăn hết đấy" :))))))
P/s : Khi trẻ con xem Olympic.

Cre: bibouroku_2020

HAI GIAI ĐOẠN VÀNG PHÁT TRIỂN CHIỀU CAO CHO TRẺ EMBài này bác xin chia sẻ một chút cảm giác bất lực khi rất rất nhiều bố...
21/07/2021

HAI GIAI ĐOẠN VÀNG PHÁT TRIỂN CHIỀU CAO CHO TRẺ EM

Bài này bác xin chia sẻ một chút cảm giác bất lực khi rất rất nhiều bố mẹ đang bổ sung cả triệu tiền canxi, DHA…cho những đứa trẻ từ 1 tháng tuổi từ các thông tin sai lệch…

Ai chẳng muốn con mình đạt chuẩn cân nặng và chiều cao…nhưng nhiều bố mẹ không biết làm sao. Rất nhiều bố mẹ đang khó khăn trong tiếp cận nguồn kiến thức chính thống và khoa học….

Phần lớn các ông bố bà mẹ, ông nội bà ngoại chỉ thích và mong con mình bụ bẫm, tăng cân đều đều, béo chút càng tốt, ít người quan tâm tới việc chăm sóc và phát triển chiều cao cho trẻ ngay từ những ngày đầu. Bố mẹ cần biết rằng, việc phát triển chiều cao và sức khỏe tổng thể của bé quan trọng hơn rất nhiều so với chỉ phát triển cân nặng. Chiều cao của con người sẽ phát triển rất chậm và ngừng phát triển hoàn toàn sau thời điểm dậy thì. Việc phát triển chiều cao cho trẻ cần được quan tâm liên tục, nhưng đặc biệt quan tâm đến những giai đoạn vàng từ 0-5 tuổi, giai đoạn tiền dậy thì và dậy thì. Đây là những giai đoạn trẻ bứt phá về chiều cao, đồng thời sự phát triển chiều cao trong những giai đoạn này sẽ quyết định chiều cao trưởng thành của trẻ.

(3/4) NHỮNG GIAI ĐOẠN VÀNG ĐỂ TĂNG CHIỀU CAO CHO TRẺ
(1) Giai đoạn 5 năm đầu đời
(2) Giai đoạn tiền Dậy thì và Dậy thì

Giữa 2 giai đoạn này thì chiều cao cũng tăng nhưng chậm hơn, còn sau Dậy thì rồi thì chiều cao gần như đi ngang, thậm chí giảm.

GIAI ĐOẠN 5 NĂM ĐẦU ĐỜI
5 năm đầu đời là tiền đề quan trọng để bé tối ưu được chiều cao lúc dậy thì. Nhưng đây cũng giai đoạn nhiều bố mẹ sai lầm nhất khiến bé suy dinh dưỡng, không đạt cân nặng rồi từ đó thấp lùn do biến chứng của suy dinh dưỡng.

- Cái “huyền thoại” rụng tóc vành khăn thì uống canxi
- “Huyền thoại” thoại bé trằn trọc khó ngủ thì uống canxi
- “Huyền thoại” bé đổ mồ hôi trộm thì uống canxi
- Rồi nêm nếm nhiều gia vị cho những đứa trẻ mới ăn dặm trong khi WHO hay UNICEF khuyến cáo hơn 20 năm qua rằng “đừng nêm gia vị cho trẻ dưới 2 tuổi”

Bác từng khám cho rất nhiều bé uống canxi, DHA, lysine, men… từ 1 tháng tuổi, mà vốn dĩ chúng không cần vì hàm lượng canxi quá đủ trong sữa, và buồn hơn nữa là mẹ hoàn toàn không có khái niệm bổ sung vitamin D – chìa khóa đưa canxi từ máu vào xương.

Chưa kể, việc sử dụng canxi cho những đứa trẻ vài tháng tuổi khiến chúng rối loạn tiêu hóa và biến chứng thường gặp đó là táo bón, đi cầu rất khó khăn và bỏ bú.

“1000 Ngày Đầu Đời” đã được chứng minh quyết định cuộc đời của chính đứa trẻ, gồm 9 tháng mang thai và gần 3 năm đầu đời. Tuy nhiên, khái niệm “1000 Ngày Đầu Đời” có vẻ còn xa lạ với chúng ta và nhiều người đã đánh mất đi cơ hội phát triển toàn diện cho con bằng việc bị định hướng bởi rất nhiều luồng thông tin sai lệch.

Bé dưới 6 tháng tuổi thì cứ bú mẹ hoàn toàn + xịt vitamin D3 mỗi ngày là xong. Còn mẹ thì uống 1000mg canxi, 30 mg sắt (mẹ mới là người cần uống) và xịt 800 - 1200 IU vitamin D3 mỗi ngày.

Lời khuyên:
• Sơ sinh: bú mẹ/SCT hoàn toàn + Vitamin D3
• Trẻ 6 tháng: SỮA LÀ CHÍNH + Vitamin D3 + ăn dặm
• Trẻ 12 tháng: ĂN LÀ CHÍNH + Vitamin D3
Bú mẹ thì hoàn toàn 6 tháng đầu và kéo dài tới ít nhất 2 tuổi.

CANXI – VITAMIN D LÀ CHÌA KHÓA QUAN TRỌNG CHO SỨC KHỎE XƯƠNG VÀ VITAMIN D LÀ CHÌA KHÓA CHO CANXI ĐI VÀO CƠ THỂ.

Vì vậy, việc bổ sung vitamin D3 xuyên suốt giai đoạn này, song song với chế độ ăn giàu các nhóm chất (tinh bột, đạm, chất béo, chất xơ, sắt, canxi…) chính là chìa khóa giúp bé đảm bảo được cân nặng và chiều cao luôn trong chuẩn.

GIAI ĐOẠN TIỀN DẬY THÌ VÀ DẬY THÌ
“Tiền dậy thì là giai đoạn bé bắt đầu có thay đổi về cơ thể và cho đến Dậy thì được định nghĩa là cơ thể trẻ phát triển và thay đổi để trở thành người lớn thực sự”. Thường giai đoạn dậy thì của bé gái lúc 11 tuổi với “chu kỳ” đầu tiên và bé trai là 12 tuổi với vỡ giọng và “mộng tinh” đầu tiên. Còn các biểu hiện như ngực phát triển, lông mọc nhiều…là biểu hiện của tiền dậy thì và kéo dài 2-3 năm tùy bé.

Có một quan niệm sai lầm “Dậy thì thường kéo dài 4-5 năm nhưng thực ra chỉ 2 năm và phần còn lại là Tiền dậy thì. Nếu trong 2 năm dậy thì, trẻ không đạt tối đa tốc độ phát triển chiều cao của chúng thì xem như chúng mất đi cơ hội cuối cùng để cải thiện chiều cao lúc trưởng thành”.

Sau 18 tuổi, khả năng hấp thụ canxi của dạ dày bắt đầu giảm
Sau 18 tuổi, khả năng chuyển canxi vào xương cũng giảm
Sau 18 tuổi, tốc độ phá hủy xương bắt đầu cao hơn tốc độ tạo xương
Sau 18 tuổi… trẻ sẽ khó mà phát triển chiều cao vượt trội được.

Lưu ý là trong 2 năm ít ỏi của Dậy thì các bé có thể đạt tốc độ phát triển chiều cao lên tới 10 – 15cm mỗi năm. Nhưng muốn tối ưu được điều này, đứa trẻ cần đảm bảo 3 yếu tố
(1) Chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ vi chất cần thiết
(2) Vận động thể chất phù hợp
(3) Đảm bảo giấc ngủ và nghỉ ngơi

Di truyền bố mẹ chiếm 60% nhưng nếu áp dụng tốt 3 điều trên, chúng ta tối ưu được 40% còn lại + phát triển chiều cao theo di truyền nữa thì chiều cao của trẻ mới hy vọng vượt qua được bố mẹ.

Nhu cầu giai đoạn này đó là 1000-1300 mg canxi và 800UI Vitamin D3 (tính từ cả thức ăn, sữa…) nếu không đủ thì đây mới là giai đoạn cần bổ sung thêm. Em trai của bác hiện vẫn duy trì 2 hộp sữa mỗi ngày và 2 nhát xịt D3 mỗi sáng. Nó cũng đạt 1m7 từ khi mới 14 tuổi.

Vậy đó,
- Khoa học là chúng ta quan tâm sức khỏe của con ngay khi còn trong bụng mẹ, phải đảm bảo dinh dưỡng và sức khỏe cho mẹ và bé trong suốt thai kỳ.
- Khoa học là chúng ta quan tâm cân nặng và chiều cao con trong 5 năm đầu đời vì đó là giai đoạn vàng thứ nhất để tăng chiều cao, chỉ cần Vitamin D3 bổ sung ngoài, còn lại từ sữa mẹ và ăn uống đa dạng.
- Khoa học là giai đoạn dậy thì chúng ta phải đảm bảo đủ 1000-1300 mg canxi + 800 Vitamin D3 mỗi ngày, kết hợp Vận đông và Giấc ngủ để chiều cao tối ưu trong 2 năm ngắn ngủi.

Bác từng chia sẻ rằng rất mong muốn cao thêm vài cm nhưng sẽ rất khó vì đã qua giai đoạn vàng tăng chiều cao thứ hai rồi. Nên dành tâm huyết viết những bài này cho mọi người với hy vọng chăm sóc các bé chuẩn khoa học hơn. Tiếc là thấy những bài tâm huyết bác đặt nhiều thế này thì ít người biết quá, buồn ghê 😀. Nhưng thôi, bác vẫn thích chia sẻ cùng mọi người.

Nhớ nhé: “Bỏ lỡ 2 giai đoạn vàng cuộc đời thì rất khó đạt được chiều cao tối ưu lúc trưởng thành. Mong bố mẹ hãy lưu tâm điều này. Còn cách đạt chiều cao tối ưu thế nào thì bác đã chia sẻ rất rõ phía trên và trong 2 bài trước đó”.

Cảm ơn DIMAO vitamin D3 dạng xịt định liều chuẩn đã rất nhiệt tình hỗ trợ bác thực hiện chuyên mục Tăng chiều cao chuẩn khoa học này!
Chúc cho những đứa trẻ được chiều cao tối ưu





[1] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534827/
[2] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470216/
[3] https://www.nhs.uk/live-well/sexual-health/stages-of-puberty-what-happens-to-boys-and-girls/
[4] https://en.wikipedia.org/wiki/Puberty
[5] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6378593/
[6] https://pediatrics.aappublications.org/content/104/5/1152
[7] https://en.wikipedia.org/wiki/Human_height
[8] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK56060/
[9] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1479468/

Nguồn: BS. Nguyễn Thanh Sang

Cách đây 2 năm, có một câu hỏi rất hay của một bà mẹ rằng : “Bé gái nhà em 18 tháng tuổi nặng 12kg và chỉ cao 75cm. Bé n...
14/07/2021

Cách đây 2 năm, có một câu hỏi rất hay của một bà mẹ rằng : “Bé gái nhà em 18 tháng tuổi nặng 12kg và chỉ cao 75cm. Bé nhà em từ chối mọi loại sữa và chỉ ăn và ăn. Em thực sự suy sụp vì khi đi khám dinh dưỡng, chiều cao của con em suốt 6 tháng trời chỉ tăng 1cm. Mong bác Sang chỉ giúp”

Rất hay ở chỗ là người mẹ này quan tâm đến cả chiều cao chứ không đơn thuần là cân nặng. Rất hay ở chỗ là rất nhiều đứa trẻ cũng chẳng thích uống sữa, chỉ thích ăn. Nhưng chúng ta lại rất khó xác định rằng chúng ăn có đủ chất hay không?

Sau khi hỏi kỹ, mình nhận thấy có 1 CƠ HỘI cho bé này đó là bé vẫn hợp tác ăn sữa chua và phomai tốt. Thực sự thì đây là 2 loại thực phẩm từ sữa chứa hàm lượng canxi cao không kém gì sữa.

….nhưng nếu ăn thật nhiều canxi mới chỉ là điều kiện CẦN….và điều kiện ĐỦ chính là Vitamin D - “chìa khoá” mở cánh cổng và đưa canxi đi vào trong xương, bên cạnh những chất dinh dưỡng quan trọng khác là vitamin K, vitamin C, kẽm và đồng…

Mình khuyên rằng “Top 3 thực phẩm giàu canxi hàng đầu là sữa, phomai cứng và sữa chua. Nếu không có sữa thì dùng 2 sản phẩm còn lại. Hoặc chế độ ăn ưu tiên các thực phẩm giàu vi chất (sắt, canxi….). Bên cạnh đó, bổ sung vitamin đầy đủ, ưu tiên vitamin D, cho con thoải mái vận động và đảm bảo giấc ngủ của con”

Đến bây giờ, may mắn thay đứa trẻ ấy hoàn toàn trong ngưỡng bình thường với 3 tuổi nặng 15kg và cao 98cm.

CANXI – VITAMIN D LÀ CHÌA KHÓA QUAN TRỌNG CHO SỨC KHỎE CỦA XƯƠNG

Trẻ có 2 giai đoạn tăng chiều cao nhanh trong cuộc đời – thứ nhất là giai đoạn bào thai và 3 năm đầu đời; thứ hai là giai đoạn dậy thì (dậy thì cũng chỉ có khoảng vài năm tăng chiều cao tốt thôi, mình sẽ viết kỹ hơn vào bài tới). Đối với nam giới thì giai đoạn dậy thì có thể đến chậm hơn nhưng kéo dài hơn nên chúng giúp nam giới đạt được chiều cao trung bình tốt hơn phụ nữ.

Xin hãy ghi nhớ con số 18 tuổi…..vì có một điều đáng buồn đó là khả năng hấp thụ canxi của con người sẽ đạt tối đa lúc 18 tuổi, sau mốc này, xương chúng ta bắt đầu mất dần mật độ… Và sau 18 tuổi, dù bạn có uống bao nhiêu canxi đi chăng nữa thì xương cũng giảm nhiều khả năng hấp thụ canxi. Các bạn nhìn những người lớn 50-60 tuổi đau xương đau lưng nhiều như thế nào là hiểu rồi. Ngày xưa các cụ không có điều kiện như bây giờ.

Vitamin D là chìa khóa mở cổng canxi đi vào trong cơ thể. Cho nên nếu trước 18 tuổi, chúng ta nên lưu ý để bổ sung thật đầy đủ để đảm bảo xương của trẻ đạt mật độ tối ưu nhất.

Điều này có ý nghĩa quan trọng đặc biệt rằng, trong 3-5 năm đầu đời của trẻ, chúng ta phải tối ưu hóa phát triển chiều cao của trẻ trong giai đoạn này để khi bước vào giai đoạn dậy thì, chúng ta tiếp tục tối ưu hóa một lần thứ hai nữa thì mới hy vọng đứa trẻ phát triển chiều cao được. Tất nhiên, những năm giữa 2 giai đoạn này vẫn nên chăm sóc trẻ thật tốt để con khoẻ mạnh và tăng chiều cao tối ưu.

Đa phần chúng ta không quan tâm chiều cao trẻ tốt trong 5 năm đầu đời và chỉ quan tâm giai đoạn dậy thì. Nhưng nếu cùng bố mẹ sinh 2 đứa bé cùng giới tính thì bé nào có chiều cao tốt hơn lúc 5 tuổi thì giai đoạn dậy thì có chiều cao vượt trội hơn đứa bé còn lại.

Vitamin D ngoài việc giúp xương hấp thụ tốt canxi thì nó cũng đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe của xương vì nó duy trì hồng độ 25-hydroxyvitamin D, tiền thân của 1,25-dihydroxyvitamin D (Calcitriol). Và bản thân Calcitriol kích hoạt rất nhiều gen trong nhân để giải mã, trong đó có những gen liên quan đến phát triển chiều cao (Growth Hormones).

Mình cũng từng đọc nghiên cứu Vitamin D còn giúp các bệnh nhân hen suyễn kiểm soát tốt triệu chứng, giảm số đợt cấp và giảm tỷ lệ khò khè vì Vitamin D tham gia rất nhiều trong điều hòa miễn dịch cơ thể.

NHU CẦU SINH LÝ VITAMIN D
Trẻ dưới 12 tháng – 400 IU/ngày
Trẻ từ 12 tháng – 600-800 IU/ngày
Người lớn từ 70 tuổi – 800 IU/ngày

Lưu ý:
- Trẻ con không nên dùng vitamin D liều cao vì nó có khả năng gây biếng ăn, ngộ độc, nôn ói…giống hệt trẻ đi uống Vitamin A liều cao.

- Nhu cầu sinh lý là cái mỗi bé đều cần mỗi ngày. Câu hỏi bao nhiêu tuổi thì ngừng bổ sung vitamin D thì bố mẹ nên tùy vào chế độ dinh dưỡng hiện tại của bé. Còn mình thì vẫn khuyên bổ sung đủ liều sinh lý theo tuổi, dư xíu cũng chẳng sao

- Vitamin K có cần thiết không? Câu trả lời là Vitamin K có 2 loại là phylloquinone (Vitamin K1) và menaquinones (Vitamin K2). Chúng có vai trò quan trọng trong quá trình đông máu và sức khỏe xương. Các nghiên cứu ghi nhận rằng Vitamin K là vitamin quan trọng giúp tối ưu hóa hoạt độ của vitamin D và từ đó gián tiếp tăng canxi vào xương, tăng miễn dịch, đề kháng cơ thể…. Những đứa trẻ nhẹ cân hay suy dinh dưỡng thường ưu tiên bổ sung các sản phẩm cao năng lượng và các sản phẩm chứa đầy đủ vitamin là vậy.

- Không nên lạm dụng bổ sung canxi cho con nít vì nhiều khả năng là không cần thiết và có thể gây biếng ăn, táo bón…

- Vấn đề phơi nắng trẻ sơ sinh để giảm vàng da và bổ sung vitamin D thì thế giới đã khuyến cáo ngưng từ hơn 20 năm nay rồi. Mỗi ngày bổ sung 1 xịt 400 IU là đủ. Nếu muốn thì có thể cho bé vận động ngoài trời cho cứng cáp hơn thôi.

Nhân tiện, mình cũng xin gửi lời cảm ơn DIMAO Vitamin D3 dạng xịt đã hỗ trợ mình thực hiện Series Tăng chiều cao chuẩn khoa học này! Các bạn đã rất nhiệt tình hỗ trợ mình trong việc tìm kiếm và mua những tài liệu nghiên cứu y khoa của nước ngoài!

NHU CẦU CANXI MỖI NGÀY NHƯ SAU:
0 đến 6 tháng 200 mg/ngày
6 th đến 1 tuổi 260 mg/ngày
1 đến 3 tuổi 500-700 mg/ngày
4 đến 8 tuổi 800-1000 mg/ngày
9 đến 18 tuổi 1300 mg/ngày
19 đến 50 tuổi 1000 mg/ngày
Trên 51 tuổi 1200 mg/ngày

Nhìn vào bảng nhu cầu trên, bạn dễ dàng nhận ra 1 điều rằng chế độ ăn hiện tại của trẻ hiện nay HOÀN TOÀN đảm bảo được nhu cầu canxi cơ bản của trẻ, thậm chí, không cần phải bổ sung thêm viên canxi dạng uống. Cái chúng ta đang thiếu cho trẻ chính là Vitamin D.
Ví dụ trẻ 1 tuổi uống 500ml sữa công thức mỗi ngày thì vượt xa con số 500mg canxi rồi, chưa kể chúng còn ăn phomai, sữa chua, các thực phẩm chứa canxi khác…

NGƯỜI LỚN CÓ CẦN VITAMIN D KHÔNG?
Câu trả lời là CÓ. Thực sự thì nếu bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, sau 35 tuổi (đặc biệt sau 50 tuổi) thì hầu hết các nghiên cứu đều ghi nhận rằng cần bổ sung cả canxi và Vitamin D. Nếu các bạn để ý, các loại thuốc bổ sung canxi cho người lớn đều chứa luôn thành phần Vitamin D là vì ở Người lớn vẫn có nguy cơ thiếu vitamin D như thường, đặc biệt dân văn phòng, người ít hoạt động ngoài trời và không thích uống sữa ….

Yếu tố nguy cơ loãng xương gồm:
- Lớn tuổi
- Giới tính nữ
- Béo phì
- Hút thuốc lá
- Nghiện rượu
- Tiền căn gia đình bị loãng xương
- Người châu Á
- Mãn kinh sớm
- Hạn chế vận động thể lực

TÓM LẠI
- Bạn chỉ có 3-5 năm đầu đời để chăm sóc con khoa học nhất để chúng có thể phát triển tối ưu chiều cao, và từ đó làm tiền đề cho phát triển chiều cao lúc dậy thì.

- Khi dậy thì Nên hướng con đến lối sống khoa học gồm ăn uống đủ nhóm chất - vận động thể chất thường xuyên – đảm bảo giấc ngủ… để tối ưu chiều cao, qua giai đoạn này dậy thì, chiều cao tăng rất chậm và xương bắt đầu giảm khả năng hấp thụ canxi.

- Vitamin D là chìa khóa cho Canxi đi vào xương và cặp đôi “Canxi – vitamin D” chính là chìa khóa sức khỏe của xương. Canxi có thể dễ dàng nhận được qua thực phẩm nhưng vitamin D thì không. Nên duy trì bổ sung liều sinh lý hằng ngày từ 1-2 nhát xịt, tương đương 400 – 800 IU vitamin D.

- Hãy luôn nhớ, chỉ cần cố gắng duy trì Chế độ ăn uống khoa học – Vận động thể chất phù hợp – Đảm bảo giấc ngủ và nghỉ ngơi là có thể tối ưu không chỉ sức khỏe xương, chiều cao của trẻ mà còn là lối sống lành mạnh mà nhiều người đang hướng tới. Không gì tốt bằng chính cha mẹ là người áp dụng đầu tiên và làm gương cho con cái noi theo 😊





Tài liệu tham khảo:
[1] https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/what-should-you-eat/calcium-and-milk/calcium-full-story/
[2] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1479468/
[3] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK56060/
[4] https://en.wikipedia.org/wiki/Human_height
[5] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5491340/
[6] https://www.cochrane.org/news/high-quality-evidence-suggests-vitamin-d-can-reduce-asthma-attacks
[7] https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminK-HealthProfessional/
[8] https://pediatrics.aappublications.org/content/104/5/1152

Nguồn: BS. Nguyễn Thanh Sang

Nghe bảo đẻ con gái nhàn lắm, ngoan ngoãn lại ít nghịch ngợm... 😭😭😭Nguồn: Lựm đâu đó trên mạng, hổng nhớ nữa 😂
13/07/2021

Nghe bảo đẻ con gái nhàn lắm, ngoan ngoãn lại ít nghịch ngợm... 😭😭😭

Nguồn: Lựm đâu đó trên mạng, hổng nhớ nữa 😂

GIÁO DỤC SỚM CHO TRẺKhái niệm giáo dục sớm nhiều cha mẹ hay dùng, nhưng có không ít người trong chúng ta chưa hiểu hết n...
11/07/2021

GIÁO DỤC SỚM CHO TRẺ
Khái niệm giáo dục sớm nhiều cha mẹ hay dùng, nhưng có không ít người trong chúng ta chưa hiểu hết nó là gì? Nó không phải là dạy trẻ biết sớm con số hay cái chữ. Mà hàm nghĩa nó là cách mà trẻ học để nhận thức thế giới sớm. Cha mẹ nên tham gia vào quy trình giúp trẻ nhận thức thế giới dưới góc nhìn của trẻ, đừng theo góc nhìn của bạn hay người lớn. Điều đó mới thực sự mang lại lợi ích. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc cha mẹ dành sự quan tâm đến giáo dục trẻ trước 7 tuổi sẽ giúp trẻ gặt hái nhiều thành công trong học tập ở độ tuổi sau. Quan trọng hơn, việc nhận thức xã hội và tư duy của những trẻ được cha mẹ quan tâm và giáo dục sớm thường thể hiện sự vượt trội hơn so với những trẻ không nhận được điều này.

CHA MẸ NÊN THAM GIA NHỮNG GÌ?
* Hoạt động trước 3 tuổi
Việc bao gồm của cha mẹ với trẻ trong giai đoạn này là giúp trẻ nhận thức thế giới thật xung quanh thông qua vui chơi, đọc sách và trò chuyện. Các hoạt động đọc sách nên lồng vào tính cách các nhân vật cũng như để trẻ có cơ hội học ngôn ngữ. VD, gọi tên hoặc mô tả.

* Hoạt động từ 3-7 tuổi:
Đây là độ tuổi trẻ có thể làm quen với con số, ngoại ngữ, từ vựng, nhưng nên nhớ hãy đặt các hoạt động này vào môi trường vui chơi của trẻ, đừng tách biệt nó như 1 hoạt động giáo dục thành tích hay ganh đua nhàm chán. Một dự án nghiên cứu lớn gồm 3000 trẻ được dẫn đầu bởi TS. Sammons, ĐH Nottingham và TS. Sylva, ĐH Oxford, Anh Quốc cho thấy 3 hoạt động cha mẹ nên tham gia để giáo dục trẻ trước 7 tuổi để có kết quả vượt trội của trẻ ở tuổi trưởng thành bao gồm:

1. Giúp trẻ nhận biết các chữ số, con số, cách tính toán thông qua các hoạt động vui chơi và khơi gợi trí tò mò hơn là học thuộc hay trả bài. Hoạt động đọc là 1 phần nên làm mỗi ngày.

2. Dạy trẻ hát theo nhịp, khơi sự sáng tạo của trẻ thông qua vẽ tranh và tô màu.

3. Dẫn trẻ đến các nơi trí thức như nhà sách, thư viện.

KHI NÀO TRẺ ĐƯỢC HỌC NGOẠI NGỮ
Theo TS. Newport, thời điểm từ 3 - 7 tuổi là thời điểm hợp lý cho các kỹ năng ngoại ngữ được phát triển vì lúc này 3 kỹ năng cùng phát triển: Khả năng nghe chính xác âm, khả năng nói bắt chước và khả năng nhận thức thông qua các hoạt động giao tiếp vui chơi. Do đó, các bài học tiếng Anh thông qua tương tác nói và nghe ở độ tuổi này sẽ giúp trẻ phát huy khả năng học nói tốt tiếng Anh như người bản ngữ. Việc học Tiếng Anh trước 3 tuổi không mang nhiều lợi ích, đôi lúc có thể làm trẻ khó phân biệt âm tiếng Việt và Tiếng Anh ở giai đoạn sau. Do đó, từ 3 tuổi trẻ mới nên được học bài bản tiếng Anh như ngôn ngữ thứ 2. Tuy nhiên, nên nhớ rằng trẻ chỉ nên học thông qua giao tiếp-vui chơi trong môi trường sử dụng tiếng Anh, không nên để trẻ học các chương trình bài vỡ áp lực.

Các hoạt động có tiếng Anh trước 3 tuổi có mức độ kích thích vẫn được khuyến khích như:
Cha mẹ giao tiếp tiếng Anh 1 vài dịp trong ngày (nếu cha mẹ là người nói tiếng Anh)
Trẻ nghe bài hát tiếng Anh hoặc kể chuyện tiếng Anh dưới 20 phút mỗi ngày.

THAM GIA VÀO HOẠT ĐỘNG BÀI TẬP VỀ NHÀ CỦA TRẺ NHƯ THẾ NÀO?
Nghiên cứu cho thấy việc cả cha và mẹ khi tham gia quan tâm đến việc học, đặc biệt khuyến khích trẻ hoàn thành các dự án ở trường cũng như bài tập mà không áp lực trước 7 tuổi, sẽ đem đến sự thành công lớn của trẻ trong học tập ở giai đoạn sau.
Để hoạt động về nhà của trẻ tránh áp lực, từ 5 tuổi nên được cho biết 1 thời điểm nào trong ngày là thời gian để cha mẹ và trẻ cùng thảo luận các hoạt động bài tập ở nhà, và cố tạo nó thành 1 lịch trình như 1 thói quen mỗi ngày. Hãy làm nó như thể để trẻ hiểu đó là việc cần làm và trách nhiệm mỗi ngày.

Notes
Sammons (2007) EPPE 3-11 Influences on children’s development and progress in Key Stage 2: Social/behavioural outcomes in Year 5. Research Report RR007.

Nguồn: BS. Nguyen Anh

NHỮNG CỘT MỐC PHÁT TRIỂN QUAN TRỌNG GIAI ĐOẠN 0-3 TUỔI CỦA TRẺBạn biết không? Nhìn một đứa chỉ nằm chơi và bi bô như vậy...
09/07/2021

NHỮNG CỘT MỐC PHÁT TRIỂN QUAN TRỌNG GIAI ĐOẠN 0-3 TUỔI CỦA TRẺ
Bạn biết không? Nhìn một đứa chỉ nằm chơi và bi bô như vậy nhưng thực ra ngay từ khi mới sinh trẻ đã bắt đầu 1 chương trình học và phát triển rất nhanh, và có sự phân bố logic để các kỹ năng được phát triển. Như, giai đoạn trước 12 tháng trẻ tập phát triển các kỹ năng cơ bản cho bản thân, giai đoạn sau đó trẻ tập trung phát triển các hành vi giao tiếp xã hội. Việc hiểu, nhận biết và theo sát trẻ trên từng cung đường của bố mẹ là cách để giúp trẻ phát triển đúng hướng và bạn cũng sẽ nhận ra đó thật sự là một điều kì diệu.

Hầu như tất cả các bé đều sẽ trải qua 5 kỹ năng lớn sẽ phát triển bao gồm: Lật, Ngồi, Bò, Đứng và Đi trong 12 tháng đầu đời.

Trong đó,

* LẬT: Là hoạt động sử dụng tốt các cơ lớn, gồm cả cơ cổ.
Để hỗ trợ bé việc phát triển cơ để tạo bước chuyển để lật, cha mẹ được khuyên cho bé nằm sấp lúc chơi đùa và khi bé còn thức.

* NGỒI: Bé sẽ phát triển kỹ năng này trong khoảng 4-8 tháng tuổi, thường 8 tháng tuổi bé có thể ngồi vững mà không cần hỗ trợ.
Ngồi là dấu hiệu của việc cần thay đổi cấu trúc thức ăn của trẻ từ dạng lỏng của uống sữa sang dạng ăn dặm. Do đó, ngồi cũng là dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa của bé thích hợp có thể bắt đầu ăn dặm.

* BÒ: Là một kỹ năng lớn chuyển tiếp từ trạng thái ít vận động sang vận động nhiều hơn, xa hơn. Trẻ phải phối hợp các cơ lưng, tay và chân để di chuyển, đồng thời phát triển nhận thức không gian để giữ trẻ di chuyển mà không va chạm. Nếu bạn quan sát thì mỗi ngày trẻ phát triển dần khả năng nhận biết không gian, đến một thời điểm trẻ có thể bò khắp nhà mà không va chạm và cũng có thể bò lên cầu thang.

* ĐỨNG VỊN: Để bé có thể sử dụng đôi chân làm trụ và kéo người thẳng là một bước chuyển không nhỏ. Trẻ học dần điều này từ 9 tháng tuổi. Khi 10 tháng tuổi, với sự hổ trợ của cha mẹ, bé có thể vịn di chuyển dọc theo đồ vật.

* ĐI: Từ 9 tháng -15 tháng tuổi, việc trẻ học cách đứng và di chuyển sẽ thuần phục dần

Chi tiết về các cột mốc phát triển trong 12 tháng đầu đời bạn có thể tham khảo ở hình đính kèm.

NHỮNG ĐIỀU TRẺ SẼ PHÁT TRIỂN Ở NHỮNG THÁNG TIẾP THEO

Sau 12 tháng, trẻ có thể vận động và nhận thức tốt hơn. Do đó, trẻ sẽ bắt đầu hướng sự phát triển về phía giao tiếp và hoạt động cùng cha mẹ và bạn bè. Đây là những cột mốc quan trọng

* TẠI 18 THÁNG TUỔI
Trẻ có thể:
+ Biết chỉ vào những điều có trên trang sách, có thể nói 1-2 từ đơn giản.
+ Nhận biết những đồ vật quen thuộc hay dùng
+Viết nguệc ngoạc
+Bước chân cao như lên bậc thang

* TẠI 24 THÁNG TUỔI
Trẻ có thể:
+Biết cách chơi cùng với bố mẹ hoặc bé khác
+Sử dụng câu 2-4 từ
+Biết những bộ phận quen thuộc của cơ thể
+Bắt đầu phát triển niềm tin và hiểu được hướng dẫn đơn giản dưới 3 bước. Do đó, lúc này trẻ có thể hiểu luật chơi và tuân thủ tốt nếu chúng ta cho trẻ biết rõ ràng từng bước.
+Hiểu được sự khéo léo trong di chuyển như đi thẳng theo đường vạch có thể vẫn loạng choạng. Nhưng, xuống hay lên dốc biết kìm chân.

* TẠI 36 THÁNG TUỔI
Trẻ có thể:
+ Bắt chước hành động của ai đó. VD đi khòm lưng giống bà
+ Nói để bạn hiểu, nhưng từ vẫn ngọng ngịu và sử dụng nhiều câu ngắn gọn
+Xếp hình 4 miếng
+Chạy chơi một cách dễ dàng

Giai đoạn nhỏ đồ chơi cũng là một phần không thể thiếu trong những năm đầu đời của trẻ.
Theo viện Hàn Lâm Nhi Khoa Mỹ từng khuyên cha mẹ : Khi mua đồ chơi cho trẻ, bạn phải hiểu:
1. Đặc điểm phát triển của trẻ ở độ tuổi đó và món đồ đó sẽ giúp gì cho những đặc điểm này.
2. Làm sao bạn sử dụng món đồ chơi đó để chơi cùng bé
3. Đồ chơi đó nhằm mục đích nào? Nhằm giải trí và tăng thời gian tương tác tích cực giữa bạn và bé; hay nhằm mục đích giáo dục (VD dạy bé tư duy, toán học, ngôn ngữ hay âm nhạc). Cả 2 mục đích này đều quan trọng như nhau. Nhưng, bạn cần nên nhớ: trẻ dưới 1 tuổi, đồ chơi nên nhằm vào mục đích giải trí và tăng thời gian tương tác tích cực là được khuyên. Sau 1 tuổi, bạn có thể lựa chọn đồ chơi với cả hai mục đích trên.
Đây là hướng dẫn gợi ý cách chọn đồ chơi theo từng độ tuổi của trẻ.

* TRẺ 0-3 THÁNG TUỔI
Đặc điểm phát triển: Trẻ nhạy cảm với âm thanh và màu sắc tương phản. Một số cặp màu nên chọn: Xanh dương hoặc xanh lá cây, vàng, đỏ, đen hoặc trắng. Hơn nữa, trẻ thích nhìn món đồ chơi lớn.
Cách thức chơi: Cha mẹ có thể dùng những món đồ chơi này tương tác với bé sau khi bé bú sữa hoặc sau khi bé tắm.

Đồ chơi lúc này nên tạo ra những âm thanh đơn (VD lục lạc cầm tay), những vật treo với những màu sắc tương phản, tấm gương để trẻ có thể ngắm nhìn khuôn mặt của trẻ và kích thích trẻ gia tăng kỹ năng giao tiếp xã hội.

* TRẺ 4-12 THÁNG TUỔI
Đặc điểm phát triển: Trẻ thích kéo đẩy, nâng lên và đặt xuống
Cách thức chơi: Khi chơi khuyến khích trẻ sử dụng các ngón tay

Đồ chơi nên có bánh xe để trẻ có thể kéo đẩy (VD xe hơi không cần quan trọng hình dáng đẹp, chỉ cần đủ lớn và có bánh xe để kéo đẩy).

* TRẺ 1-4 TUỔI
Đặc điểm phát triển: Trẻ bắt đầu phát triển khả năng suy nghĩ độc lập và xây dựng kỹ năng phân tích như so sánh lớn nhỏ, vừa hoặc không vừa. Hơn nữa, trẻ cũng chú ý hơn về những chi tiết hơn là tổng thể.
Cách thức chơi: Khuyến khích trẻ tự hoàn thành các hoạt động chơi. Bạn nên là người hướng dẫn.

Món đồ chơi nên chia làm 2 dạng mục đích:
Nhằm giải trí và tăng hoạt động tương tác: Đồ chơi có những mẫu chi tiết để tháo lắp và có chức năng. Ví dụ, bạn có thể mua 1 số xe có chức năng như xe cứu hỏa, xe máy ủi, xe cảnh sát … khi chơi bạn có thể giới thiệu chức năng từng loại xe cho bé nghe và luật giao thông của mỗi xe, như xe cứu hỏa và xe cấp cứu sẽ được ưu tiên vì họ đang làm nhiệm vụ cứu người. Các bé từ 15 tháng tuổi có thể chơi các đồ chơi có định hướng giới tính. Do đó, bạn có thể chọn những đồ chơi có định hướng giới tính trong mục đích giải trí. Ví dụ, đồ chơi đóng vai (cô giáo/bác sĩ/nội trợ) hoặc búp bê cho bé gái. Lưu ý, búp bê lúc này nên có thể thay đổi quần áo để các bé có thể tự học cách mặc quần áo cho búp bê .

Nhằm giáo dục: Định hướng phát triển khả năng phân tích và so sánh (Đồ chơi xếp hình dạng, xếp hình đơn giản), định hướng phát triển toán học (đồ chơi xếp chồng ly) hoặc định hướng phát triển mỹ thuật (bút chì màu và giấy vẽ).
Thẻ hình (hình con vật, đồ vật) có thể chơi với bé ở độ tuổi 1-2 tuổi. Thẻ nên có hình rõ ràng.
Thẻ chữ cái hoặc thẻ chữ có 1 mặt hình 1 mặt chữ có thể giới thiệu khi trẻ từ 2 tuổi. Cha mẹ được khuyên là dùng thẻ hình hay thẻ chữ như 1 công cụ giúp trẻ tương tác, không ràng buộc các bé phải học thuộc. Hãy để các bé cảm thấy hứng khởi khi chơi cùng bạn, như vậy trẻ sẽ tiếp thu được một cách tự nhiên.

THÚ BÔNG
Thú bông là một món đồ chơi gần như thích hợp cho tất cả độ tuổi. Tuy nhiên, vai trò của thú bông ở mỗi độ tuổi sẽ có giá trị khác nhau.

Nguồn: BS. Anh Nguyên

BỐ MẸ THẤP CON CÓ CAO ĐƯỢC KHÔNG? BÀI HỌC TĂNG CHIỀU CAO TỪ HÀ LAN“Cao hay không là do gen”, “mình thấp nên con mình chắ...
08/07/2021

BỐ MẸ THẤP CON CÓ CAO ĐƯỢC KHÔNG? BÀI HỌC TĂNG CHIỀU CAO TỪ HÀ LAN

“Cao hay không là do gen”, “mình thấp nên con mình chắc cũng lùn, kệ đi”… chính những suy nghĩ này đã tác động một phần không nhỏ tới việc tăng chiều cao cho trẻ, bởi nhiều cha mẹ sẽ “phó mặc” cho gen.

The TS. Lai, ĐH Tufts, Mỹ, di truyền có ảnh hưởng khoảng 60-80% chiều cao của một người. Tuy nhiên, con số này tùy thuộc vào khu vực và dân số. VD, một nghiên cứu ở Trung Quốc dẫn đầu bởi TS. Li cho thấy con số này rơi vào khoảng 65%. Vậy, có đến gần 40% là do các yếu tố bên ngoài như dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ, tinh thần… Trong đó dinh dưỡng được xem là giữ vai trò chủ đạo do nó không chỉ cung cấp nguyên liệu cho sự phát triển chiều cao mà còn có vai trò trong sự “mở” và “đóng” nhiều gen liên quan đến chiều cao.

Nghĩa là nếu trẻ có gen cao nhưng không được chăm sóc tốt thì chiều cao khó lòng đạt như mong đợi. Ngược lại, nếu trẻ có gen kém ưu thế hơn nhưng được chăm sóc khoa học, được “kích hoạt” đầy đủ các yếu tố bên ngoài sẽ cao vượt mong đợi từ gen.
Hà Lan từng là quốc gia có chiều cao “khiêm tốn” ở Châu Âu nhưng giờ đây, người dân đất nước này sở hữu chiều cao trung bình cao nhất thế giới. Vì sao họ có được kết quả đó?

1. BÁNH XE DINH DƯỠNG ĐẶC BIỆT
Cũng giống như tháp dinh dưỡng ở VN, Hà Lan đưa ra hình bánh xe dinh dưỡng nhưng bánh xe dinh dưỡng này có rất nhiều điều thú vị. Tuổi đời của bánh xe này cũng đã gần 80 năm. Nó được cho là có vai trò to lớn trong việc cải thiện chất lượng dinh dưỡng và tầm vóc của nhiều thế hệ tại Hà Lan.

 ĐẠM: Chiếm 16% vòng tròn bánh xe.
Trong phần này họ tập trung nhiều hơn vào nguồn đạm chất lượng từ gà, cá, trứng, sữa, đậu các loại. Chiếm phần ít hơn từ thịt đỏ như thịt bò, heo.

 NƯỚC: Chiếm 16% vòng tròn bánh xe.
Điều này nhấn mạnh vai trò của nước trong cân bằng điện giải của cơ thể.

 TINH BỘT: Chiếm 30% vòng tròn bánh xe.

 DẦU & CHẤT BÉO: Chiếm 8% vòng tròn bánh xe.
Ưu tiên các loại chất béo không bão hòa, chuỗi dài, dầu thực vật hơn là mỡ động vật.

 RAU CỦ QUẢ: Chiếm 30% vòng tròn bánh xe

Đây là điều thú vị nhất của bánh xe này. Phần rau, củ quả chiếm lượng tương đương bằng với lượng tinh bột. Điều này cho thấy họ đã chú trọng nhiều đến vitamin khoáng, chất xơ từ rau củ quả từ cách đây hàng trăm năm. Để dễ hiểu, cứ 1 chén cơm trẻ Hà Lan ăn, thì sẽ ăn 1 chén rau củ quả tương đương.

Như chúng ta đã biết vi chất và chất xơ giữ nhiều vai trò quan trọng với cơ thể, đặc biệt là chiều cao. Ở Hà Lan tất cả trẻ em dưới 4 tuổi đều được khuyên bổ sung 400IU vitamin D/ngày. Hướng dẫn này hiện tại cũng được khuyên ở nhiều quốc gia khác trên thế giới vì vitamin D không chỉ liên quan đến chiều cao mà còn nhiều vấn đề sức khỏe khác của cơ thể như vai trò trong miễn dịch. Với trẻ em, có thể bổ sung vitamin D thông qua đường uống dạng xịt hoặc dạng nhỏ giọt với liều 400 IU/ngày. Vitamin D3 dạng xịt trực tiếp vào miệng như Dimao Vitamin D3 400 IU, được đánh giá tiện dụng, chuẩn liều dùng khuyến cáo và gia tăng khả năng hấp thụ vitamin cũng như sự thích thú hợp tác của trẻ.

Vitamin K2 gần đây có nhiều nghiên cứu cho thấy sự liên quan trong việc giúp vitamin D định hướng canxi vào xương, từ đó thúc đẩy quá trình tái tạo xương. Vitamin K2 có thể được tìm thấy trong một số loại nấm ăn, các sản phẩm lên men như món đậu natto Nhật Bản, một số loại phô mai, sữa chua… hoặc ở dạng bổ sung như Keovon Vitamin K2 – MK7 dạng xịt.

2. CHÚ TRỌNG VAI TRÒ CỦA BỮA SÁNG
Theo một báo cáo của Hiệp Hội Dinh Dưỡng Châu Âu, Hà Lan là quốc gia có tỷ lệ trẻ em ăn và hoàn thành bữa sáng cao nhất trong các nước Châu Âu (94%) và là một trong những quốc gia Châu Âu đi đầu về chính sách đẩy mạnh giáo dục cha mẹ về bữa sáng là bữa tốt nhất trong ngày.

Bữa sáng rất quan trọng không chỉ cho sự tăng trưởng thể chất của trẻ, mà còn quan trọng cho phát triển nhận thức và khả năng học hỏi của trẻ ở trường, đặc biệt trong những năm tháng trẻ còn nhỏ.
Tuy vậy, thực tế nhiều cha mẹ Việt vẫn còn xem nhẹ bữa sáng, thường ăn qua loa, hoặc mua sẵn những bữa sáng không chất lượng cho các con, thậm chí để các con tự lên trường ăn. Điều mà cha mẹ có thể không biết liệu trẻ có ăn sáng không, trẻ có thể bỏ bữa sáng hoặc thậm chí dùng số tiền đó để mua quà bánh ăn vặt. Việc bỏ bữa sáng có ảnh hưởng nhiều đến sự tăng trưởng và học hành kém của trẻ tại trường.

3. VẬN ĐỘNG LUÔN ĐƯỢC ƯU TIÊN
Trẻ em Hà Lan được biết đến là những đứa trẻ năng động, thích đi bộ hay đạp xe đến trường. Nhiều bằng chứng cũng cho thấy trẻ năng động, ít các hoạt động thụ động trên màn hình sẽ có thể chất và chiều cao phát triển tốt hơn các bé ít vận động và dành trên 2 tiếng trên màn hình điện tử mỗi ngày. Vận động sẽ giúp trẻ tiết các hormone tăng trưởng cần thiết và đều đặn. Lối sống năng động cũng giúp hoat động của lợi khuẩn đường ruột trẻ tốt hơn, thèm ăn, và giảm nguy cơ thừa cân béo phì.

Việc cho trẻ đi bộ hay đạp xe đến trường ở môi trường Việt Nam không thuận lợi lắm, thay vào đó cha mẹ nên khuyến khích trẻ có lối sống chủ động tích cực sau 4 tuổi là quan trọng cho phát triển chiều cao của trẻ:

• Từ 3 tháng -2 tuổi, cha mẹ nên ít bế bồng trẻ để trẻ có không gian phát triển kĩ năng bò trườn, đi lại. Các hoạt động như đị dạo, chơi một số trò chơi ngoài trời nên khuyến khích khi trẻ biết đi.

• Trẻ từ 4-5 tuổi được khuyên học bơi 2 buổi/tuần và 2 buổi cách nhau 3 ngày, mỗi buổi không quá 45 phút. Khi bé 8 tuổi, có thể tăng 3 buổi/tuần. Mỗi buổi không quá 60 phút. Cường độ như vậy sẽ phù hợp với phát triển xương cho trẻ và đủ cho thời gian kiến tạo xương mới.

4. HÃY LUÔN VUI VẺ
Hà Lan là một trong 4 quốc gia có trẻ hạnh phúc bậc nhất thế giới. TS. Scott Montgomery (Bệnh viện Hoàng gia London, Anh) và nhóm của ông đã thực hiện nghiên cứu trên 1.300 gia đình và nhận thấy, những đứa trẻ thường xuyên sống trong môi trường căng thẳng có ít hormone tăng trưởng hơn và phát triển chậm hơn các trẻ khác.

Hãy luôn tạo bầu không khí thoải mái và vui vẻ trong gia đình, không chỉ là gắn kết tình cảm mà còn giúp trẻ phát triển tốt hơn.

Bottom line
Có một điều mà chúng ta cần chú ý tới đó là để một đứa trẻ cao ráo xinh đẹp không hẳn chỉ là dinh dưỡng tốt mà trẻ còn cần những yếu tố tinh thần như môi trường chăm sóc để trẻ luôn được tự do phát triển, sự yêu thương và quan tâm của cả bố và mẹ. Điều này mới thật sự làm trẻ cao lớn cả về mặt thể chất và trí tuệ.




Notes
Netherlands Nutrition Centre. 2017. The Wheel of Five. Fact Sheet.
National Institute for Public Health and the Environment. 2017. Health aspects of the Dutch diet
Lai C.-Q. How much of human height is genetic and how much is due to nutrition? Sci. Am. 2006

Nguồn: BS. Anh Nguyen

Address

Vinh Thanh Van

Telephone

+84934413590

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Min Chan - ミンちゃん posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Min Chan - ミンちゃん:

Shortcuts

Share